Daily Archives: જાન્યુઆરી 5, 2013

Naturopathy

Gandhiji’s Views on Health

From the point of view of Naturopathy health means:

  •  Body ease
  •  Free from all diseases
  •  Carries his normal activities without fatigue
  • Able to walk 10-12 miles a day with ease
  • Perform ordinary physical labor without getting tired
  • Can digest ordinary simple food
  • Mind and senses are at the state of harmony and poise
To have the above qualities of health it is necessary to have knowledge of human body. Only research worker may be able to tell something, only something, about what kind of education was prevalent in previous times.
The human body is composed of five elements what the ancient philosophers believed to have. These are earth, water, vacancy, light and air. 
All human activities are carried out by mind aided by ten senses: five senses of action – hands, feet, mouth, anus and the genitals; and five sense of perception – touch through skin, taste through tongue, smell through nose, seeing through the eyes and hearing through the ears.
Thinking is the function of the mind and some people have called it the eleventh sense. In health all these senses with mind act in perfect coordination.
The human body is the universe in miniature. That which cannot be found in the body cannot found in the universe. Hence the philosophers formula, that the universe within reflects the universe without. It follows therefore that if our knowledge of our own body could be perfect we would know the universe. But even the very best of the doctors, vaids and hakims have not been able to acquire it. It will be presumptuous for a layman to aspire it. No instrument has been discovered yet to give us any information of our mind.
Scientists have given attractive descriptions of the activities going on within and without the body, but no one can say what sets the wheel going. Who can explain the why and wherefore of death or foretell its time? After infinite reading and writing, after infinite experiences he has come to know how little he knows.
All the part working in harmony is required for smooth function of the machine. Even a disorder in a single part brings it to stop. For instance; if the digestion is out of order, the whole body becomes slack. Therefore, he who takes indigestion and constipation lightly does not know the a-b-c of the rules of health. These two are the root cause of innumerable ailments.
The present education system leaves us totally oblivion of our body system. Our knowledge of our own village and our fields shares a similar fate. On the other hand we are taught about the things that have no bearing on our daily life. This knowledge is also required but at first we must know of our body, our house, surroundings, the crops and its history before all.

Leave a comment

Filed under Uncategorized

એક નૂર આદમી, હજાર નૂર કપડા/પરેશ.પ્ર.વ્યાસ

 અભિનેત્રી વિદ્યા બાલન અને યુટીવીનાં સીઇઓ સિદ્ધાર્થ રોય કપૂર પરણી ગયા. વિદ્યાનાં પહેલા અને સિદ્ધાર્થનાં ત્રીજા લગ્ન હતા આ. કુમારીમાંથી શ્રીમતી વિદ્યા બાલન રોય કપૂર બનવાની એક કલાકની લગ્ન વિધિમાં ત્રણ વાર સાડી બદલાયાનાં સમાચારથી મારી પત્ની કોકિલાને આનંદ થયો. કાંજીવરમ સિલ્ક સાડીઓનાં રંગ, પોત અને ડીઝાઇનનું બારીકાઇથી નિરીક્ષણ, પરીક્ષણ અને સર્વેક્ષણ સ્ત્રીસહજ કાર્ય છે, જે કોકિલા સુપેરે કરે છે. શુભ તહેવાર છે એટલે સ્વાભાવિક છે કે કાળો રંગ તો હોય જ નહીં. સરસવનાં ખેતરોમાં લહેરાય એવા પીળા રંગની સાડી અને ગુલાબી બ્લાઉઝ જાણીતા ફેશન ડીઝાઇનર સબ્યસાચી મુખરજીએ ડીઝાઇન કર્યું હતુ. પછી વિદ્યાએ સોનેરી અને લાલ રંગની સાડીઓ પણ પરિધાન કરી હતી. ફિલ્મમાં ભલે ઉલ્લાલા..ઉલ્લાલા જેવું ડર્ટી પિક્ચર હોય પણ ફિલ્મી નટીઓ પોતાનાં લગ્નમાં શરીરને રંગોની અવનવી છટાથી ઢાંકે ત્યારે વધારે સારું લાગે છે. જો કે દરેક પુરુષની જેમ મને સાડીઓની વિસ્તૃત ચર્ચામાં રસ નહોતો પડ્યો. હવે વિદ્યાને રેશમની સાડીઓમાં કાયમ લપેટેલી રાખવા માટે સિદ્ધાર્થે રેશમનાં કીડા જેવી અને જેટલી મહેનત કરવી પડશે, એની મને ચિંતા હતી. આજે હું અને કોકિલા વસ્ત્રો વિષે ચર્ચા કરી રહ્યા હતા.

ફિલ્મની હીરોઇન શું પહેરે ઓઢે છે, એમાં આપણને રસ પડે છે. સ્ત્રીઓ માટે જાતજાતનાં વસ્ત્રો ઉપલબ્ધ હોય છે. પુરુષો માટે બસ કોટ, શર્ટ, ટાઇ અને પાટલુન. વળી સ્ત્રીઓ પુરુષનાં કપડા જેમ કે શર્ટ, પેન્ટ, કોટ પહેરી શકે. અને સારી પણ લાગી શકે. પુરુષો માટે એવું નહીં. પુરુષો સ્ત્રીઓનાં કપડા જેમ કે ચણિયાચોલી કે સાડી પહેરી ન શકે. સ્ત્રીઓને અપાર ચોઇસ છે. પુરુષોની પસંદગી લિમિટેડ છે. ફિલ્મમાં ભૂમિકાને અનુરૂપ વસ્ત્રો પહેરવા પડે છે. પાત્ર જો છકી ગયેલ છોકરીનું હોય તો ટૂંકા વસ્ત્રો પહેરવા ય પડે. સ્ત્રીઓને નહાતા કે તરતા દેખાડવાની વાત પટકથાનો હિસ્સો હોય તો તેમ કરવું પણ જોઇએ. પણ કોઇ હીરોઇન પોતાના શરીર સૌષ્ઠવને જાહેરમાં પ્રદર્શિત કરે ત્યારે એનાં વળતા પાણી છે એવું ગણી શકાય. હીરોઇન દ્વારા કરવામાં આવેલી એવી ચેષ્ટા કોઇ પણ ભોગે લોકજીભે ચર્ચામાં રહેવાની કોશિશનો હિસ્સો હોઇ શકે. આમ પણ ફિલ્મી નટીઓની સ્ક્રીનલાઇફ  ટૂંકી હોય છે. ફિલ્મી નટોની ઉંમર વધે છે તો પણ  નવી નવી જુવાન નટીઓ સાથે એની રોમેંટિક ફિલ્મ્સ આવતી રહે છે. જબ તક હૈ જાન, શાહરુખ હીરો તરીકે જ આવતો રહેશે. નટીઓમાં એવું નથી. એની ઉંમર થાય એટલે પછી લોકોને રસ ઓછો પડે. પ્રીતિ ઝીંટાની કમબેક ફિલ્મ ઇશ્ક ઇન પેરિસ અથવા જય રામજી ફિલ્મ્સનાં નામ પણ કોઇએ સાંભળ્યા હોય, તેવું લાગતું નથી. રાખી ગુલઝારે અમિતાભ સાથે ‘બરસાત કી એક રાત’ અને ‘કભી કભી’માં રોમેંટિક જોડીની ભુમિકા બાદ ‘શક્તિ’ ફિલ્મમાં અમિતાભની માની ભુમિકા નિભાવી હતી. શું આજની યુવા હીરોઇન કેટરીના કૈફની ઉંમર વધી રહી છે? તાજેતરમાં કેટરીના પોતાનાં વસ્ત્રો બાબતે ચર્ચામાં આવી છે. થોડા દિવસ પહેલાં એરપોર્ટથી બહાર નીકળતી કેટરીનાએ પારદર્શક કાળા ખુલતા ખમીશની નીચે પહેરેલું રૂપેરી રંગનું આંતરવસ્ત્ર લોકોને નરી આંખે દેખાયું હતુ. ફોટોગ્રાફરે ફોટો લઇ લીધો. બિચારી કેટરીના ! ઓઢણી ઓઢતા ભૂલી ગઇ હશે. તંઇ શું?

કોકિલાને કેટરીના કૈફ ગમે છે. એ વિદેશી છોકરીએ પોતાની જાતમહેનતથી હિન્દી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં એક પછી એક સિધ્ધિ હાંસલ કરી છે. ‘એક થા ટાયગર’ જેવી પુરુષપ્રધાન ફિલ્મમાં પણ કેટરીના દર્શકો પર અમિટ છાપ છોડે છે. સામાન્ય રીતે કેટરીનાની ડ્રેસ અપ સેન્સ સારી છે. આમ જાહેરમાં પારદર્શક વસ્ત્રો પહેરીને નીકળવું ચર્ચાનો વિષય બની જાય છે. આમ ચર્ચાય જવામાં લિજ્જત નથી. લેપટોપથી મોઢું ઢાંક્યુ એનાં કરતા છાતી ઢાંકી હોત તો સારું હતું. કેટરીના સિવાયની કોઇ સ્ત્રી આમ જ આંતરવસ્ત્રો દેખાડતી ભર બજારે નીકળે તો શું થાય?

આ તો થઇ બમ્બઇકી વાત. હવે બિજનૌરની વાત.

“બિજનૌર શું છે?” મેં પૂછ્યું

“શું છે નહીં, ક્યાં છે?-એમ પૂછો.” કોકિલાએ કહ્યું.

”ક્યાં છે?”                                                                                                        

 “યુ પી.માં. યુવાન ચીફ મિનિસ્ટર અખિલેશ યાદવ ‘હમારી બેટી, ઉસકા કલ’ યોજના હેઠળ શાળામાં કન્યા કેળવણી નિધિ માટે ચેક વિતરણ કરવા આવવાનાં હતા. ત્યારે બિજનૌર જિલ્લાનાં કલેક્ટર સારિકા મોહન મેડમે ફતવો જાહેર કર્યો કે કોઇ વિદ્યાર્થીનીઓએ  કાળા કપડા કે જીન્સ પહેરીને આ ફંકશનમાં આવવું નહીં”

“તો?” મને સમજાયું નહીં.

“ મોટા ભાગની લાભાર્થી દીકરીઓ મુસ્લિમ હતી. કાળો બુરખો પહેરીને આવે તેની મનાઇ સામે હોબાળો મચી ગયો.” કોકિલાએ કાળા રંગની તરફેણ કરી.

 “તે સારું છે. કોઇ અન્ય રંગનાં વસ્ત્રો પહેરીને આવે. એમાં શું? કાળો રંગ આમ પણ અશુભ સુચક છે” મને હજી કાંઇ સમજાતુ નહોતુ કે કલેક્ટરનાં આદેશમાં ખોટું શું હતુ.                                                                                            

 “કલેક્ટર સારિકા મેડમ પણ એમ જ કહેતા’તા. પણ દીકરીઓ માટે ફરજિયાત ડ્રેસકોડ તો અત્યાચાર જ છે. આમા યુ.પી.નો પ્રોગ્રેસ ક્યાંથી થાય?” કોકિલાએ મને ફરી સમજાવવાની કોશિશ કરી. મને હજી સમજાતું નહોતુ કે આમાં વાંધો શું છે? કાળા કપડા પહેરવા દીધા હોત તો શું યુપીનો  વિકાસ થઇ જાત? કેટરીના કૈફનાં કાળા ઉપરાંત પારદર્શક વસ્ત્રોનો ડ્રેસકોડ શું સૂચવે છે?  

ખલિલ જિબ્રાન વસ્ત્રો વિષે કહે છે કે વસ્ત્રો આપણી મહત્તમ સુંદરતાને ઢાંકી દે છે. તેમ છંતા જે કદરૂપું છે તેને છુપાવી શકતા નથી. જોવાવાળીની આંખો ગંદી હોય એનાથી બચવા કવચ રૂપે લજ્જા કે મર્યાદા જાળવવા વસ્ત્રોની જરૂરિયાત છે. જો જોવાવાળી નજર જ ગંદી ન હોય તો વસ્ત્રો ગેરવાજબી છે, બેડી છે, અંકુશ છે.

સમાજ છે. પુરુષવર્ગ  સ્ત્રીનાં વસ્ત્રોને શીલનું પ્રતીક ગણે છે. કેનેડામાં ય પોલિસ અધિકારી માઇકલ સેન્ગ્યુનેટ્ટી  સ્ત્રીઓ સામેનાં અત્યાચાર વિષયનાં લેક્ચર દરમ્યાન  સ્ત્રીઓને સલાહ આપી હતી કે વારાંગનાની માફક ઉઘાડા ન ફરવું, પુરુષો ઉત્તેજીત થયા પછી કાંઇ ભરોસો નહીં. આ વાત પશ્ચિમી સ્ત્રીઓને કઠી. તેઓએ વિરોધ કર્યો. દુનિયાનાં દેશોમાં નારી વસ્ત્ર પરિધાનની સ્વતંત્રતાની તરફેણમાં ‘સ્લટ વૉક’ જેવા જાહેર પ્રદર્શનો થયા.

હું અને કોકિલા નક્કી નહોતા કરી શકતા કે સારિકા મોહન સાચી કે કેટરીના કૈફ? ખલિલ જિબ્રાન સાચા કે માઇકલ સેન્ગ્યુનેટ્ટી? સ્ત્રીઓએ શું પહેરવું? કયા રંગનું ? ક્યારે? કેવી રીતે? મને લાગે છે કે સ્ત્રીઓને એની સુપેરે સમજણ છે. સ્ત્રીઓ સ્થળ સ્થિતિને અનુરૂપ વસ્ત્રો પરિધાન કરે જ છે. મીરાબાઇએ નહોતું કીધું કે  ‘ઓઢું હું કાળો કામળો, દુજો ડાઘ ન લાગે કોઇ.’

 

કલરવ:

શબ્દને શોભે નહીં આ કાગઝી વસ્ત્રો સજનવા
આજથી પત્રોને બદલે લખજે નક્ષત્રો સજનવા

ખાલી હો તો પાછી તારી ઓઢણી લઈ લે સજનવા
ને હાથ સાથે હો તો કિંમત સો ગણી લઈ લે સજનવા

છે કશિશ કંઈ એવી આ કાયા કસુંબલમાં સજનવા
કે જાન સામેથી લુંટાવા ચાલી ચંબલમાં સજનવા

આજ કંઇ એવી કુશળતાથી રમો બાજી સજનવા
જીતનારા સંગ હારેલા યે હો રાજી સજનવા

-મુકુલ ચોક્સી

Cover Photo
Paresh Vyas

4 ટિપ્પણીઓ

Filed under Uncategorized