Sacajawea.

૧

Sacajawea. Stolen, held captive, sold, eventually reunited the Shoshone Indians. She was an interpreter and guide for Lewis and Clark in 1805-1806 with her husband Toussaint Charbonneau. She navigated carrying her son, Jean Baptiste, on her back. She traveled thousands of miles from the Dakotas to the Pacific Ocean. The explorers, said she was cheerful, never complained, and proved to be invaluable. She served as an advisor, caretaker, and is legendary for her perseverance and resourcefulness.

Sacagawea (/ˌsækəəˈwə/ see below; May 1788 – December 20, 1812; see below for other theories about her death), also Sakakawea or Sacajawea, was a Lemhi Shoshonewoman who helped the Lewis and Clark Expedition achieve each of its chartered mission objectives exploring the Louisiana Purchase. With the expedition, between 1804 and 1806, she traveled thousands of miles from North Dakota to the Pacific Ocean, established cultural contacts with Native American populations, and researched natural history.૧૧ ૧૧૧ ૧૧૧૧ ૧૧૧૧૧ ૧૧૧૧૧૧

1 ટીકા

Filed under Uncategorized

One response to “Sacajawea.

  1. pragnaju

    ‘બેટી બચાઓ’ અભિયાન…અને યામિની વ્યાસ

    શ્રીમતી યામિની વ્યાસ એક સમાજ લક્ષી સાહિત્યકાર છે. બળાત્કાર વિરોધી, ઘરેલું હિંસા અને એઇડ્સ વિરોધી સમાજ જાગૃતિને લગતાં નાટકો લખી એના અનેક પ્રયોગો કર્યા છે.

    ‘સ્ત્રીભૃણ હત્યા’ની પ્રવર્તમાન ગંભીર સામાજિક સમસ્યા પર આધારિત એમની લઘુનાટિકા ‘જરા થોભો’ના ગુજરાત તેમજ અન્ય રાજયોમાં અઢીસોથી વધુ પ્રયોગો થયા છે. આ નાટિકાનું લેખન ઉપરાંત એનું મુખ્ય પાત્ર પણ એમણે ભજવ્યું છે.

    ‘બેટી બચાઓ’ અભિયાનના સમર્થનમાં અને લઘુ નાટિકા ‘ જરા થોભો’ ના એક ભાગ રૂપે શ્રીમતી યામિની વ્યાસએ નીચેનું ગીત લખ્યું છે. આ ગીતમાં ગર્ભમાં રહેલ એક દીકરીનો પોકાર છે. હૃદયના તાર ઝણઝણાવી દે એવો એમાં ભાવ છે.

    આ ગીત ઘણા બ્લોગોમાં રી-બ્લોગ થતું રહે છે.

    The sex selective abortion kills five lakhs girls every year in India. ગીતને આંતરરાષ્ટ્રિય કોન્ફરન્સમા મૂકતા પહેલાં કવયિત્રી યામીનીના વડીલ ભાઈ ,જાણીતા કટાર લેખક શ્રી પરેશ વ્યાસએ એનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ પણ કર્યો હતો એ નીચે પ્રસ્તુત છે.

    Death before birth.

    The message is loud and clear. Stop the female foeticide.
    Allow the girl child to come to this world. Not only allow her to come,you should in fact welcome her to your world.

    This is a song of a girl child yet to be born.

    આંગળી પકડીને તારી ચાલવા દે,
    મા ! મને તું આ જગતમાં આવવા દે

    Allow me to walk holding your finger,
    O mother! Allow me to come to this world!

    વંશનું તુજ બીજ તો ફણગાવવા દે,
    ગોરમાની છાબ લીલી વાવવા દે.

    Let your own seed sprout
    Let me sow the green basket of Mother Goddess !

    તું પરીક્ષણ ભૃણનું શાને કરે છે ?
    તારી આકૃતિ ફરી સરજાવવા દે.

    Why you determine the foetal sex?
    Let your own figure emerge again.

    ઢીંગલી, ઝાંઝર ને ચણિયાચોળી મહેંદી,
    બાળપણના રંગ કંઇ છલકાવવા દે.

    Dolls, Anklets, Ghaaghara-choli and Mehndi
    Let the colors of childhood be elated with pride.

    રાખડીની દોર કે ગરબાની તાળી,
    ઝંખનાના દીપ તું પ્રગટાવવા દે.

    Thread of rakhee or clap of garba,
    Let the lamp of your longing be kindled.

    વ્હાલની વેલી થઇ ઝૂલીશ દ્વારે,
    આંગણે સંવેદના મહેકાવવા દે.

    Will swing on your door as creeper you adore!
    Let that sensitivity mingle in your courtyard!

    સાપનો ભારો નથી તુજ અંશ છું હું,
    લાગણીના બંધનો બંધાવવા દે

    am not a hazard; I am your own ingredient!
    Allow me to be tied in the bond of compassion!

    આંગળી પકડીને તારી ચાલવા દે,
    મા ! મને તું આ જગતમાં આવવા દે

    Allow me to walk holding your finger,
    O mother! Allow me to come to this world!

    સુ.શ્રી લતા જ. હિરાણીએ આ ગઝલ/કાવ્યનું કરેલ સરસ રસદર્શન….

    ‘ગીત એક ગુલછડી છે. એ એની રીતે પ્રગટી જાય છે. આ કવિતામાં બાળકીના શબ્દોમાં જ એની અભિવ્યક્તિ થઇ છે અને એટલે એ વધુ અસરકારક બની છે. એ માત્ર વેદના જ નહીં, પોતાના સ્વપ્નો પણ વેરતી જતી હોય એમ આલેખાયેલું છે. આ વાત કવયિત્રીએ પોતે કહી હોત તો કદાચ ઉપદેશ બની જાત !! વળી બાળકી આ વિનંતિ પોતાની માતાને કરે છે એ પણ ખૂબ અગત્યનું છે. આપણે ઘણી જગ્યાએ સમાચારોથી જાણીએ છીએ કે માતા પોતે પણ બાળકીના આગમનને રોકવામાં તૈયાર કે સાથીદાર હોય છે. માતાએ પોતે બાળકીને ફેંકી દીધી હોવાના સમાચારો પણ આપણે સૌએ કદીક વાંચ્યા છે ત્યારે માતાને આટલું કઠોર ન બનવાની, પોતાના હાથને પોતાના જ સંતાનના રક્તે ન રંગવાની વાત કરતી બાળકીની અપીલ કેટલી કરૂણ ભાસે છે !! એને એ પણ ખાતરી છે કે કદાચ મા આવું કરી બેસશે તો પછી એણે જરૂર પસ્તાવું પડશે… જે બાળકીને નવ માસ ગર્ભમાં પોતાના લોહીથી સીંચી, એના રૂદનથી એની સાંજો છલકાઇ જશે..

    વાત આટલી જ નથી. આ કવિતામાં કવયિત્રીએ માત્ર કરૂણ રસ નથી રેલાવ્યો. એમાં મીઠા મજાના રંગો પણ ભર્યા છે. દીકરીને સાગરના ખોળામાં અને પર્વતોની સેજમાં સરવું છે, સૂરજ ને ચાંદાના તેજમાં ઝળહળવું છે, કોયલની જેમ ઉપવનમાં ટહૂકવું છે અને કળીઓની જેમ મહેકવું છે… બસ આના માટે માતાએ મક્કમ થવાનું છે. ઘરમાં કે સમાજમાં ભલે કેટલોય વિરોધ હોય, એણે પોતાની બાળકીને, પોતાના અંશને જરૂર જન્મ આપવાનો છે. બીજાઓની શેહમાં તણાવાનું નથી કે પોતે આવેશમાં આવી જવાનું નથી..અહીં આ જ ભાવ લઇને આવતી યામિની વ્યાસની આ ગઝલ પણ નોંધવી ગમશે.’

    —લતા હિરાણી

    ‘બેટી બચાઓ’ અભિયાનના સમર્થનમાં અને લઘુ નાટિકા ‘ જરા થોભો’ ના એક ભાગ રૂપ શ્રીમતિ યામિની વ્યાસ લિખિત ગીત” આંગળી પકડીને તારી ચાલવા દે” પર યુ-ટ્યુબ વિડીયો

    વિડીયો સૌજન્ય-શ્રી સુરેશ જાની ,17 ઑગ, 2015 પર પ્રકાશિત .

    કવયિત્રી – યામિની વ્યાસ,

    ગાયિકા – ગાર્ગી વોરા,

    સ્વરાંકન – ડો. ભરત પટેલ

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s