હૃદય સુનું હરિનામ વિના – શ્રી નારાયણ સ્વામી

 
 અહિયાં ત્રણ-ત્રણ વિજય છે. વિજયી માણસને ટોળું બોલાવવું ન પડે. રામ આખો પરિવાર લઈને વિમાનમાં અયોધ્યા તરફ ઉડી રહ્યા છે. વિમાનમાંથી સીતાજીને બધું બતાવે છે કે હનુમાન આ સમુદ્ર કુદીને આવ્યો હતો.આગળ વનરાજી બતાવે છે, ઋષ્યમુખ પર્વત બતાવે છે. સીતા તારી શોધ કરતાં કરતાં અમે અહીં પહોંચેલા, અહિ અમને સુગ્રીવ તથા હનુમાન મળેલા.  કિસ્કીન્ધા નગરી આગળ વિમાન ઊતારી બધાને અયોધ્યાની યાત્રા કરવા લઇ લીધા. સીતાને પમ્પા સરોવર બતાવ્યું. આ શબરી ભીલડી ન હતી પણ તપસ્વિની હતી અને મને બોરાં ખવડાવેલા તેવાં આજ સુધી ખાધાં નથી. ચિત્રકૂટ આવ્યું ત્યારે સીતાનું હરણ થયેલું તે આખી વાત સમજાવી. સીતાજીએ લક્ષ્મણની માફી માંગી. તમે કરોડ પ્રયત્ન કરો પણ તમારી ભૂલ ન થાય એવું ન બને અને જયારે ભૂલ થયેલી સમજાય ત્યારે માફી માંગી લેવી. જૈનો કહે છે, “मिच्छामी दुकड्डम” જે દિવસે તમે ક્ષમા માંગો છો તે દિવસે તમે મહાપુરુષ બનો છો.  સીતાજીએ લક્ષ્મણની તથા સાથે સાથે રામની પણ ક્ષમા માંગી તે સાંભળો. રામે કહ્યું જે થવાનું હતું તે થઇ ગયું પણ હવે તું મને એટલું વચન આપ કે જિંદગીમાં કદી હઠ પકડીશ નહીં. વિમાન આગળ ચાલે છે, જટાયુંનું મૃત્યુ થયેલું તે જગ્યા તથા અત્રી ઋષિનો આશ્રમ બતાવે છે. પછી ભારદ્વાજ ઋષિના આશ્રમ આગળ વિમાન ઊતાર્યું, ભારદ્વાજના દર્શન કરી ત્યાં રાત રોકાયા. હનુમાનને કહ્યું તું પહેલો જા અને ભરતને સમાચાર આપ કે રામ આવી રહ્યા છે. આમાંથી બોધપાઠ લેવો કે તમે કોઈ ખાસ જગ્યાએ જતા હોય તો પહેલાં સમાચાર પહોંચાડજો. અચાનક જવાથી સામેના માણસની મુશ્કેલીઓ વધી જાય. અમારા એક સજ્જન એવું કહે કે તમને કેટલીયે વાર કહ્યું તમે આવતાંજ નથી. એક વખત સ્વામીજી બરાબર નક્કી કરેલા સમયે ત્યાં પહોંચ્યા તો પેલા સજ્જનની બિલકુલ તૈયારીજ ન હતી. આ એક મહિનાની કથામાંથી તમે ટાઇમસર પહોંચવાનું શીખ્યા તો તમે ઘણું શીખ્યા કહેવાય. આ સમય બદ્ધતા છે. પ્રજા જયારે ઊંચી આવતી હોય છે, ત્યારે એનું પહેલું કારણ છે સમય બદ્ધતા. પશ્ચિમ કેમ ઊંચું આવ્યું? લંડનમાં આપણાં એક સજ્જનની વાત સાંભળો કે એમણે બે મિનીટ માટે એક મહાત્મા માટે ટ્રેન થોભાવવાનું  કહ્યું. ગાર્ડે કહ્યું અહીંની રાણી આવે તો એ ગાડી બે મિનીટ મોડી નહિ ઉપડે. જે સમયનું પાલન નથી કરતો, તેની પાસેથી તમે શું અપેક્ષા રાખી શકો?   બીજા દિવસે સવારે રામ નીકળ્યા. રામના મનમાં અયોધ્યા પહોંચવાનો ઉમંગ છે. હનુમાનને ઉપરથી આવતા જોયા એટલે ભારતે બાણ માર્યું એટલે હનુમાન નીચે રામ રામ કરીને તરફડીને નીચે પડ્યા એવું બીજા રામાયણમાં છે, પરંતુ આ વાલ્મીકી રામાયણમાં એવું નથી. આ રામાયણમાં બહું સરસ વાતો છે. હનુમાન સીધા ગયા અને ભરતને મળ્યા. પેલા સજ્જનની અધુરી વાત પાછા અહીંથી સાંભળો, જે વારંવાર સ્વામીજીને પધારવા બોલાવતા હતા. આ માણસની પાસે સમય બદ્ધતા ખૂટે છે. હનુમાને ભારતને ગીત સ્વરૂપે રામાયણ સંભળાવ્યું તો ભારતને તો આંખમાં આંસુ આવી ગયાં. વિમાન આવ્યું અને નીચે ઉતર્યું તો રામને માટે મોટો પ્રશ્ન છે કે પહેલાં કોને પગે લાગુ? માંને કે કૈકેયીને? કૈકેયીને પગે પહેલાં  કેમ લાગ્યા તે સાંભળો. તમારા શત્રુઓ છે, તમારે એમને જીતતાં આવડવું જોઈએ.  માનથી અપમાન જીતાય છે. અપમાનથી કોઈ જીતાતું નથી, અપમાનથી શત્રુઓ વધે છે. રામ જયારે પાછા આવ્યા ત્યારે 48 વર્ષના હતા. લક્ષ્મણની પણ એજ ઉંમર છે, કારણકે બધા ભાઈઓ એકજ દિવસે જન્મ્યા હતા. કોઈ નાનું કે કોઈ મોટું નથી, એ તો કહેવા પુરતું નાના-મોટા કરીએ  છીએ. ઊર્મિલા એક ઉપેક્ષિત પાત્ર છે. આપણે અંગ્રેજીમાં KNIFE લખીએ તો એમાં K ની કોઈ કિંમત નથી, એવી રીતે. ઊર્મિલાના ઉપેક્ષિત પાત્ર વિષે સાંભળો. ઊર્મિલાએ જે જવાબ આપ્યો તે એકેએક સ્ત્રીએ યાદ રાખવા જેવો છે કે “શણગાર તો પર-પુરુષોને રીઝવવા માટે કરવામાં આવે છે” હું જે છું એ મારો પતિ જાણે છે. શણગાર તો ઉપરનું રૂપ છે અને પતિ ઉપરના રૂપથી સ્થાયી પ્રસન્ન નથી થતો હોતો. ઐશ્વર્ય પ્રદર્શનનું સુખ આપે છે. મારે પતિનું સુખ જોઈએ, બાકી ભપકાથી રાજી થતો હોય તો એ બીજીનો ભપકો વધારે જોશે તો એ તરફ ઢળી જશે અને ત્રીજીને જોશે તો એ…. ઊર્મિલા કહે છે, મારે ભપકો નથી કરવો. ઊર્મીલાનું ગજબનું પાત્ર છે. હું જેવી છું, એવીજ મારા પતિ પાસે જઈશ. હું સુઘડ છું, ફુવડ નથી. પ્રેમ મર્યાદાનું પાલન કરતો હોય છે. મોહ કદી મર્યાદાનું પાલન નથી કરતો. મોહનો ઉભરો હોય પણ પ્રેમની ધીરજ હોય. પતિ-પત્નીના પ્રેમમાં અંતરાય ન બનો. આપણાં ઘરો એવાં કે એમાં કોઈ પ્રાઇવેટ રૂમ નહીં. સ્ત્રીને કંઈ વાત કરવી હોય તો કહેવાય નહિ, એનું નામ કલ્ચર, સંસ્કૃતિ અને એમાંને એમાં કેટલાંયે જીવન ધરબાઈ ગયાં, રીબાઇ રીબાઇને ડોસીઓ થઇ થઈને મરી ગયાં, પણ ન કોઈ હૃદય ખોલી શક્યા કે કોઈને વાત ન કરી શક્યા અને જીવવાનો ટાઇમ હતો ત્યારે જીવી ન શક્યા. ઊર્મિલાનો મર્યાદા સાથેનો પ્રેમ છે. લક્ષ્મણે સુગ્રીવને વગેરે બધાને ઉતારા આપ્યા, એક મહિનો વીતી ગયો. . પછી રામે કહ્યું સુગ્રીવ તું રાજા છે, તારી જવાબદારી છે કે હવે તમે કીસ્કીન્ધા જાવ. પણ તમને એમને એમ નહિ મોકલીએ અને રામે વિદાય સમારંભ ગોઠવ્યો. બધાને કંઈને કંઈ ભેટ સન્માનથી આપી. તે દિવસે બહું મોટી સભા ભરાઈ. વાલ્મીકી રામાયણમાં રામે સીતાજીને નવલખો હાર ભેટ આપેલો અને સીતાજી પહેરીને બેઠેલા હતા. રામે સીતાજીને કહ્યું કે તારે જેને આપવાની ઈચ્છા હોય એને આપ. સ્વામીજી કહે છે કે મારી પાસે ઘણા લોકો પૈસા મુકે એટલે જે જગ્યા હોય ત્યાં જમા થઇ જાય. હું એને લાત મારી શકું, કારણકે મારા અંગત ઉપયોગ માટે હું કશું લેતો નથી, તો હું ત્યાગી તો કહેવાઉં પરંતુ ખરેખર તો હું અવિવેકી કહેવાઉં. લક્ષ્મીને લાત ન મરાય પણ એનો સદુપયોગ થાય. એક વાર એક રબારી મારે માટે એક કિલો જાંબુ લઇ આવ્યો એ વિષે સાંભળો. સીતાજીએ કહ્યું મારે તો એ હાર હનુમાનજીને આપવો છે, કારણકે એણે મારી પહેલી શોધ કરી હતી. ઈઝરાઈલનું પ્લેન હાઇજેક કરવામાં આવેલું અને યુગાન્ડા લઇ ગયેલા. એના ઉપર બે ફિલ્મો ઉતરી હતી. યહુદીઓએ જે કંઈ પરાક્રમ કર્યું તે આખો પ્રસંગ સાંભળો. . સ્ત્રીની પરાધીનતા અને મુલ્યો.  ભજન – હૃદય સુનું હરિનામ વિના – શ્રી નારાયણ સ્વામી.

Leave a comment

Filed under Uncategorized

ખાણીપીણીની માન્યતાઓની વાત / પરેશ વ્યાસ

ખાણીપીણીની માન્યતાઓની વાત

પાપી પેટ માટે બધું કરવું પડે. અન્નકૂટ માટેની આ બધી માથાકૂટ છે. હેં ને? ટીવી ચેનલ્સ પર આજકાલ રસોઇ શૉઝની ભરમાર છે. જાતજાતનાં દેશી વિદેશી રસોઇયાઓ રાંધ્યે જ જાય, રાંધ્યે જ જાય. મને લાગે છે કે આ અહિંસક, શુદ્ધ  અને શ્લિલ મનોરંજન છે. આવા જ એક ટીવી શૉ ‘મમ્મી કા મેજિક’ની હોસ્ટ અમૃતા રાયચંદે ગયા અઠવાડિયે એક ઇંગ્લિશ છાપાને ઇન્ટરવ્યૂ આપતા કહ્યું કે રાંધતી વેળાએ એની પાસે કોઇ છરી માંગે તો એ હાથોહાથ દેતી નથી. જો દીધી તો એની સાથે ઝઘડો થયો જ સમજો. અરે અમૃતાબેન, આવું તે કાંઇ હોય? આ વહેમ, અંધશ્રદ્ધા કે માન્યતાનાં કોઇ વૈજ્ઞાનિક કારણો હોતા નથી. માટે કોઇ શુકન અપશુકન માનવા જેવા હોતા નથી. પણ…. ધારો કે એને માનીએ તો વાંધો શું છે? છરી હાથમાં દેવી એ અપશુકન ગણાય કે નહીં, એવી દલીલોનાં મુદ્દે ક્યાંક સાચેમાચ ઝઘડો ન થઇ જાય? ! ફ્રેંચ નાટ્યકાર ટ્રિસ્ટાન બર્નાડ માનતા કે કોઇ પણ માન્યતા માનવી નહીં કારણ કે એ બેડ લક લાવે છે! એ ય માન્યતા છે, હવે એ પણ ન હો!

એની વે, ખાણીપીણીની થોડી માન્યતાઓની વાત કરીએ. છરીની લેતીદેતી જ નહીં, મરચાંની તેમજ મીઠાંની હાથોહાથ લેતીદેતી પણ ઝઘડાનું મૂળ છે. મીઠાંનું તો વેરાવું પણ અપશુકન છે. ઇસુનાં આખરી ભોજન દરમ્યાન એમનાં વિશ્વાસઘાતી શિષ્ય જુડાસથી મીઠું વેરાયુ હતુ. મીઠું એક જમાનામાં ઘણું મોંઘુ હતું. એટલે એનું વેરાવું અપશુકન ગણાવા માંડ્યું. દૂધનું ઊભરાવું પણ એટલે જ અપશુકન ગણાય. ચાય જો કે થોડી ઢોળાય તો શુકન કહેવાય. પુરુષ અને સ્ત્રી વારાફરતી કિટલીમાંથી કપમાં ચાય રેડે તો ઘરે બાળકનો જન્મ થાય. કોઇ પારકી સ્ત્રીએ બીજી સ્ત્રીનાં ઘરમાં જઇ કિટલીમાંથી ચાય રેડવી નહીં. નહીં તો એ ગર્ભવતી થઇ જાય. માત્ર પુરુષ જ કિટલીમાંથી કપમાં ચાય રેડે તો એના જેવું ગર્ભનિરોધક બીજું કોઇ નથી! કટિંગ ચાય દોસ્તીયારી વધારે પણ એક કિટલીમાંથી ચાયનાં બે કપ ભરવા અપશુકન ગણાય. અને કોફીનાં કપમાં ફીણાતા પરપોટા દેખાય તો તે એ ફૂટી જાય તે પહેલાં ચમચીથી તારવીને તુરંત પી   જવા. શા માટે? એમ કરશો તો અજાણ્યા લોક પાસેથી અણધાર્યા પૈસા મળી જશે. બ્રેડને કાપો અને એમાં કાણું નીકળે તો ઘરમાંથી કોઇ મરી જાય. અલબત્ત હવે તો પહેલેથી કાપેલી સ્લાઇસવાળી બ્રેડ આવે છે એટલે ચિંતા નથી. હવે ફળની વાત કરીએ. નવા વર્ષનાં આગમનની મધરાતે બારનાં ટકોરે બાર દ્રાક્ષ વારાફરતી ખાવી. બાર દ્રાક્ષ એ બાર મહિના છે. જે દ્રાક્ષ મીઠી એ મહિનો સારો, જે ખાટી એ મહિનો નઠારો. તમે કોઇને પ્રેમ કરો પણ વો હૈ કે માનતા નહીં…. તો શું? ના, ગુલાબ દેવાથી કાંઇ ના વળે. સંતરુ દેશો તો પ્રેમનો પોઝિટિવ પ્રત્યુત્તર મળી જશે. કેળાને છરીથી કાપો એટલે બદનસીબીને આમંત્રણ. સફરજનને વચોવચ કાપીને જુઓ કે કેટલાં બી દેખાય છે? બસ એટલાં બાળકોનાં પારણાં તમારે ત્યાં બંધાય એવા યોગ છે. દેખાવે અળસિયાં જેવા નૂડલ્સને આખેઆખા ખાઓ તો ખુશબખ્તી પણ કાપીને ખાઓ કમબખ્તી…. ખાણીપીણી વિષે તો આવી અનેક માન્યતા, ગેરમાન્યતા વિદ્યમાન છે.

૦૦૦૦૦

 

મારી માનો તો કેટલીક નવીન મૌલિક માન્યતાઓ માનવા જેવી છે. ખાંડનાં ડબ્બાની ચમચી નાની રાખો તો ચાય અફલાતૂન બને છે. તેલમાં તળેલાં સમોસા, ભજિયા, ફાફડાં, જલેબી વગેરે જેટલાં ખાઇએ તેનાં સમપ્રમાણમાં, મર્યા પછી આપણે નર્કની તાવડીમાં તળાવું પડે! આખું વર્ષ રોજ એક ફળ ખાઇએ તો આવતા વર્ષે આવકમાં એક લાખનો વધારો ચોક્કસ થાય. ના, એકથી વધારે ફળ ખાઇએ તો શું થાય એ વિષે અમને ખબર નથી. જ્યાં અનલિમિટેડ ફૂડ મળે ત્યાં ખાવું જોખમી છે. એનાથી નપુંસકતા કે વંધ્યત્વ આવી શકે છે. ફાસ્ટફૂડનું સતત સેવન એટલે પ્રિય પાત્રનો વિયોગ. પણ ફાસ્ટફૂડથી પરેજી પાળશો તો તેરે મેરે મિલનકી યે રૈના..ની પાકી સંભાવના છે. આમ તો આ બધી માન્યતા છે. તથ્ય નથી. પણ માનીએ તો આપણાં બાપુજીનું શું જાય?

૦૦૦૦ ૦૦૦ ૦૦ ૦

2 Comments

Filed under Uncategorized

AMAZING PLACES TO VISIT

૧ ૧અ ૧આ ૧આઅ ૧આઆ ૧આઆઆ
1. China: The spiral staircase
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-2.jpg?c0c871
2. Palace Regaleira – Portugal
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-33.jpg?c0c871
3. Small town of Blagaj – Bosnia and Herzegovina
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-23.jpg?c0c871
4. Merry Cemetery – Romania
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-43.jpg?c0c871
5. The small island of Procida – Italy
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-12.jpg?c0c871
6. Popeye Village – Malta
http://www.spi0n.com/wp-content/uploads/2014/06/55-incroyables-endroits-sur-terre-20.jpg?c0c871

2 Comments

Filed under ઘટના

Billie Holiday at two years old, in 1917

0000 000

 

Billie Holiday at two years old, in 1917

1 Comment

Filed under Uncategorized

ભર વસંતે કળી એક ખીલ્યા વિણ જ ગી ખરી! /જયશ્રી વિનુ મરચંટ

1 Comment

Filed under Uncategorized

બે શ્રાવણી શબ્દો: એક ‘સિરિમિરી’ અને બીજો ‘હોપ્પિપોટલા’/પરેશ પ્ર વ્યાસ

0
00000
 
આ શ્રાવણ નીતર્યો સરવડે કોઈ ઝીલો જી
 
પેલાં રેલી ચાલ્યાં રૂપ હો કોઈ ઝીલો જી.
 
આ દૂધે ધોયા ડુંગરા કોઈ ઝીલો જી
 
પેલી ઝરણાંની વણજાર હો કોઈ ઝીલો જી.
 
–બાલમુકુન્દ દવે
 
 ઓણસાલ આષાઢમાં વરસાદે ભેદભાવ રાખ્યો છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં ધોધમાર વરસ્યો પણ સૌરાષ્ટ્રમાં અંચઇ કરી. હવે શ્રાવણ મહિનો. શ્રાવણનાં ઝીણા ઝરમર મેહ સામ્યવાદી વિચારસરણી ધરાવે છે. ક્યાંય વધારે અને ક્યાંક ઓછા એવું નહીં. બધે જ એક સમાન વરસે. શ્રાવણનાં સરવડાં વર્લ્ડ ફેમસ છે. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર સરવડું એટલે રહી રહીને પડ્યા કરે એવું વરસાદી ઝાપટું. ઇંગ્લિશ ભાષાનાં બ્યુટિફૂલ શબ્દોની યાદીમાં વરસાદી શબ્દો મળી આવે છે. એક મૂળ સ્પેનિશ શબ્દ છે
 
સિરિમિરી(SIRIMIRI) અને બીજો મૂળ આઇસલેન્ડ દેશનો શબ્દ હોપ્પિપોટલા(HOPPIPOLLA).
 
સિરિમિરી એટલે ઝરમર ઝરમર વરસાદ વરસવો તે. સિરિમિરી બોલીએ એમાં આપણને ઝરમર સંભળાય. 
વરસાદનો અવાજ સંભળાય. કોઇ અવાજ જ શબ્દ બની જાય. ઇંગ્લિશ ભાષામાં એને ઑનૉમટોપીયા(ONOMATOPOEA) શબ્દો એટલે કે રવાનુકારી શબ્દરચના; ઉચ્ચાર પરથી જ અર્થ ફલિત થાય એવા શબ્દો કહેવામાં આવે છે. ગુજરાતીમાં દાખલા દઇએ તો કલકલાટ, કલકલિયો, સુસવાટા, ગર્જના, ટપટપ, ધડામ, ભડાકે દેવું વગરે. જો કે સિરિમિરી પણ મૂળ સ્પેનિશ શબ્દ નથી. ઝરમર
        વરસાદ માટે સ્પેનિશનો પોતીકો શબ્દ તો જોવિશ્ના કે યોવિશ્ના (ILOVZNA) છે. પણ કાળક્રમે ઉત્તર સ્પેનમાં આવેલા સ્વાયત્ત  બાસ્ક કન્ટ્રી બોલીનો બોલવે ચાલવે બ્યુટિફુલ બરસાતી શબ્દ સિરિમિરી સ્પેનિશ ભાષામાં દાખલ થયો. સ્પેનનાં નરમ શિયાળામાં જ્યાં લઘુત્તમ ઉષ્ણતામાન 12 0 સે. હોય ત્યારે ધુમ્મસની સંગાથે વરસતો ઝરમર વરસાદ ઇંગ્લિશમાં જેને ડ્રિઝલ(DRIZZLE) કહે છે એને સ્પેનિશમાં સિરિમિરી કહેવાય. અને પછી વિશ્વભાષા ઇંગ્લિશનાં બ્યુટિફુલ શબ્દોમાં શામેલ થઇ   ગયો.
   ગત નવેમ્બરમાં ‘ઓલ ધ પોએટ્રી’ વેબસાઇટ દ્વારા બહુ ચર્ચિત ન હોય પણ રસપ્રદ હોય એવા શબ્દોને માધ્યમ બનાવીને કવિતા રચવાની સ્પર્ધામાં કેનેડિયન કવિ ડોનાલ્ડ ઝિલેન્સ્કીએ ‘સિરિમિરી’ શીર્ષકથી કવિતા લખી. કવિને ધોધમાર વરસાદ ગમતો નથી. લગ્નજીવન જે સફળ થઇ શક્યું નથી એની દાંડી પીટી રહ્યો છે વરસાદ એનાં શયનખંડની બારી ઉપર. ભગ્ન દામ્પત્ય જીવનનાં આંસુઓની બૌછાર જેવા વરસાદ પ્રત્યે કવિને તીવ્ર અણગમો છે. પણ તે પછી હળવેથી આવતા ઝરમર વરસાદમાં એને મુક્તિ દેખાય છે. વરસાદી ઝરમરનો સ્પર્શ એની ત્વચાનાં દરેક ચોરસ ઇંચ હિસ્સામાં માદક ઉલ્લાસને ભરી દે છે. અને કવિ સિરિમિરીને આગ્રહ કરે છે કે બસ, આમ જ સતત ભીનું, લીસું, હેતાળ વરસજે અને ઉમંગથી મને છલકતો રાખજે.
વરસાદ પડે ત્યારે પાણી ભરાવાનાં બનાવો બને. મ્યુનિસિપાલિટીની પોલ છતી થઇ એવા અખબારી શબ્દો હવે રૂઢિપ્રયોગ થઇ ગયા છે. વરસાદી પાણીનાં નિકાલની પરફેક્ટ સિસ્ટમ આપણાં શહેરોમાં નથી. એટલે ઠેર ઠેર પાણીનાં ભરાવા થાય. ડેંગ્યુનાં એડિસ ઇજિપ્તી મચ્છરનાં મેટર્નીટી હોમ બની જતા આવા ખાબોચિયાની ચિંતા કરવી જ રહી. પણ ગીતસંગીતનાં સર્જકો ખાબોચિયામાં પણ સંગીત શોધી કાઢે. આઇસલેન્ડનાં મ્યુઝિક બેન્ડ સિગુર રોસ ‘હોપ્પિપોટલા’ શબ્દ આપે છે; જેનો અર્થ થાય પાણી ભરાયેલા ખાબોચિયામાં કૂદકા મારવા. છપ છપ છઇ, છપાક છઇ… બાળકોને કેવી મઝા પડે! છે કોઇ ચિંતા? ગોરક્ષા, જીએસટી કે પછી વરસાદી વાઇરલ ઇંફેક્શનની..? મા બિચારી ચિંતા કરે પણ બાળક તો પાણી જોઇને મારે કૂદકા. એને ન ડાઘાની ચિંતા હોય, ન ભીંજાવાની. બસ, આ હોપ્પિપોટલાનો અર્થ એ જ થાય. બધી માનમર્યાદા છોડીને, કંટાળાનો કાંટાળો તાજ ત્યજીને, મોટપણાંનો બધો ભાર સાભાર પરત કરીને છબછબિયા કરી લેવા.
 ગીતનાં શબ્દો પણ કેવા મઝાનાં છે. 
હાથમાં હાથ પરોવીને ગોળ ગોળ ફરી રહ્યા છીએ,
 આખી દુનિયા નજર સામે ધૂંધળી થઇ ગઇ છે.
 તારા વાળની આઉટડોર સુગંધ લઇને આવતી પવનની
 લહેરખીને  ઊંડા શ્વાસે મારા ફેફસામાં ભરી લઉં છું હું.
 અને ખાબોચિયામાં કૂદું છું હું,
 અબોટા મારા પગથી સાંગોપાંગ ભીંજાઇ જાઉં છું.
 નાકની નસકોરી ફૂટી નીકળે છે પણ હું ઊભો છું અડીખમ.
કુદરત સાથે તાદાત્મ્ય રાખવાનું સૂચન કરતું આ ગીત એટલું બધું લોકપ્રિય બન્યું કે બીબીસીની પ્લેનેટ અર્થ ટીવી સીરીઝનાં સર્જક સર ડેવિડ એટનબરોને લાઇફ ટાઇમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડ મળ્યો ત્યારે બેકગ્રાઉન્ડમાં આ ગીત ગવાયું હતું. 2006નાં ફિફા વર્લ્ડકપમાં પણ આ ગીત વારંવાર ઉપયોગ કરાયો હતો. અનેક ફિલ્મ્સનાં ટ્રેલરમાં પણ આ ગીતનો ઉપયોગ છૂટથી થયો. મુંબઇની ઝૂંપડપટ્ટીનાં બાળકની જિંદગી પર બનેલી એવોર્ડ વિનિંગ ફિલ્મ ‘સ્લમડોગ મિલિયોનર’નાં ટ્રેલરમાં પણ આ ગીત છે. યસ, આ શબ્દનો આઇસલેન્ડિસ ઉચ્ચાર હોપ્પિપોટલા જ થાય છે. હોપ્પ એટલે કૂદકો મારવો અને પોટલા એટલે ખાબોચિયું. સર્વ આધિ/વ્યાધિ/ઉપાધિને મેલ પડતી કરીને, શરમ લાજ નેવે મૂકી, પાણીમાં છપાક કરતા કૂદાડકો મારવો એ હોપ્પિપોટલા. આપણે તો એટલું જાણીએ કે વરસાદ આવે એ હેપ્પી પોટલાં હોય અને એમાં ધૂબાકા મારવા જેવો હોપ્પિપોટલા આનંદ બીજો કિયો હોય? 
યાદ રહે, બાલિશતા અને બાળસહજતામાં ફેર હોય છે. ઝરમર વરસાદમાં તો ખાસ.. હેં ને?
 
શબ્દ શેષ:
“માણસ ત્યારે ઘરડો થયો કહેવાય જ્યારે એ ખાબોચિયામાં થઇને નહીં પણ એની ફરતે ફરીને ચાલે”
–આર. સી. ફર્ગ્યુસન0000
000

2 Comments

Filed under Uncategorized

રાણીના ભાઈને દીવાન ન બનાવાય

 સરદાર સાહેબે રજવાડાંઓને સાલીયાણા ચાલુ કરાવેલા એ સરકારે બંધ કર્યા, છ કરોડના સાલિયાણાં ઘટતા-ઘટતા અઢી કરોડ થઇ ગયા. અત્યારે તો એથીયે ઓછા અને અત્યારે તો એક-એક કરોડ MPને મળે છે. આ સરકારે આપેલા વચન-ભંગ થયાં. આ દેશની પ્રજા ઇન્જેક્શનથી વોટ આપે છે. દર ચૂંટણી વખતે નવાં-નવાં ઇન્જેક્શન આપવા પડે છે. પછી એ મંદિરનું હોય, મસ્જિદનું હોય, સાલિયાણાં બંધ કરાવવાનું કે બીજું કઈ હોય. ઘણી ગાયો ઘણી ભેંસોને ઇન્જેક્શન આપો પછી દોહવા દે એટલે ઇન્જેક્શન આપીને પછી દોહી લેવાની એમ પ્રજાને પણ ઇન્જેક્શન આપી પછી દોહી લેવાની કાગળિયા ને ડૂચા ખાવો, જાઓ હવે પાંચ વર્ષ પછી વાત. જ્યાં સુધી આ વોટ આપનાર ડાહ્યો ન થાય ત્યાં સુધી આ ઈંજેક્શનની પ્રથા રહેવાની. મારે થોડી નર્મદાની વાત કરવાની છે, કારણકે નર્મદા મારો વિષય છે. મને એમ લાગે છે કે સૌરાષ્ટ્રમાં નર્મદાના પાણી વિશે એક બહુ મોટી ગેરસમજ ઊભી થઇ છે. પહેલી વાત તો એ સમજો કે ઉત્તર ગુજરાતને જે પાણી આપવાની વાત ચાલી રહી છે, એ ચોમાસાની રેલનું વધારાનું પાણી આપવાની વાત થઇ રહી છે. નર્મદાના મૂળ પાણીમાંથી એક ટીપું પણ આપી શકાય નહીં. નર્મદાનો જે એવોર્ડ છે, એ ખોસલા એવોર્ડ છે અને એ એવોર્ડ મુજબ સમજો. સૌરાષ્ટ્ર અને ગુજરાતને અલગ કરીને ન જોશો તો બહુ મોટો વિનાશ થઇ જશે. માનો, કલ્પસર યોજના થશે, એ 35000 કરોડની સોએ સો ટકા સૌરાષ્ટ્ર માટે છે અને થશે ત્યારે 70000 કરોડની ઉપર થશે અને એ વખતે જો ગુજરાતની પ્રજા એમ કહે કે અમે શું કામ પૈસા આપીએ? તો તો કેટલો મોટો વિનાશ થશે. તમે સમગ્ર ગુજરાતને જુઓ અને જ્યા સુધી તમે સમગ્ર ગુજરાતને નહિ જુઓ કે ભારતમાં એવો કયો પ્રદેશ છે અને એવી કઈ યોજના છે જે આખા પ્રદેશને પાણી આપતી હોય. ભાખડા ડેમનું પાણી પણ પંજાબના ચોથા ભાગને મળે છે.  ભાગ પાણી પંજાબને નથી નાળતું. મને એમ લાગે છે કે સૌરાષ્ટ્રમાં નર્મદાના પાણી વિશે એક બહુ મોટી ગેરસમજ ઊભી થઇ છે, તે અહી ખોસલા એવોર્ડ મુજબ સમજો. સૌરાષ્ટ્ર અને ગુજરાતને અલગ કરીને ન જોશો, જો અલગ કરીને જોશો તો બહુ મોટો વિનાશ થઇ જશે. માનો, કલ્પસર યોજના થશે, એ 35000 કરોડની સોએ સો ટકા સૌરાષ્ટ્ર માટે છે અને થશે ત્યારે 70000 કરોડની ઉપર થશે અને એ વખતે જો ગુજરાતની પ્રજા એમ કહે કે અમે શું કામ પૈસા આપીએ? તો તો કેટલો મોટો વિનાશ થશે. ટેકનીકલ પોઇંટ સમજો, ગેર-સમજ દૂર કરો અને અંદરો-અંદરની યાદવાસ્થળી બંધ કરો. સૌરાષ્ટ્ર અલગ થાય એવું સ્વપ્નમાં પણ વિચારશો નહિ. કેમ? સૌરાષ્ટ્રની અને કચ્છની વસ્તી એક કરોડથી પણ ઓછી છે. ગુજરાતની પૂરી વસ્તી પોણાપાંચ કરોડની છે. આજે જેટલું પાણી કાઠિયાવાડમાં આવે છે, એ બધું ગુજરાતમાંથી આવવાનું છે. વિરોધ કરવા માટે વિરોધ ના કરશો અને તમે આખી વાત સાંભળો અને સમજો. . કોઈપણ એવી યોજના નથી કે તે સંપૂર્ણ પણે આખા રાજ્યને પાણી આપી શકે. અમેરિકા અને કેનેડામાં પણ એવી કોઈ યોજના નથી. પાણી જ્યાં જતું હોય ત્યાં ગ્રેવિટી પ્રમાણે જાય. જૂનાગઢનું માકેટીંગ યાર્ડ માટે ભીખાભાઈનું પ્રદાન સાંભળો કે જેથી ખેડૂતોને લાભ થયો. સરદાર પટેલ સ્વયં ખેડૂત હતા અને તેમની પહેલી લડાઇ ખેડૂતો માટે હતી. સરદાર પટેલે ખેડૂતોને કેવી-કેવી મદદ કરી એ વિશે વધુ આગળ સાંભળો. . તો તમે આ માર્કેટિંગ યાર્ડમાં જે કઈ ત્રુટિ હોય એને સુધારો કરો અને આ માર્કેટિંગ યાર્ડને રાજકારણથી મુક્ત થાવ. તમે એટલી હદે તિરસ્કાર કરતા ના થઇ જાવ કે તમે પેલા બીજા કોઈની સારી વાત પણ સાંભળવા તૈયા ન થાવ. તમે ખેડૂત છો, તમે વેપારી છો, તમે મજુર હોવ કે ટેકનિશિયન હો જે કંઈ હોવ તે, ભારતની પ્રજા તરીકે આપણે ભારતની પરિસ્થિતિને સુધારવાની છે અને એ સુધારવાની પ્રેરણા આ પ્રતિમા પાસેથી મળવાની છે. આપણને ગૌરવ હોવું જોઈએ કે આ પ્રતિમાની રચનાર એક ગુજરાતી બહેન, જશુબહેન છે અને એમનું બહુમાન કરવું જોઈએ. અમેરિકાએ એમને સર્ટીફીકેટ આપ્પ્યું છે, આપને થોડા પાછા રહી ગયા છીએ. હું પરમેશ્વરને પ્રાર્થના કરું કે આ પ્રતિમા તમને સૌને પ્રેરણા આપશે, તમે એક રહો, અખંડ રહો, વિખવાદ ન કરો, અંદર અંદર ઝગડો નહિ, તમારી શક્તિ ભેગી કરો અને રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરો. રાષ્ટ્રવાદી બનો, કોમ વાદી નહિ અને રાષ્ટ્રનો ઉધ્ધાર કરો…આભાર, ધન્યવાદ, હરિઓમ તત્સત. @16.36min. વાંકળ કેળવણી મંડળ, ખુશાલભાઇ પટેલના પૂતળાનું અનાવરણ  પ્રસંગે આપેલું પ્રવચન પ્રજા અને મહાપુરુષના વિષય પર પ્રવચન. તમે મારી સાથે સંમત થાવ કે ન થાવ પણ મારું એવું માનવું છે કે આ દેશને બહુ ઓછા મહાપુરુષો મળ્યા છે એટલે આ પ્રજા હંમેશા ગુલામી દરિદ્રતા અને અન્યાય ભોગવતી રહી છે. જો સાચા મહાપુરુષો મળ્યા હોય તો આ દુર્દશા હોયજ નહીં, પણ દુર્ભાગ્ય એ છે કે સાચા મહાપુરુષો કોને કહેવા અને ડમી મહાપુરુષો કોને કહેવા એ બે વચ્ચેનો ભેદ આપણે સમજી શક્યા નથી. સ્પષ્ટતા માટે વધુ આગળ સાંભળો. રાણીના ભાઈને દીવાન ન બનાવાય. . हिंदी फ़िल्मी गीत – हम लाये हैं तुफंसे कस्ती निकालके – महम्मद रफ़ी साहब.

1 Comment

Filed under Uncategorized