Daily Archives: મે 2, 2012

હે ઈશ્વર,/શૈલા પંડિત

હે ઈશ્વર,

એ વાત હું સારી પેઠે સમજ્યો છું કે

-એ જ મા

પોતાના વહાલસોયા બાળકને

કડવાં ઓસડ કચડીને પાય છે,

જેથી તેનું સંતાન તંદુરસ્ત ને ખુશખુશાલ રહે.

.

-એ જ હળ

જમીન પર ઉઝરડા પાડે છે,

જેથી તેમાંથી દાણાદાર પાક ઊતરે.

.

-એ જ સર્જન

પોતાના દરદીના પેટ પર

છરી ફેરવી તે ચીરે છે,

જેથી તે શારીરિક પીડાથી મુક્ત થઈ જાય.

-એ જ સ્થપતિ

પોતાનાં ટાંકણાં ને હથોડી વડે

પથ્થર પર ઘા પર ઘા કરતો રહે છે,

જેથી એક સોહામણી મૂર્તિ સર્જાય.

.

-એ જ સોની

સોનાને અગ્નિમાં તાવે છે,

જેથી તેને મનોહર આભુષણનું રૂપ સાંપડે.

કદાચ,

એ બાળકને માનું સત્કૃત્ય દુષ્કૃત્ય ભાસે,

એ દરદીને સર્જનની છરી અરેરાટી ઉપજાવે,

પણ

ઉપલક નજરે અકારા લાગતાં કૃત્યો પાછળ

હેતુ તો ઉમદા જ રહેલો છે.

.

તે જ પ્રમાણે

કનડતી મુશ્કેલીઓ પાછળ તારો હેતુ

મને સફળતા માટે

વધુ ને વધુ લાયક બનાવવાનો હોય.

તત્ક્ષણે હું ન સમજી શકું તોય,

તારો હેતુ પામી શકું

તેટલી મારામાં સૂઝ પ્રગટાવ.

જેથી હું,

મારા જીવનસાફલ્ય માટે

વિશેષ લાયકાત સિદ્ધ કરી શકું,

ને તે સારું સાચી રીતે,

ગર્વ અને ગૌરવ અનુભવવા સમો સમર્થ બનું.

હે ઈશ્વર,

મારે મારી સાચી ઓળખાણ કરવી છે.

હું મારે વિષે કેટલાંક સત્યો જાણવા ઈચ્છું છું.

ભલે તે મને કડવાં લાગે તો પણ

એની કડવાશ જીરવી શકું

એ સારુ મને પૂરતું બળ આપજે.

.

મને મારા દોષ સમજવામાં સહાય કર.

પણ એ ખોજ વેળા,

હું એ વૃત્તિના ભારથી દબાઈ ન જાઉં

એવી મારી પ્રાર્થના છે,

જેથી મારી હિંમત નાહિંમત ન થઈ જાય.

હું મારા દોષને પારખતાં પારખતાં

જાતને ચાબખા ન મારી બેસું

તે માટે મને મદદ કરતો રહેજે.

તે સારું, મને યાદ આપ્યા કરજે કે

મારામાં કેટલાક સદગુણો પણ છે જ.

હે પ્રભુ,

મારા દોષ સમજવા મદદ કરે ત્યારે

તેને નિવારવા મને હિંમત આપતો રહેજે.

હું મારી મર્યાદા જાણું છું એટલે

બધા દોષોથી એક સાથે મુક્ત થઈ જવાનો

મને કોઈ લોભ નથી.

એક એક કરતાં હું તેમને વેગળા કરી શકું

તો મને સંતોષ છે.

હું મારા સૌથી કનિષ્ઠ દોષને

પડકારી શકું એ પ્રકારે

મને બળ અને હિંમત આપતો રહેજે.

મને મહાત કર્યા બાદ,

બીજાને, ત્રીજાને, ચોથાને

તેમ કરી શકું એ માટે

મને પૂરતી ધીરજ આપજે.

.

મારા દોષ છતાં,

જાત સાથેની સહિષ્ણુતા ખોઈ ન બેસું,

એટલી સમજ આપતો રહેજે.

હું જાણું છું કે

દોષનિવારણનો પુરુષાર્થ મારે જ કરવાનો છે.

તે માટે મને

સતત શક્તિ ને બળ પૂરાં પાડતો રહે તો

મારે માટે તેટલું બસ છે.

.

આજે મારું મન

કડવાશથી ભરાઈ ગયું છે, પ્રભુ !

મેં જે ધાર્યું હતું તે કરતાં

સાવ ઊલટું જ બનવા પામ્યું છે.

.

મારી કલ્પનાય નહોતી તેવા લોકોએ

મને નિરાશ કર્યો છે, હતાશ કર્યો છે.

મારું મન દુભાયું છે.

તેથી કટુતાએ

મારા મનનો કબજો લઈ લીધો છે.

.

એ આઘાત અને વ્યથા

જીરવવામાં મને સહાય કર.

આ અનુભવને નિમિત્તે

તારામાં અશ્રદ્ધા ન થઈ આવે તે સારુ

તારી પાસે ધૈર્યની માગણી કરું છું.

હું એટલું સમજું છું કે

લોકોએ કઈ રીતે વરતવું એ

તેઓ પોતે નક્કી કરે છે,

એમાં તારો કોઈ દોષ ન હોઈ શકે.

.

તો, મારા મનમાં જન્મેલી

ધિક્કાર ને ઘૃણાભરી લાગણી મંદ પાડી દેવામાં

મને સહાય કર.

લોકોમાં મારો વિશ્વાસ ટકે કે ન ટકે

તારામાં રહેલી શ્રદ્ધા ખોઈ ન બેસું

એટલી એષણા પૂરી કર.

.

૨૨.

હે ઈશ્વર,

જીવનના નિરીક્ષણમાંથી

મેં એક વાત સમજી લીધી છે.

કોઈ માણસ,

સતત ને સતત સફળ થતો જ રહે એવું પણ નથી.

તો કોઈ માણસ,

સતત નિષ્ફળતાને વર્યા કરે એવું પણ નથી.

સફળતા ને નિષ્ફળતા

ઘટનાચક્ર રૂપે સતત ફરતાં રહે છે.

.

મેં એ પણ જોયું છે કે,

દરેક સફળ માણસ

સફળ થતાં પહેલાં

નિષ્ફળતાની કેટલીક પછડાટ ખાતો હોય છે.

એ પછડાટ જ

તેને સફળ થવા માટે

વિશેષ અનુભવ ને બળ ઊંઝતાં રહે છે.

તેથી નિષ્ફળતાને

મેં નવા દ્રષ્ટિકોણથી મૂલવવા માંડી છે.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ થતો નથી કે,

હું નિષ્ફળ સાબિત થયો છું.

તેનો અર્થ એ થાય છે કે,

હું હજી સફળતા લગી પહોંચ્યો નથી.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ નથી કે,

મેં કશું સિદ્ધ કર્યુઁ નથી.

પણ એનો અર્થ એ થાય છે કે,

હું કેટલીક નવી નવી બાબતો શીખ્યો છું.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ નથી કે,

હું બુદ્ધિમંદ છું.

તેનો અર્થ એ થાય છે કે,

સફળ નીવડવા માટે

મારે મારી બૌદ્ધિક શક્તિ

હજી સુપેરે લડાવવાની છે.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ નથી કે,

તેથી મને કાળી ટીલી લાગી છે.

તેનો અર્થ એ થાય છે કે,

મારે હજી નવતર પ્રયોગોની અજમાયેશ કરવાની છે.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ નથી કે

મારે મારી યાત્રા અહીં ને અહીં થંભાવી દેવાની છે.

તેનો અર્થ એ થાય છે કે,

મારા પૂર્વ અનુભવોને આધારે

સાફલ્યપથની નવી કેડીઓ કંડારી કાઢવાની છે.

.

નિષ્ફળતાનો અર્થ એ થતો નથી કે,

તેં મારો સાથ ત્યજી દીધો છે.

એનો અર્થ એ થાય છે કે,

તું મને નવે રસ્તે સફળતા અપાવવા ઈચ્છે છે.

હે ઈશ્વર,

મને મારું બાળપણ સાંભરે છે.

.

ત્યારે હું કોઈ શરતમાં ઊતરતો નહોતો.

કારણ ? મારે હારવું નહોતું !

કોઈ હરિફાઈમાં દાખલ થતો નહોતો.

કારણ ? મારે જીતવાની મનોમન ખાતરી જોઈતી હતી.

.

પણ એ મારી કેટલી મોટી ભૂલ હતી !

તે આજે હું સમજી શકું છું.

સાથોસાથ, મારી બીજીય સમજ ખીલી છે.

.

હવે હું હરિફાઈમાં ઊતરીશ ખરો.

પણ

-મારા દોસ્ત સાથે નહિ

-મારા હરીફ સાથે નહિ

-મારા દુશ્મન સાથે નહિ

-મારાથી નાનકા સાથે નહિ

-મારાથી મોટેરા સાથે નહિ

હું જરૂર હરિફાઈમાં ઊતરીશ

મારી પોતાની સાથે.

હું ગયે વરસે હતો, તે કરતાં હવે

મારે વધારે શક્તિશાળી નીવડવું છે.

હું ગયે મહિને હતો, તે કરતાં હવે

મારે વધારે કાબેલ નીવડવું છે.

.

હું મારી સાથે હરિફાઈમાં ઊતરું ત્યારે,

હારનો કદી પ્રશ્ન નડતો નથી.

હું મારી સાથે હરિફાઈમાં ઊતરું ત્યારે,

જીતની પરિસ્થિતિ હંમેશ નીવડી શકે છે.

હું મારી સાથે હરિફાઈમાં ઊતરું ત્યારે,

મારે કોઈ ડર અનુભવવાનો નથી.

હું મારી સાથે શરતમાં ઊતરું ત્યારે,

મારે કોઈ નાહિંમત થવાનું રહેતું નથી.

.

હે ઈશ્વર,

મારી હરેક ગઈકાલ સાથે

હું પ્રતિદિન હરિફાઈમાં ઊતરતો રહું,

આજનો દહાડો વિશેષ રૂડો ગાળું

એટલું સામર્થ્ય મને બક્ષજે.

હે ઈશ્વર,

બાળક પાસેથી મળતો એક પાઠ

આત્મસાત કરવાની મને સૂઝ આપ.

.

બાળક ચાલતાં શીખે છે ત્યારે

તે પડે છે,

તે આખડે છે,

તે પછડાય છે,

છતાં તે પોતાનો વિશ્વાસ ખોતો નથી.

તેના મનમાં એક ધ્યેય સ્થિર હોય છે :

‘મારે ચાલતાં શીખવું છે’.

અને, એ ધ્યેય સિદ્ધ કરીને જ તે જંપે છે.

કારણ કે,

તે હંમેશ

‘એક વધુ વાર’ પ્રયત્ન કરવા તૈયાર હોય છે.

.

તે જ પ્રમાણે

કોઈક નવતર પ્રયોગ કરતી વેળા

અજાણી ભૂમિ પર ડગ માંડું ત્યારે,

મને એવું જ બળ આપજે,

એવી જ સૂઝ આપજે.

જેટલી વાર ભોંયસરસો હું પડું કે

ફરી એક વધુ વાર ઊભા થવાનું બળ આપજે.

એ પુરુષાર્થ સતત ચાલુ રાખવાની શક્તિ આપજે.

જેથી એમ ને એમ

ડગ ભરતાં રહીને

મારે નિશ્ચિત લક્ષ્યે પહોંચી જાઉં.

.

શૈલા પંડિત

Leave a comment

Filed under Uncategorized