ઉપનિષદો મૂર્ધન્ય ગ્રંથો/સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી+હવે નથી…

જગદીશભાઈની વીદાય 
અમર તો કોઈ નથી; માની, મન મનાવવું પડે..એમના જેવા અણીશુદ્ધ જીવન જીવનારા
ગાંધી–વીનોબાના સાચા વારસદારો હવે ગણ્યાંગાંઠ્યા હશે..સદાયના પ્રેરણાસ્રોત..
જેટલી વાર મળો; કશુંક નવું જ તમે શીખો.. દમ્ભની રજેય નહીં
જીવનમાં.. જે સાચું ને સારું લાગ્યું, તેવું જ જીવવાનું..
આમ ગાંધીવાદી – સર્વોદયી પણ સુધારાવાદી એવા કે રમણ પાઠક અને રૅશનાલીસ્ટો
એમને ‘ગાંધીવાદી રૅશનાલીસ્ટ’ કહેતા.. ‘સાર્થ જોડણી’ પર પુરો કાબુ; છતાં તેઓ 
‘સુશીલા’ વાંચ્યા પછી તમને લખેલો આ પત્ર ૨૦૦૯માં ‘ભુમીપુત્ર’માંયે પ્રકાશીત થયો
હતો એવું સ્મરણ છે..હવે જગદીશભાઈ આપણી વચ્ચે નથી.. અપંગ જેવી અવસ્થાના એમના છેલ્લા 
દીવસોમાં પરીવારે જે સ્નેહ અને ભક્તીભાવથી એમની સંભાળ–સરભરા–નાના 
બાળકનાજેવી માવજત કરી તે બેમીસાલ છે..
એમના આત્માને શાતા મળો ને મંજુલાબહેન અને પુરા પરીવારને એમના જવાથી
થયેલો અવકાશ પુરવાની હામ સાંપડો એ જ અભ્યર્થના..
.મારા પુસ્તક ‘સુશીલા” વાંચીને  પુસ્તક વાંચીને મને લખ્યું એટલું જ નહીં 
 પરંતુ તેમણે પચાસ પુસ્તકો ખરીદ્યા હતા, મિત્રોને લ્હાણી કરવા.
૨૦૧૨માં અમે ભારત આવ્યા હતા. ત્યારે ગોત્રી આશ્રમમાં એક સાંજ સાથે ગાળી હતી. પછી અવારનવાર ઈ મેઈલથી સંપર્ક થતો હતો. મને તો સાદા સરળ માણસ–લાગ્યા છે. એમનો સેવાભાવી સ્વભાવ તો કાયમ આંજી દેતો હતો.
પ્રભૂ એમના આત્માને શાંતિ આપે.
હરનિશ જાની (યુ.એસ. એ.)

–  ઉપનિષદોની કથાનો પ્રસંગ ચાલી રહ્યો છે. ઉપનિષદો મૂર્ધન્ય ગ્રંથો છે, એટલેકે શાસ્ત્રોના સૌથી મથાળે રહેનારા ગ્રંથો છે, એટલે એમાં આવનારા વિચારો પણ થોડા અઘરા હોય છે. જ્યાં વિચારોજ અઘરા હોય અને ગમે એટલો સરળ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે, તો પણ એમાં કઠીનતા રહેવાનીજ. કથા-પ્રવચન કરવા પાછળ જુદા જુદા હેતુઓ હોય છે. એક હેતુ તો એ કે લોકો કલાક-બે કલાક આવે, બે ઘડી મનોરંજન કરે, આનંદ પામે, ખુશી થાય અને પછી ઘરે જાય. એક હેતુ એ હોય કે આપણે આ કથા કહીએ, લોકોના મન રાજી થાય, તો આપણને કંઈ આર્થિક આવક થાય. એક હેતુ એ પણ હોય છે કે આ કથાના માધ્યમથી, લોકો આપણા સંપ્રદાયના અનુયાયી બને, આપણા સંપ્રદાયમાં દીક્ષિત થાય અને એટલે આપનો સંપ્રદાય મોટો થાય. @5.00min. આમ જુદાજુદા એના હેતુઓ હોય છે. પણ એક હેતુ એ હોય છે કે જે ભટકી-ભૂલી ગયેલા લોકોને કંઈક સાચો માર્ગ મળે. જયારે આ એક માત્ર હેતુ હોય અને આ સિવાય બીજો કોઈ હેતુ ન હોય ત્યારે તમે અપેક્ષાએ રાખો કે વિષયને એકદમ ગમ્મત ભર્યો કરી દેવામાં આવે, જેમ આખ્યાન કરનારા લોકો હોય, એ તમને હસાવે, ચુટકા આપે કે બધી જાતજાતની વાતો કરે, તો એવી અપેક્ષાઓ પૂરી કરી શકાય નહીં. તો પછી ઉપનિષદને ન્યાય આપી શકાય નહીં. જો એવો એકદમ સરળ વિષય રાખવાનો હોત તો ઉપનિષદો રાખ્યાજ ન હોત. હું એવું સમજુ કે જેટલા લોકો આવે એમના અંદર એક પ્રકારની જિજ્ઞાસા હોય, બળતરા હોય અને એ બળતરા શું છે, સમજવા માટેજ આગળનો જે મંત્ર શરુ કરું એના પહેલા જે મુદ્દાની વાત છે, એ સમજી લેવાની છે. ચાર શબ્દો યાદ રાખજો, પ્રજાનું ઉત્થાન, પ્રજાનું પતન, પ્રજાની પ્રગતિ અને પ્રજાની અધોગતિ. કોઈપણ પ્રજાના ઇતિહાસમાં ઉત્થાન-પતન સંકળાયેલું હોય છે. દા.ત. સોનાની દ્વારિકા હતી, એટલું ઐશ્વર્ય હતું છતાં એનો વિનાશ થઇ ગયો. પ્રજાનો વિકાસ ધીરે ધીરે થતો હોય છે. તમે નિરીક્ષણ કરશો તો જેમ આકાશમાં તારાઓ ફર્યા કરે છે, એમ પૃથ્વી ઉપર સાહસિક પ્રજા ફર્યા કરે છે અને સાહસ વિનાની પ્રજા ઢગલો થઈને બેઠી હોય છે. જ્યાં સમૃદ્ધિ હોય, જીવનની વધારે ઊંચી શક્યતા હોય ત્યાં એ પ્રજા, એ જતી પહોંચી જતી હોય છે. એટલે એ જાતિ આગળ ને આગળ રહેતી હોય છે. ચરોતરમાંથી પટેલોજ કેમ ગયા? આજે પણ પટેલોજ જાય છે અને બીજી જાતિ કેમ નથી જઈ શકતી? @10.00min. કારણકે પટેલોમાં જેટલું સાહસ છે, એટલું બીજી કોમોમાં નથી. મેક્સિકો શહેરમાં એક પટેલ પ્રવાસીની વાત સાંભળો. આ માણસની અંદર એક સાહસ વૃત્તિ છે. દુનિયામાં તમે જોશો તો જે પ્રજામાં સાહસ વૃત્તિ છે, તે હંમેશા ભ્રમણશીલ રહી છે. ઉત્થાન-પતન અને વિકાસ-વિનાશ એટલેકે પ્રગતિ-અધોગતિની આ વાતને સારી રીતે સમજવાની છે. આપણે એવું માનતા હતા કે કોઈ આશીર્વાદ કે કોઈ માદળિયું-દોરો બાંધી આપે કોઈ હવન ચમત્કાર કરે ત્યારે વિકાસ થાય. અમેરિકામાં સ્વામીજી, એક પટેલને ત્યાં ઊતરેલા એને કહ્યું પહેલા એક મહાત્મા આવેલા એણે મને કાગળ લખી જણાવ્યું કે, કેમ પૈસાદાર થવાય એ બધી વિધિઓ મારી પાસે છે. તમારે એ વિધિઓ કરાવવી હોય તો મને બોલાવો. આ વિકાસનો રસ્તો છે કે વિનાશનો? એક બ્રાહ્મણ બે વર્ષથી દુઃખી-દુઃખી થઇ ગયો, એની વાત સાંભળો. સ્વામીજીને કહ્યું, તમે મને કંઈ રસ્તો બતાવશો એટલે લોકોએ આપની પાસે મોકલ્યો છે. @15.00min.સ્વામીજીએ પૂછ્યું દુઃખી કેમ થઇ ગયો છે? આ ભાઈ GEBમાં નોકરી કરતા હતા અને 2000 રૂપિયા એનો પગાર હતો પછી મંત્ર સાધનાના રવાડે ચઢ્યો. મંત્ર પ્રયોગનું પુસ્તક વાંચી રાજીનામુ આપી દીધું. એ ભાઈ કહે છે, બે વર્ષથી પ્રયોગ કરું છું, અત્યારે તો ઘરમાં ખાવાનુંયે રહ્યું નથી. દેવું થઇ ગયું એટલે કોઈ ઉધાર પણ આપતું નથી. સ્વામીજીએ એ ચોપડી જોઈ તો એમાં જાતજાતના મંત્રો હતા. એમાં વીંછી ઉતારવાનો મંત્ર, વશીકરણનો મંત્ર, પૈસાના ઢગલા કરી દેવાનો મંત્ર, અપ્સરા બોલાવવાનો મંત્ર વિગેરે અનેક મંત્રો હતા. સ્વામીજીએ કહ્યું આ બધા પ્રયોગોથી પૈસાનો ઢગલો થતો હોત તો લખનારો કે છાપનારો ઢગલો ન કરી લેત? આ વિકાસનો નથી પણ વિનાશનો, ભ્રમણાનો રસ્તો છે. સોનાની દ્વારિકાનો કૃષ્ણના દેખતા-દેખતા વિનાશ થઇ ગયો.જે કૃષ્ણે પાંડવોનો ઉદ્ધાર કર્યો હતો એજ કૃષ્ણ પોતાનાજ યાદવોનો ઉદ્ધાર ન કરી શક્યા. એનું કારણ છે કે પાંડવોમાં આધિનતા હતી. પાંડવોનું પતન જુગાર રમવાથી થયેલું. જુગાર એ વ્યસન છે અને એ કદી માપમાં રહી શકે નહીં. @20.07min. એ જતે તોયે હરે અને હારે તો તો એ હરેલોજ છે. યુધિષ્ઠિર રમતાજ ગયા, રમતાજ ગયા. આપણે કૌરવોને દોષ દઈએ છીએ, પણ તમે મહાભારત વાંચો તો તમે કૌરવોને દોષ ન દઈ શકો. આપણે શકુનિને દોષ દઈએ પણ જુગાર રમવા બેઠા હોય તો તમારે સાવધાની રાખવી જોઈએ કે નહીં? યુધિષ્ઠિર ઘરે જવા નીકળયા પછી પણ રથ પાછો વાળી રમવા બેઠા અને દ્રૌપદીને હાર્યા. મહાભારતમાં કૌરવોનો દોષ છે પણ પાંડવોનો વધારે દોષ છે. ધૃતરાષ્ટ્ર આંધળો હતો એટલે પાંડુને ગાદીએ બેસાડયા પણ ધૃતરાષ્ટ્ર કહે મારા દીકરા તો આંધળા નથી, એટલે મારી ગાદી કૌરવોને મેળવી જોઈએ ને? એટલે આ એક બીજી વાત સમજી લેવાની કે કોઈ કુટુંબનું પતન થવાનું હોય તો કુસંપ વધે અને અંદરોઅંદર ઝગડા ચાલે. એમાં પૈસાનો ઝગડો એટલો નથી જેટલો સ્ત્રીનો છે. દ્રૌપદી બોલી આંધળાના છોકરા આંધળાજ હોય એમ આ સ્ત્રી વચ્ચે આવી એટલે દુર્યોધને કહ્યું જ્યાં સુધી આ સ્ત્રીનો બદલો નહિ લાઉ તુંઆ સુધી હું જંપવાનો નથી. કોઈ દિવસ ઘરમાં મિલ્કતનો ઝગડો હોય તો સ્ત્રીઓને ભળવા ન દેવી. @25.00min. દ્રૌપદીએ વાળની પ્રતિજ્ઞા લીધી કે જ્યાં સુધી દુ:શાસનના ગરમગરમ લોહીમાં મારા વાળ નહિ ધોઉં ત્યાં સુધી વાળમાં તેલ – કાંસકી નાંખીશ નહીં. પણ પાંડવો ડાહ્યાએ, એમને કૃષ્ણને કહ્યું, અમે ઘણી ભૂલો કરી છે અને કરતા રહીશું પણ તમે અમારો સાથ છોડશો નહીં. ભગવાન પણ સામે શર્ત મૂકે છે કે તમે પણ મારી આજ્ઞામાં રહેશો તો તમારો સાથ છોડીશ નહીં. એટલે કૃષ્ણે પાંડવોનું કલ્યાણ કર્યું. એમ પાંડવોનું ઉત્થાન થયું પણ યાદવોનું ઉત્થાન થઇ શક્યું નહીં. કારણકે યાદવો બધા સ્વચ્છંદી થઇ ગયા હતા. કૃષ્ણ કહે છે, મારી સમૃદ્ધિને મારાજ યાદવો પચાવી ન શક્યા. એમણે એક યાદવને મહિના રહ્યા હોય એમ કપડું  લપેટી ઋષિ પાસે લઈ ગયા અને પૂછ્યું મહારાજ, આને છોકરો થશે કે છોકરી? “વિનાશ કાલે વિપરીત બુદ્ધિ” ઋષિએ કહ્યું એમાંથી જે જન્મશે એ તમારો નાશ કરશે. એટલે કૃષ્ણે દ્વારિકા છોડી દીધી, યાદવોને છોડી દીધા પણ પાંડવોને ના છોડયા. કૃષ્ણ એકલાજ નીકળી ગયા અને પ્રાચી પીપળા આગળ પહોંચ્યા. ઉધ્ધવ સાથેને સાથેજ રહ્યો એણે કહ્યું જે સ્થિતિમાં તમે જય રહયા છો, એ સ્થિતિમાં હું તમને એકલા જવા દઈશ નહીં. પછી તો કૃષ્ણે ઉધ્ધવને ઘણું જ્ઞાન આપ્યું. સૌરાષ્ટ્રમાં વરસાદ ઓછો થાય એટલે વરસાદ આવે ત્યારે લોકો નેવે માટલા મૂકી દે, એટલે એટલું પાણી લાવવાનું ઓછું. @30.11min. રાત્રે વરદસાદમાં એક બહેને માટલું તો મૂકેલું અને સવારે જોયું તો એક ટીપું પાણી જમા થયું ન હતું, કારણકે માંટલુજ ઊંધું મૂકેલું એમ દ્વારિકાનું ઉત્થાન અને પતન તમે જોયું. રાવણ પાસે જેટલી સમૃધ્ધિ હતી એટલી તો અયોધ્યામાં પણ ન હતી. પણ લંકાનું પતન એટલા માટે થયું કે રાવણે સીતાનું હરણ કર્યું. એટલે જિંદગીના આ ચાર શબ્દો યાદ રાખજો, ઉત્થાન-પતન અને વિકાસ-વિનાશ એટલે પ્રગતિ અને અધોગતિ. ઉત્થાન થવાના ચાર કારણો છે. સૌથી પહેલા પ્રજા સંપીલી બને. પોણાબસો વર્ષ રાજ કર્યું પણ અંગ્રેજો અંદરોઅંદર લડયા ખરા? રાજાઓ, નવાબો, બાદશાહો લડયા પણ બે અંગ્રેજો ના લડયા. કેમ? એ પેલી અનુશાસનમાં રહેનારી પ્રજા છે. એટલે પ્રજા સંપીલી બને ત્યારે એનું ઉત્થાન થાય. પતન થવાનું હોય ત્યારે પ્રજામાં કુસંપ વધે. બીજું પ્રજામાં પુરુષાર્થ વધે. ચમત્કાર, દોરા-ધાગા-માદળિયા એ પુરુષાર્થ નથી પણ વહેમ છે, ભાંતિ છે, ભ્રમણા છે. પ્રજાને ઈઝરાઈલની જેમ  મહેનતુ બનાવો. ઇઝરાઈલમાં મહેનત કર્યા વિના ખાનારો વર્ગ દુનિયામાં ન્યુનતમ છે. એટલે આ બીજી શર્ત છે કે માણસને કામે લગાડો. ત્રીજી વાત એનામાં સાહસને કેળવો. @35.01min. પ્રજાને પહાડ ઉપર જવાનું, નદીઓ પાર કરવાનું, અંતરિક્ષમાં જવાનું વિગેરે પ્રવૃત્તિમાં જોડો. એકલો પુરુષાર્થ કરવાથી રોટલો તો મળે પણ સાહસ કરવાથી સમૃદ્ધિ વધે. આ પ્રજાનું ઘડતર છે. ચોથી અને છેલ્લી વસ્તુ છે જ્ઞાન. જ્ઞાનની ભૂખને કદી પૂર્ણ વિરામ ન મુકો. નવામાં નવું જ્ઞાન મેળવવાની પ્રજામાં તાલાવેલી હોવી જોઈએ. આ ચાર જો મળે તો પ્રજાની ઉન્નતિ થાય અને આ ચાર જો ઉલટા થઇ જાય તો એની અધોગતિને કોઈ રોકી શકે નહીં. સહજાનંદ સ્વામીએ વચનામૃતમાં લખ્યું છે કે બધાનો સંગ કરવો પણ પ્રારબ્ધવાદીનો સંગ ન કરવો અને શુષ્ક -કોરા જ્ઞાન વાળાનો જેનાથી ભક્તિ અને કર્મ ઊડી જતા હોય એવાનો સંગ ન કરવો નહિ તો તમને નકામા બનાવી દેશે. આપણા અહીં સાહસવૃત્તિ હવે ધીરે ધીરે વધી રહી છે. મને એક શાળાના આચાર્યે કહ્યું કે આ છોકરાં તરણ સ્પર્ધામાં પડયા અને બે ડૂબી ગયાં. આપણે માણસની ખોટ નથી. થોડા ડૂબે પણ જે જીવે એને તરતાં આવડે અને આગળ જીતતાં આવડે.એવા છોકરાં રાખવાના. ચોથી વસ્તુ છે, એની મારે ચર્ચા કરવાની છે. ઉપનિષદનો કોઈ ઋષિ પૂર્ણતાનો દાવો નથી કરતો. પૂર્ણતાનો દાવો સાધુ યુગમાં આવ્યો. જ્ઞાન ઉપર પૂર્ણતા એટલે પ્રજાનું પતન.ઋષિ કહે છે, જ્ઞાન હંમેશા અપૂર્ણજ હોય અને એમાજ જ્ઞાનની શોભા છે.પૂર્ણતા એ જ્ઞાન માટે મૃત્યુ છે. આયુર્વેદના એક સંમેલનની વાત સાંભળો. @40.00min. એક વૈદરાજે બહુ ખુમારીથી કહ્યું કે ભગવાન ચરક અને શ્રુસુતે 333 દવાઓ બનાવી છે, એમાં બધી દવાઓ આવી જાય છે એટલે 334મી કોઈ દાવાજ નથી. સ્વામીજીએ કહ્યું, ચરક, શ્રુસુત, ધન્વંતરિ મહાન છે, એમણે નમસ્કાર કરી પગે લાગવું જોઈએ પણ ભલા થાવ, એમને ભગવાન ન બનાવો. એ ઋષિ છે અને એમના જ્ઞાન ઉપર પૂર્ણવિરામ ન મૂકો. એમના સમયમાં એમની પાસે જે કંઈ હતું એના દ્વારા એમણે દવાઓની શોધ કરી. તમે માણસને ભગવાન બનાવશો તો એમની ભૂલ ન કાઢી શકો. અને જો તમે ભૂલ ન કરો તો તમારો વિકાસ પણ નહિ થાય. રાઇટર બંધુએ 200 ફૂટ પ્લેન ઉડાડયું અને આપણે કહી દીધું કે રાઇટર બંધુઓ ભગવાન છે, એટલે પૂર્ણ વિરામ મૂકી દીધું, તો આજના પ્લેન બની શક્યા હોત ખરા? આજે સારામાં સારું પ્લેનનો એ દાદો છે. એટલે એ પૂર્વજ છે અને એની મહિમા છે. આપણે ક્યાં ભૂલ કરી કે આપણે ત્યાં જે કોઈ પ્રતિભાશાળી ઋષિ, મહાત્મા, સંત થયા એના ઉપર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું, એટલે પ્રજાનું પતન થયું. પ્રજા સિમિત જ્ઞાનવાળી થઇ. હ્યુએન્ત્સાન્ગ, હિતસિંગ, ફાહ્યાન જે કોઈ આવ્યા એ લોકો નાલંદા, તક્ષશિલા બધે ફર્યા અને પુસ્તકોના ઢગલા લઇ ગયા. કારણકે એમનું જ્ઞાન અપૂર્ણ હતું અને આપણે બધા પૂર્ણ જ્ઞાની હતા એટલે કોઈ બહાર ન ગયું એટલે આપની પ્રગતિ અટકી ગઈ એટલે અધોગતિ શરુ થઇ. જયારે આ વૈદરાજો બીમાર પડે અને ઇમર્જન્સીમાં તો જશલોક્માંજ જાય છે. આમ છતાં ડોક્ટરો કદી વૈદોની નિંદા કરતા નથી, કારણકે એમની પાસે જમા પાસું છે. જેની પાસે જમા પાસું નથી હોતું એ લોકો જમા પાસાવાળાની નિંદા કરે છે.@44.44min. આ બધી ઈન્દ્રીઓ કોની શક્તિથી, પ્લાનથી કામ કરે છે, એ મને બતાવો. ઋષિ જવાબ આપે છે, “यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम, तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते”…..(केनो. १-५). જે મનના દ્વારા જેનું મનન નથી કરી શકાતું, પણ જેની શક્તિ થી મન પોતે મનન કરે છે. એ જે મનન કરવાની જે શક્તિ છે, એનું નામ બ્રહ્મ છે, પરમાત્મા છે. ઘણા લોકો કહે છે કે અમને ભગવાન બતાવો અને એવા પણ છે કે જે તમને શિબિરમાં ભગવાન બતાવે છે, એ વિષે સાંભળો. હિપ્નોટિઝમ કેવી રીતે કરે તે સાંભળો.ખરેખર શક્તિપાત જો થઇ શકતો હોય તો ભારતમાંથી ઓલિમ્પિકમાં બધાને શક્તિપાત કરીને મોક્લાવીએ તો સુવર્ણ મેડલના ઢગલા થઇ જાય. આ લોકોને છેતરવાનો રસ્તો છે.શક્તિપાતમાં મોટેભાગે સ્ત્રીઓ અને સ્ત્રી પ્રકારના પુરુષો, હસે, નાચે એવા વિચિત્ર હાવભાવ કરતા હોય છે. એટલે જે આ બધું અંદરથી સંચાલન કરી રહ્યો છે, એને તું બ્રહ્મ સમજ કે જેની શક્તિથી મન મનન કરે છે. છેલ્લી ઘડીના માણસની સ્થિતિ કેવી હોય છે કે મન, વાણી, મગજ કામ નથી કરતું અને ફક્ત શ્વાસ ચાલી રહ્યો છે. ઉપનિષદમાં આગળ મૃત્યુનું પ્રકરણમાં લખ્યું છે, “मन:प्राणीप्राणा परस्याम देवतायाम”મન પ્રાણમાં વિલીન થાય. પ્રાણ પણ બંધ થઇ જાય પણ માણસ મર્યો ન હોય. પછી अतउत्क्रामति એનું ઉત્ક્રમણ થાય, ત્યારે એક પછી એક એની બેગમાં બધું મુકાતું જાય. મોટામાં મોટી બેગ છે, परस्याम देवतायाम પરા દેવતા, પછી    कर्मानुको गच्छति जिव एक: એમ જેની શક્તિથી આ બધું કામ કરી રહ્યું છે, तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि  એનું નામ બ્રહ્મ છે. ત્યારે અમે આખી જિંદગીથી ઉપાસના કરીએ છીએ તે? – એ તારા પ્રતીકો છે. એની ઉપનિષદમાં મનાઈ નથી કે વિરોધ નથી. આ એક તમને ટોકન આપેલું છે. બેંકમાં ટોકન એ પૈસા નથી પણ ટોકન વગર પૈસા મળે નહિ એમ સમજવું. એમ જેની તમે ઉપાસના કરો છો, એ બ્રહ્મ નથી પણ બ્રહ્મનું પ્રતીક છે. એ તમારી કલ્પનામાંથી, તમારી કાલા કલાકારીગીરીમાંથી બનાવેલું છે. આ ઉપનિષદના જ્ઞાનને જે જાણનારો છે, એ મર્યા પછી અમૃતત્વને પ્રાપ્ત કરે છે. જે પ્રકરણ ચલાવવાનું છે, કે આ જે બ્રહ્મજ્ઞાન છે, એની પૂર્ણતા શું? એની પૂર્ણતા કેટલી? એની લંબાઈ કેટલી? બે મંત્રો છે, એનો અર્થ શું થાય તે પરમ દિવસે કહેવાનો છું. ॐ पूर्णमद: पूर्णमिदं  पूर्णात्पूर्णमुदच्यते, पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते.” ॐ शांति: शांति: शांति:. સદગુરુ દેવ કી જય, नम: पार्वतीपतये हर हर महादेव हर.

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under Uncategorized

2 responses to “ઉપનિષદો મૂર્ધન્ય ગ્રંથો/સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી+હવે નથી…

  1. સ્વ. જગદીશભાઈ ને હાર્દિક શ્રધાંજલિ

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s