ફોમો: તમે લઇ ગયા, અમે રહી ગયા./ પરેશ પ્ર વ્યાસ

000

ફોમો: તમે લઇ ગયા, અમે રહી ગયા.

 

 

. तेरे वादों ने हमें घर से निकलने न दिया

लोग मौसम का मज़ा ले गए बरसातों में

– सईद राही

પ્રેમિકાનું ભઇ એવું. વાયદો કરે અને વાયડાઇ ય કરે. અમે ઘરે જ પડ્યા રહ્યા. અને લોકોએ વરસાદમાં શું જલસા કર્યા, શું જલસા કર્યા, વાત જ જાવા દ્યો. આ રહી ગયાની લાગણી, સાલું લાગી આવે, હોં. આજકાલ આવી રહી ગયાની લાગણીની ભરમાર છે.સોશિયલ મીડિયા પર અનેક લોકો સાથે વર્ચ્યુઅલી વાતો થતી રહે, વાયદા ય થતા રહે. જલસાનાં થાનકો તો બેશુમાર છે. અહીં જઇએ કે તહીં જઇએ, એનાં કન્ફ્યુઝન મગજ ખોતરી નાંખે છે. પછી ક્યાંક જઇએ તો એનો આનંદ લૂંટવાની જગ્યાએ સતત એવી લાગણી થાય કે બીજે ગયા હોત તો ત્યાં વધારે મઝા પડત. વળી લોકો વોટ્સએપ કે ફેસબૂક પર ફોટા મુકે એટલે આપણે ત્યાં નહીં પહોંચી શક્યા-નું દુ:ખ વધે. પછી તો દરેક વાતે એક જાતનો ડર જ લાગવા માંડે, ચિંતા થવા લાગે કે આપણે રહી ગયા. આ

વાતને એક શબ્દમાં કહેવું હોય તો?  શબ્દનું ય માણસ જેવું છે. જૂનો મરે, નવો જન્મે. માંહ્યલો ખોળિયુ બદલે. મીડિયા કે સોશિયલ મીડીયામાં બોલાયેલા, લખાયેલા, ચર્ચાયેલા, કવિતાયેલા, ગવાયેલા, છપાયેલા, છવાયેલા નવીન શબ્દોની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા થતી રહે છે. પ્રતિષ્ઠિત મેરિયમ-વેબ્સટર ડિક્સનરીએ ફોમો(FOMO) શબ્દ ઓફિસિયલી ઉમેર્યાનાં તાજા સમાચાર છે. આમ તો આ શબ્દ 2011થી ચલણમાં છે. પણ ડિક્સનરીઓ પણ શબ્દ જુએ અને શબ્દની ધાર જુએ.. યુ સી ! પૂરતી ચોક્સાઇ પછી જ એ શબ્દને આમેજ કરે. ફોમો એટલે ‘ફિઅર ઓફ મિસિંગ આઉટ’નું ઍક્રેનિમ (બીજા શબ્દોનાં આદ્યાક્ષરોનો બનેલો શબ્દ). ફોમો એટલે અમે રહી ગયા-નો ડર.

આપણી આસપાસ અનેક ઘટના એક્ચ્યુઅલ અથવા તો વર્ચ્યુઅલ બનતી રહે છે. એકી સાથે અનેક અવસરો આવે છે આનંદ કરવાનાં. આઇપીએલની મેચ છે, સરસ મઝાનાં ગુજરાતી નાટકનાં પાસ આવ્યા છે, મિત્રનાં દીકરાનાં લગ્ન છે, જ્ઞાતિનું સ્નેહમિલન છે કે પછી દીકરીની નૃત્યનાટિકાનું રીહર્સલ છે. ફેસબૂક, ટ્વિટર, વોટ્સએપ કે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પણ મેસેજની ભરમાર રહે છે. આપણે ભગવાન તો નથી કે બધે જ દર્શન દઇ શકીએ. મેચ જોવા ના જઇ શક્યા. અને કોહલીની ટી-20ની પ્રથમ સદીને લાઇવ જોવાનું મિસ કર્યાનો વિરાટ વસવસો વસમો બની જાય. અરે ભાઇ છોડો, આટલું તો મિસ અનુષ્કાએ પણ મિસ ના કર્યું હોય. પણ ના, અમે રહી ગયા. અને તેથી દુ:ખી દુ:ખી થઇ ગયા. મેચ જોવા ગયા હોત તો ગુજરાતી લાયન્સની ત્રાડમાં બેંગ્લોરી કિંગફિશરનો કલબલાટ દબાઇ ગયો, તે નજરે જોઇ શકત. ક્રિકેટર્સ સાથે સેલ્ફી લઇ શકત. અને ફેસબૂક પર મુકત તો કેટકેટલાં લાઇક્સ મળી શકત. પણ પછી મનને સમજાવીએ કે મેચ જોવા ગયા હોત તો આ લૂ વરસતી ગરમીમાં શેકાયા હોત, એનાં કરતા મિત્રનાં દીકરાની જાનમાં ગયા હોત તો ઠીક હતુ. ના ગયા એટલે મિત્રને કેવું ખોટું લાગ્યુ હશે? અને નાટક તો ખરેખર સારું હતુ અને મફત પાસ…. પણ ક્યાં ક્યાં પહોંચીએ? દીકરી ય નારાજ થઇ ગઇ કે મમ્મી પપ્પા નૃત્યનાટિકાનાં રીહર્સલમાં ન આવ્યા.

જ્ઞાતિનાં સ્નેહમિલનમાં તો ઠીક પણ.. આપણે જ્ઞાતિનાં અગ્રણી ગણાઇએ. એમનાં માનસન્માન મિસ કર્યાનું દુ:ખ પણ તો ખરું. બધાનાં પ્રસંગ સાચવવા બધે થોડી થોડી હાજરી આપવા જઇએ તો ય લાગે કે છેલ્લે સુધી રોકાયા હોત તો મઝા પડત. બસ તમે ગયા અને.. સાચો કાર્યક્રમ તો પછી જ જામ્યો. અને એ સાંભળીને તમે દુ:ખી થઇ જાવ. આવું જ વર્ચ્યુઅલ દુનિયામાં પણ થાય.મિત્રાચારીનો પથારો આખા વિશ્વમાં પાથરીને બેઠાં હોઇએ. કોને જોવા અને કોને સાંભળવા? ઇન્ટરનેટ તો દરિયો છે. અને આપને પરપોટાની પોલાશ લઇને તરતા રહીએ છીએ ! ટીવી પર પણ ચેનલ્સ ચેનલ્સ ચેનલ્સ. કપિલ શર્માનાં બાબાજીકા ઠુલ્લુને જોવો કે બાજીરાવ મસ્તાનીની ઇન્ગા ગા પોરી, પિન્ગા કા પોરીને જોવી? અત્યારે જે મુશ્કેલી છે એ વધારે પડતી ચોઇસની છે.ઓર દિખાઓ ઔર ઓર દિખાઓ-ની છે. અને જે રહી જાય છે, જેને માણી નથી શકતા એનો ડર સતત સતાવે છે. શરૂઆત જો  અદેખાઇથી થાય છે. પછી ચિંતા, પોતાની ક્ષમતા વિષે સંદેહ અને પછી પંડને પીડતી અધૂરપની લાગણી. પછી આ બધી લાગણીઓનો એકીસાથે સણસણતો છમકારો અને…. એની સાથે જ બટકાં ભરતી બળતરા. સ્વભાવ સાવ ચીડિયો થઇ જાય.વાતે વાતે અકળાઇ જઇએ. આને કહેવાય ફોમો. રહો કનેક્ટેડ સાચું પણ ક્યાંક પળ માટે પણ ડિસકનેક્ટ થયા તો ફોમો ઘેરી વળે.આ કરીએ કે પેલું? એટલા વિકલ્પો હોય કે ગૂંચવણ સમૂળગાની વધે. થોડી વાર આ કરીએ ત્યાં થોડી વાર બીજા પર હાથ અજમાવીએ. આપણો આનંદ પણ અધકચરો રહી જાય. ઝાઝા વિકલ્પો જોડાણ નહીં પણ ભંગાણ સર્જતા હોય છે. એક કામ પણ સરખુ ના થાય. ઘણી વાર આપણી પાસે કેટલાં વિકલ્પો છે, એની ય આપણને ખબર હોતી નથી. પણ બસ બધા જલસો કરે છે અને અમે રહી ગયા. તેઓ શું જલસો કરે છે? એ તો રામ જાણે. પણ અમે રહી ગયા. તમે રે તિલક રાજા રામનાં, અમે વગડાનાં ચંદન કાષ્ટ રે. જ્યાં દુનિયાની નજર હોય એવા રાજા રામનાં કપાળ પર તમે તિલક થયા. અમે વગડાનાં અંધારિયા ખૂણે રહી ગયા. પણ ગુજરાતી ભાષાની અભિવ્યક્તિનાં ચિરંતન કવિ શ્રી રાવજી પટેલ બીજી પંક્તિમાં ખુલાસો કરી આપે છે કે કેવા કેવા દખ સાજણ તમે રે સહ્યા…તમે કપાયા, વ્હેરાયા, ઘસાયા ત્યારે ચંદનનું તિલક બન્યા. અમે તો વગડાનાં ચંદન કાષ્ટ, અમે અમારે સ્થાને બરાબર છીએ. તમે તિલક બન્યા એમાં કેટકેટલાં વીતક તમારા પર વીત્યા. આપણી વચ્ચે કોઇ વૈમનસ્ય નથી. કોઇ અદેખાઇ નથી. પછી કોઇ અકળામણ પણ નહીં, બસ આનંદ, આનંદ અને આનંદ. આ માટે પણ એક ઍક્રેનિમ શબ્દ છે:

જોમો(JOMO). જોય ઓફ મિસિંગ આઉટ. રહી ગયા-નો આનંદ. ના, જોમો શબ્દને હજી ડિક્સનરીમાં ઓફિસિયલ એન્ટ્રી મળી નથી પણ ચલણમાં તો ઘણાં વર્ષોથી છે જ. દુનિયા ભલે ને જલસા કરે…. આપણે કુદરતનાં સાનિધ્યમાં સંગીત સાંભળતા સાંભળતા પુસ્તક વાંચીએ, યોગાભ્યાસ કરીએ અથવા તો બસ ડૂબતા સૂરજનાં નિહાયતી નયનરમ્ય દ્રશ્યને નિહાળ્યા કરીએ. પડખે પ્રેમિકા હોય તો ઠીક, ના હોય તો ઠીક. અને મોબાઇલ ફોન? એ વળી શું?

શબ્દ શેષ:

“હું કેટલું બધું ચૂકી ગયો માત્ર એક જ કારણસર કે એ ચૂકી જવાનો મને ડર હતો.” –

વિખ્યાત નવલકથાકાર પૌલો કોએલ્હો

……………………………………….

https://www.youtube.com/watch?v=CczZMmYB2FU

 FOMO: (n) the fear of missing out.

00

Leave a comment

Filed under ઘટના, જત લખવાનું કે...

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s