નાની સ્ટેટ: સરકાર જે તમને તમારાથી બચાવે/ પરેશ વ્યાસ

00000000

जिन चिरागों को हवाओं का कोई खौफ नहीं                                                     

 उन चिरागों को हवाओं से बचाया जाए 

   निदा फ़ाज़ली 

હું સરકાર છું. મારા સવાસો કરોડ દેશવાસીઓ બિંદાસ છે. ચાર દિવાલો વચ્ચે ઇન્ટરનેટ પર પોર્નોગ્રાફિક  ચિત્ર કે ચલચિત્રનું સેવન કરે છે. સુપ્રિમ કોર્ટે પણ આ કહેવાતી ગંદી પ્રવૃત્તિમાં દખલ કરવાની સાફ ના પાડી છે. હવે તો કોઇ ખૌફ નથી. ડર નથી. ચાલો એ ઘરદીવડાઓને પોર્ન પવનનાં મારથી બચાવી લઇએ. ચાલો એ ઘરકૂકડાઓનું મુર્ગમસલ્લમ ન થઇ જાય એની કાળજી લઇ લઇએ. ચાલો પોર્ન પર પ્રતિબંધ મુકીએ. ના, નમો આવું બોલ્યા નથી પણ એમની સરકારનો કોઇ નૂમાંઇદો પોર્નોગ્રાફી પર પ્રતિબંધ મુકે તો નામ તો નમોનું જ આવે ને? પછી તો ટ્વિટર ફેસબૂક નામનાં ગામનાં ચોરે ચર્ચાનાં ચગડોળ ચાલ્યા. ઊહાપોહ થયો. સોશિયલ મીડિયાની સ્વતંત્રતાની દુહાઇ દેવાઇ. પછી તો આઇટી અને ટેલિકોમ મિનિસ્ટર રવિશંકર પ્રસાદે ખુલાસો કરવો પડ્યો કે સેક્સનાં ખાનગી દ્રશ્ય શ્રાવ્ય વર્ચ્યુઅલ પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ જેવું તાલિબાનાઇઝેશન અમે કરવા માંગતા નથી. માત્ર ચાઇલ્ડ પોર્નો પર પ્રતિબંધ છે. એનો અર્થ એ થયો કે હવે ભારતીય ભાયડાઓ સજોડે કે એકલપંડે, પૂરતી સ્વચ્છંદતાથી, મનગમતી અને તનગમતી પોર્ન વેબસાઇટ્સ અગાઉની માફક માણી શકશે. પણ આ સમાચારોનાં ભવાડાની ભીડમાંથી અમને નાની સ્ટેટ(Nanny State) એવો શબ્દ મળી આવ્યો. શું છે આ નાની સ્ટેટ?

‘નાની’ એ બ્રિટિશ શબ્દ છે. મા સિવાયની અન્ય સ્ત્રી પાત્ર માટે બાળ જીભે બોલાતો લાડકવાયો શબ્દ. ગ્રીક શબ્દ નન્ના એટલે માસી પરથી આવેલો શબ્દ. ઇંગ્લિશમાં ઍન નામનાં સ્ત્રી પાત્રનું હુલામણું નામ પણ નાની કહેવાય છે. ટૂંકમાં નાની એટલે બાળકની કાળજી લેનારી આયા, પરિચારિકા કે ધાવમાતા. સ્ટેટ એટલે રાજ્ય. નાની સ્ટેટ એટલે એવી સરકાર જે પોતાની પ્રજા પર પોતાના વિચાર પરાણે લાદવાની વેતરણમાં હોય. સરકાર જે નૈતિકતાનાં અથવા તો સામાજિક વર્તણુંકનાં કાયદાઓ ઘડે, વટહૂકમો લાદે, એમ માને કે પ્રજા તો અણસમજુ છે અને સરકાર જ એક છે જે જાણે છે કે પ્રજા માટે શું સારું અને શું નરસું. સરકાર માને છે કે પ્રજાનું પોત સ્વચ્છંદી છે. એને કુછંદે ચઢી જતા વાર ન લાગે. અને પછી પ્રજા મૂર્ખામીભરેલા કામ કરવા માંડે. ગાડી આડે પાટે ચઢે તો એક સરકાર જ છે જે સતત પ્રજાની પડખે ઊભી રહે, પ્રજાને નૈતિકતાનાં પાઠ ભણાવે. ટૂંકમાં એવી સરકાર જે પ્રજાને ખુદ પ્રજાથી, પ્રજાનાં આત્મઘાતી વલણથી બચાવે. જેમ એક નાની પોતાની સંભાળમાં રહેલાં બાળકોને સતત પડવા આખડવાથી બચાવ્યા કરે એ રીતે. રાજ્ય જ્યારે નાનીની ભૂમિકા ભજવે તે નાની સ્ટેટ. પણ નાની સ્ટેટ શબ્દ પ્રજા માટે અપમાનાસ્પદ શબ્દ છે. શું પ્રજા એટલી બાળક બુદ્ધિ છે કે પોતાના સારસંભાળ ખુદ ન લઇ શકે? પોતાના માટે શું સારું? શું ખરાબ? એ નક્કી ન કરી શકે? આ સરકારી સંરક્ષણ વૃત્તિ પછી તમારા અંગત જીવનમાં દખલ કરવા માંડે. અને આપણે પણ સરકારને કહેવા માંડીએ કે બુદ્ધિહીન તનુ જાનિકે સુમિરૌ હે સરકાર, બલ બુદ્ધિ વિદ્યા દેહુ મોહિ, હરહુ ક્લેસ બિકાર.. પ્રજા એક ભક્તની માફક સરકાર ચાલીસાનું રટણ કરવા માંડે. પણ સરકાર કાંઇ ભગવાન થોડી છે કે એને કહી શકો કે અમારા ક્લેશ વિકારનો વિનાશ કરો. હેં ને? 

નાની સ્ટેટ એટલે કાયદા જ કાયદા. આમ ન કરાય. તેમ ન કરાય. દારૂ ન પીવાય. સિગારેટ ન ફુંકાય. હેલ્મેટ સીટબેલ્ટ ફરજિયાત. જન્ક ફૂડ ન ખવાય. પોર્ન ફિલ્મ પણ ન જોવાય. બાન, પ્રતિબંધ, મનાઇ, નિષેધ. કાયદો અને નિયમન. જ્યાં ને ત્યાં. ખબરદાર છે જો ખરાબ કામ કર્યા તો? લો બોલો. આ તો સારી વાત ન કહેવાય? પણ પછી તો કેવા કપડા પહેરવા, સોશિયલ મીડિયા પર કેવી કોમેન્ટ કરવી, શું ખાવું, શું પહેરવું, શું ઓઢવું એ પણ સરકાર નક્કી કરે. ટૂંકમાં પ્રજા તો ડોબી છે. એમાં તો કોમન સેન્સ છે જ ક્યાં? આ તો અમે સરકાર છઇએ તે તમને તમારાથી બચાવીએ. નૈતિકતાનાં પાઠ પઢાવીએ.

આપણામાંથી ઘણાં સિંગાપોર ગયા હશે. સિંગાપોરની સ્વચ્છતા, ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન, શુદ્ધ હવા, પાણી અને ખોરાકથી પ્રભાવિત થયા હશે. અને કાયદા કડક. ચ્યુઇંગ ગમ ખાઇ શકો પણ થૂંકો તો 1000 ડોલરનો દંડ. અરે સંડાસ જઇને ફ્લશ ન કરો તો પહેલી વાર 150 ડોલર અને બીજી વાર આવો ગુનો કરો તો 1000 ડોલરનો દંડ. તમારે કાર લેવી છે? તો તમારે પહેલાં પરમીટ લેવી પડે. દર વર્ષે મર્યાદિત પરમીટની હરાજી થાય. ભાવ બોલાય. ઘણી વાર પરમીટની કિંમત કારની કિંમતથી પણ વધી જાય. પણ કારનાં રસિયાઓ એવી ‘વિસ્મય’કારક કિંમત સરકારને ચૂકવે. સરકાર એ ફંડમાંથી માસ ટ્રાન્સપોર્ટ સુવિધા આપે. ટ્રાફિકની કોઇ તકલીફ જ નહીં. ઘણાં ટીકાકારો કહે છે કે સિંગાપોરમાં લોકશાહી જેવું કાંઇ છે જ નહીં. સ્વતંત્રતા પણ નથી. પણ સિંગાપોરનાં લોકોને સરકારી નિયંત્રણ ગમે છે. અહીં ભ્રષ્ટાચાર નથી. ગરીબાઇ નથી. જિંદગી સુખ ચેનથી બસર થાય છે. સિંગાપોરને આ કક્ષાએ લાવવાનું શ્રેય 1959થી 1990 સુધી વડાપ્રધાન રહેલાં લી ક્વાન યુને અપાય છે. તેઓ તો કહેતા કે જો સિંગાપોરને તમે નાની સ્ટેટ કહેતા હો તો મને ગર્વ છે કે મેં એવા રાષ્ટ્રનું સંવર્ધન કર્યું છે.

આપણે આઝાદીમાં માનીએ છીએ. ખઇકે પાન બનારસવાલા પછી જ્યાં ત્યાં થૂંકવાની આઝાદી, ઉઘાડેછોગ સરિયામ રસ્તે વાહનોને પાર્ક કરવાની આઝાદી, જ્યાં ત્યાં કચરો ફેંકવાની કે પીપીછીછી કરવાની આઝાદી, ભેળસેળવાળી ભેળપૂરી ખાવાની આઝાદી, પાણી જમા થવા દઇને મચ્છર પેદા કરવાની આઝાદી, હરાયા ઢોરને નિ:સંકોચ રસ્તે રઝળતા મેલવાની આઝાદી. નાગરિક ફરજ વળી કઇ બલા છે?  આપણને આઝાદી રાસ આવી નથી. આપણને નાની સ્ટેટની જરૂરિયાત છે. નમો લી ક્વાન યુને અનુસરે તો ભારત સિંગાપોર બની શકે છે.

000000000 0000000000

શબદ આરતી:

“મારા પર આરોપ મુકવામાં આવે છે કે હું લોકોનાં અંગત જીવનમાં દખલ કરું છું. હા, જો મેં એમ ન કર્યું હોત તો આજે સિંગાપોર જ્યાં છે ત્યાં ન હોત. અમે નક્કી કરીએ છીએ કે લોકો માટે શું સારું છે. લોકો શું માને છે એની ચિંતા છોડો.” – સિંગાપોરનાં અભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી લી ક્વાન યુ(1923-2015)

8 Comments

Filed under ઘટના, પરેશ વ્યાસ, સમાચાર

8 responses to “નાની સ્ટેટ: સરકાર જે તમને તમારાથી બચાવે/ પરેશ વ્યાસ

  1. pragnaju

    ઇ મૅઇલ
    Suresh Jani
    આપણે આઝાદીમાં માનીએ છીએ. ખઇકે પાન બનારસવાલા પછી જ્યાં ત્યાં થૂંકવાની આઝાદી, ઉઘાડેછોગ સરિયામ રસ્તે વાહનોને પાર્ક કરવાની આઝાદી, જ્યાં ત્યાં કચરો ફેંકવાની કે પીપીછીછી કરવાની આઝાદી, ભેળસેળવાળી ભેળપૂરી ખાવાની આઝાદી, પાણી જમા થવા દઇને મચ્છર પેદા કરવાની આઝાદી, હરાયા ઢોરને નિ:સંકોચ રસ્તે રઝળતા મેલવાની આઝાદી. નાગરિક ફરજ વળી કઇ બલા છે?
    ————–
    તમે આત્મસાત કરેલા નિયમો તમને રસ્તા પર જ નહીં; જીવનના પ્રત્યેક ક્ષેત્રમાં પણ વિજયી બનાવવાના છે. રામ, કૃષ્ણ, જિસસ, મહાવીર, બુદ્ધ, મહમ્મદ, વિવેકાનંદ, ગાંધીજી વિ. ના અદના અનુયાયીઓના તો નામ પણ કોઈ જાણતું નથી. સમાજને માન્ય નિયમોને ઘોળીને પી જવાની તમારી આ આવડત તમને રાજાઓ, મહારાજાઓ, સમ્રાટો, શાહ સોદાગરો, મેનેજિંગ ડિરેક્ટરો, આધુનિક રાજકારણીઓ, ધર્મધુરંધર ધધૂપપૂઓ, ચાંચીયાઓ ની સમકક્ષ આણી શકે તેમ છે – તેમને પણ આંબી શકે તેવા અપ્રતીમ તમને બનાવી શકે તેમ છે.

    તમે ગીતાના આ મહાવાક્યને શબ્દશઃ અમલમાં મૂક્યું છે.

    ततो युद्धाय युज्यस्व

    તમે હવે એક મુઠ્ઠી ઊંચે નહી, અનેક જોજન ઊચે ઊડનારા ‘ જોનાથન લિવિંગ્સ્ટન’ જેવા મુક્ત પંખી છો.
    – ‘ આવાહંક’ ના અંતે ….
    આ છે આપણી આધ્યાત્મિકતાની વરવી બાજુ !!

  2. નાની સ્ટેટ એ કાંઈ નાનીમાં’નાં ખેલ નથી , એ સરકારને કોણ સમજાવશે😉

  3. બસ મને ગમતો સરસ લેખ. પરેશભાઈ અને પ્રજ્ઞાબેહેન ના આભાર સહિત રિબ્લોગ કરું છું.

  4. Reblogged this on પ્રવીણ શાસ્ત્રીની વાર્તાઓ અને મિત્રોની પ્રકીર્ણ પ્રસાદી and commented:
    સૌજન્ય – શ્રી પરેશ વ્યાસ, નિરવરવે-સહજભાવોના દ્યોતક

  5. Pravin Patel

    સારી નાની હોય તો જ બાળકો તેને અપનાવે,ખરાબ હોય,ખાલી ખાલી બાળકોને વળતી જ હોય તો બાળકો ફરિયાદ કરે વાલીઓ નાનીને રુખસદ આપે !
    ભારતના કોઈ નેતામાં યોગ્ય નાની બનવાનો એક પણ ગુણ હોવો જોઈએ’ને !
    સિંગાપોરની નાની અદ્ભુત હશે તેથી સિગાપુરવાસીઓએ અપનાવ્યા હશે !
    દેશની નાની તો આવી છે ત્યારની રોજ નવી નવી રંગ બેરંગી વાવાઓ પહેરીને પરદેશ જોવા અને ત્યાના લોકોમાં પ્રખ્યાત થવા ઉડયા જ કરે છે !
    દેશની કોઈ એવી દાઝ કે ફિકર દેખાતી નથી !
    નર્મદા બંધની કેનાલો બનવાના રૂપિયા નથી પણ લીબર્ટી સ્ટેજ્યું કરતા પણ મોટું સરદારનું બાવલું બનાવાની ગોઠવણ કરે છે,શક્ય નથી નહિ તો સરદારને બાજુ મુકીને પોતાનું પણ બનાવી દે !
    સારી નાની દેશને ઝટ મળે તેવી અભ્યર્થના !

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s