એક (દૂજે) જુદે કે લિયે..પરેશ પ્ર વ્યાસ

એક દૂજે  જુદે  કે  લિયે..000

  एक सौ सोलह चाँद की रातें, एक तुम्हारे काँधे का तिल                                                                                           गीली मेहँदी की खुशबू, झूठमूठ के शिकवे कुछ                                                                                                          झूठमूठ के वादे भी सब याद करा दूं                                                                                                         सब भिजवा दो, मेरा वो सामान लौटा दो                                                                                                                    – गुलज़ार,   ‘इजाज़त’ (1988)

સુધા(રેખા) અને મોહિંદર(નસીરુદ્દીન શાહ) લગ્ન કરીને સાથે રહે છે. પણ એ ઘરમાં મોહિંદરની થોડી અકળ, થોડી વિકળ કવયિત્રી એક્સ-ગર્લફ્રેન્ડ માયા(અનુરાધા પટેલ)ની યાદનો પડછાયો છે. ચિંતિત સુધા તૂટેલા સંબંધોનો સામાન રૂપી લવલેટર્સ માયાને પરત મોકલાવે છે. જવાબમાં માયા ત્યાં રહી ગયેલા અન્ય સામાનની માંગણી કરે છે. એ સામાન એટલે સાથે વીતાવેલા ચાર મહિનામાંથી ચાર અમાસની રાત બાદ કરીને એક સો સોળ ચાંદની રાત, ખભાનો તલ, ભીની મહેંદીની સુગંધ, અમસ્તી અમસ્તી ફરિયાદો અને અમથા અમથા દીધા’તા તે કોલ. સંબંધ તૂટતા વેંત જે ચીજવસ્તુઓ નકામી થઇ જાય તેનું શું? કોણ કોને મોકલે? અને કોણ એને સાચવે? આ ગીતમાં છેલ્લે एक इजाज़त दे दो बस, जब इनको दफ़नाऊगी ; मैं भी वहीँ सो जाऊंगी કહીને માયા આવા પરત થયેલા સામાન ભેગા દફન થવાની પરવાનગી માંગે છે.

બોલીવૂડમાં બ્રેક-અપની કોઇ નવાઇ નથી. રણવીર-કેટરીના, રિતિક- સુશાન, ફરહાન-અધુના, સુશાંત-અંકિતા, કરણ-જેનીફરનાં બ્રેક-અપ તાજેતાજા છે. શું સંબંધો હવે તકલાદી બનતા જાય છે? કે પછી ટ્રાયલ એન્ડ એરરની ટેવ પડી છે આપણાં સેલેબ્રિટીઓને? કે પછી હોલીવૂડની કોપી કરીએ છે આપણે? જો એમ હોય તો હોલીવૂડમાં બ્રેક-અપ પછીનાં બિનઉપયોગી સામાન રાખવા માટે મ્યુઝિયમ-ઓફ-બ્રોકન-રીલેશનશિપની નવતર વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. અલબત્ત યાદ, દાદ, વચન, સપના, ચૂમી, આલિંગન કે ફરિયાદ તો મ્યુઝિયમમાં રાખી ન શકાય. પ્રેમકહાણીની યાદ આપતી ભૌતિક વસ્તુઓ અને એની પાછળની કહાણી અહીં પ્રદર્શિત છે. આ ઇતિહાસ નથી, કથા છે. ખાલી ટૂથપેસ્ટની ટ્યુબ, ફાટેલી બ્લુ જીન્સની પાટલૂન, અર્ધભરેલી અત્તરની શીશી, બ્રાઝિલિયન પ્લેબોય મેગેઝીનનાં જુના અંકો, અરે, જંઘાસ્થાનીય વાળ પણ નાનકડી શીશીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે.  આ સેલેબ્રિટી સ્ટારનાં તૂટેલા સંબંધોનાં અવશેષ નથી. આ મારા તમારા જેવા સામાન્ય માણસોનાં નંદવાયેલા સંબંધોની વાર્તા છે. સંબંધો તૂટે છે ત્યારે બોજ બની જાય છે. એની સાથે સંકળાયેલી, ન ફેંકાય ન રખાય એવી ચીજવસ્તુઓ, ક્યાંક સચવાય તો સારું. ‘રાહબર’ની જગજિતસિંઘે ગાયેલી નઝ્મ તેરે ખત આજ મૈં ગંગામેં બહા આયા હૂં..કવિ શ્રી જગદીશ જોષી હવે પૂછે કે ક્યાં છે વીંટી? અને ક્યાં છે રૂમાલ? ઝૂરવા કે જીવવાનો ક્યાં છે સવાલ? ત્યારે કહેવાય કે વીંટી, રૂમાલ કે પત્રને સાચવવા હવે સંગ્રહસ્થાન છે. ક્રોએશિયા દેશમાં તો હતું, હવે અમેરિકામાં આ મહિને આવું મ્યુઝિયમ શરૂ થયું છે.

એમાં શું છે? બન્ને ફેફસાનાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ઓપરેશન પછી એક પ્રેમીએ પ્રેમિકાને કહ્યું કે હું બહુ નહીં જીવું, તું બીજો શોધી લે. બ્રેક-અપ થયું, જેનાં માનમાં પ્રેમિકાએ ‘ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સારવાર પુસ્તિકા’ મ્યુઝિયમને દીધી. હું મરું પણ તને વિધવા ન કરું, એ પ્રેમભાવ જ છે. એક પરણેલાં યુગલનાં બ્રેક-અપ પછી પત્ની એનાં વેડિંગ-ડ્રેસને ફેંકી ન શકી. એણે મ્યુઝિયમને દઇ દીધું, એ પણ અથાણાંની બરણીમાં ભરીને! અથાણું બગડે એનું વરસ બગડે, પણ બૈરી બગડે એની જિંદગી બગડે! એક સ્ત્રીનાં છાતીનો ઊભાર ઓછો હતો. એનાં પ્રેમીનાં હઠાગ્રહનાં કારણે એણે સિલિકોન ઇમ્પ્લાન્ટ કરાવી છાતીને ભરાવદાર કરી. તો પણ પ્રેમીએ એને તરછોડી. પ્રેમિકાએ આ સિલિકોન ઇમ્પ્લાન્ટ કઢાવી મ્યુઝિયમને આપી દીધા. છાતી ભરીને અમે કીધો’તો પ્રેમ, હવે બોલો, અમને એ ખપે કેમ? આવા તો કંઇ કેટલા સામાન મ્યુઝિયમમાં સચવાયેલા છે.

બ્રેક-અપ શા માટે? સંબંધોમાં અસંતોષ થાય, સમજાય, ચર્ચાય, સમારકામની કોશિશ થાય પણ એ શક્ય ન હોય તો પછી બ્રેક-અપ. લગ્ન પહેલાં જો બ્રેક-અપ થાય તો એમાં ઉંમરનો તફાવત, ભણતરની મહત્વકાંક્ષા, બૌધિક અસામ્યતા, શારીરિક આકર્ષિતા કે સંબંધોની આછકલાઇ જેવા પરિબળો હોઇ શકે. આપણે તો એટલું જાણીએ કે બ્રોકન રીલેશનશિપ નહીં, મેન્ડેડ રીલેશનશિપનાં મ્યુઝિયમ્સ હોવા જોઇએ, જેમાં એવી ચીજવસ્તુઓ પ્રદર્શિત થાય જેનાથી સંબંધ અકબંધ રહ્યા હોય. તંઇ શું?

૦૦૦ 00

 

                                                                                     

4 Comments

Filed under Uncategorized

4 responses to “એક (દૂજે) જુદે કે લિયે..પરેશ પ્ર વ્યાસ

  1. Break up sha mate? Eto havwna sabandhoma wk sawalj ane salagato prashna j thai rahevano. Havena sa, ayama to lagna pahela break upni taiyari rakhavanij.

  2. ખૂબ સરસ. આવી જ એક અનોખા ડિવોર્સની વાત લખી રહ્યો છું.

  3. ડાઈવોર્સ પણ અનેક જાતના હોય છે.

  4. લેખના અંતમાં મુકેલ આ વાક્ય વિચારવા જેવું ….

    બ્રોકન રીલેશનશિપ નહીં, મેન્ડેડ રીલેશનશિપનાં મ્યુઝિયમ્સ હોવા જોઇએ, જેમાં એવી ચીજવસ્તુઓ પ્રદર્શિત થાય જેનાથી સંબંધ અકબંધ રહ્યા હોય.!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s