મિત્ર પ્રસાદ માનવ તંદુરસ્તી..(૧૦)…જઠર, આંતરડાઓ, અને પ્રાચનક્રિયા.

 
 

હાડકાઓ, મગજ, હ્રદય, અને ફેફસાઓ વિષે પોસ્ટો વાંચ્યા બાદ, આ પોસ્ટ છે “માનવ તંદુરસ્તી(૧૦) ..જઠર, આંતરડાઓ અને પ્રાચનક્રિયા” (STOMACH, INTESTINES & DIGESTIVE SYSTEM).

હવે, તમારો પ્રષ્ન હશે કે….”આગળની પોસ્ટોની મહત્વતા તો સમજાવી, અને બરાબર..પણ, આજે બીજા વિષય પર નહી અને આ વિષય શા માટે ?”…..તો, મારો જવાબ આ પ્રમાણે છે..>>>>>
ભલે, મગજ માર્ગદર્શક હોય, ભલે, હ્રદય અને ફેફસાઓ દ્વારા “પોષણ”મળે….પણ, જો બહારનો આહાર, જેમાં શરીરને ટકાવવાના “તત્વો” જો અંગોને મળી ના શકે તો એ સર્વ શું કામના ?……તો, હવે, આ પોસ્ટ જે પ્રમાણે પ્રગટ કરી તેની સાથે સહમત હશો.
હવે, ચાલો, આપણે  પોસ્ટ સાથે પ્રગટ કરેલા ડાયાગ્રામોને નિહાળીએ…..થોડું સમજવા પ્રયાસ કરીએ….જેવી રીતે પ્રભુએ દેહમાં ગોઠવણી કરી છે તે સમજીએ…..તો, તમે આટલું જો કર્યું , તો તમોને “આભાર” ! ….શા માટે આભાર ? ….કારણ કે હવે જ્યારે થોડી વિગતો સાથે હું વર્ણન કરૂં ત્યારે મને સમજાવવાની “સરળતા” હશે !
જઠર, આંતરડાઓ, અને પ્રાચન્ક્રિયા….(STOMACH, INTESTINES & the DIGESTIVE SYSTEM)..
(૧) …જઠર (STOMACH)
જઠરથી શરૂઆત કરી કારણ કે ખાધેલો ખોરાક અહી વધુ સમય માટે રહે છે ..અને, અહી જ એ ખોરાકને એવું સ્વરૂપ અપાય કે એ “એવા તત્વો”રૂપે લોહીમા પ્રવેશ કરી શકે.
ફરી પોસ્ટ કરેલા ડાયાગ્રામો નિહાળો……ખોરાક મોઢામાં મુકાતા, તરત જ જીભ એને ફેરવે, અને દાંતો એને ચાવે, અને એની સાથે સાથે ગાલોમાંથી ઝરેલો પ્રવાહી તત્વ, લાળ (SALIVA) એને પોચો કરે…..અને અંતે, એ પાછળના ભાગ તરફ લઈ જવામા આવે…યાને ફેરીન્ક્શ ( PHARYNX) તરફ આવે….અહી તમે નિહાળો કે પ્રભુએ કેટલી સરસ રચના કરી છે કે એ ખોરાક લેરીન્ક્શ અને શ્વાસનલી તરફ ના જતા ફક્ત ફેરીન્ક્શમાંથી અન્ન્નળીમાં (Esophagus) જ જાય…અને ત્યાંથી એ ખોરક જઠરમાં પ્રવેશ કરે.એક વાર, ખોરાક જઠરમાં આવે એટલે એની અંદર એસીડ (ACID) ઝરે, અને સાથે સાથે,  એનઝાઈમ (ENZYME) નામના તત્વો ઝરી જઠરમા આવે….ખોરાક જે મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રદાર્થો (CARBOHYDRATES, PROTEINS & FATS) થી બનેલો છે તે બધા તત્વોની અસરે અને જઠરના ખોરાક આમતેમ ફેરવવાના કારણે “અંતીમ તત્વો” (GLUCOSE, AMINO ACIDS & FATTY ACIDS ) સ્વરૂપે બને……અને, આ તત્વો આંતરડાના અંદરના ભાગેથી નજીક પથરાયેલી નાની નાની લોહી-નળીઓમાં પ્રવેશ કરી, જ્યાં જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં પહોંચી શકે.
(૨) …આંતરડાઓ, નાનું અને મોટૂં (SMALL INTESTINE & LARGE INTESTINE )
માનવ દેહમાં બે નામે આંતરડાઓ છે….એક નાનું (SMALL INTESTINE) અને બીજું મોટું LARGE INTESTINE).
હવે, તમે ડાયાગ્રામો નિહાળો….જઠર સાથે જોડાયેલું છે નાનું આંતરડું ,,,અને જે ભાગે જોડાયેલું તેને ડીઓડોનમ (DUODENUM) કહેવાય….ત્યાર બાદના આંતરડાના ભાગને જજુનમ (JEJUNUM) કહેવાય…અને અંતે મોટા ભાગના આંતરડાને ઈલીઅમ ( ILEUM) કહેવાય….જે અંતે મોટા આંતરડા (LARGE INTESTINE or LARGE BOWEL) સાથે જોડાય જાય…..એ આંતરડાનો અંત એટલે માનવ શરીરમાંથી મડરૂપી નકામનું તત્વ ( STOOLS) ને શરીર બહાર નિકળવા માટેનું દ્વાર (ANUS).જઠર અને આંતરડાની શરૂઆત થાય ત્યાં એક સ્પીંકટર (SPHINCTURE) હોવાના કારણે ખોરાક પાછો જઠરમાં ના જઈ  શકે. એક વાર ખોરાક આંતરડામાં પ્રવેશ કરે એટલે એ આંતરડામાં ગોલ-બ્લેડરનું બાઈલ (BILE from GALL BLADDER) તેમજ આંતરડામાં પેનક્રીઆસના એન્ઝાઈમો (PANCEATIC ENZYMES) તેમજ આંતરડામાંથી ઝરેલા એસીડની અસર દુર કરતા બાઈકાર્બો (BICARBONATES),ભેગા મળી ખોરકને “અંતીમ અવસ્થા”મા લાવે…જે થકી, ખોરાકના “પોષણ-રૂપી તત્વો” લોહીમાં જઈ શરીરના અન્ય ભાગે જઈ શકે.
જ્યારે, મોટા આંતરડામાં જે કંઈ પ્રવેશ કરે ત્યારે એમાં પાણી અને પ્રાચન ના થઈ શકે એવો “ખોરાકનો તત્વ” હોય છે….અહી ફક્ત જરૂરત પ્રમાણે પાણી શરીરમા લેવાય છે, અને વધારાનું પાણી અને તત્વોનું બનેલું મડ (STOOL) શરીર બહાર આવે છે
આ રહી માનવ દેહની ખાધેલા ખોરાકની યાત્રા…..મુખમાંથી પ્રવેશ મેળવતો ખોરક, અંતે શરીર બહાર આવે તે દરમ્યાન પ્રભુની રચના આધારીત  કેટલી સુંદર વ્યવસ્થા સાથે “નવું સ્વરૂપ ” મેળવી, શરીર અંદર પ્રવેશ કરે એને આપણે “પ્રાચન-ક્રીયા” નામ આપ્યું છે પણ ખરેખર તો એ એક “પ્રભુનો ચમત્કાર” જ છે ….આ ક્રિયાને હજુ તો આપણે માઈક્રોસ્કોપ (MICROSCOPE)થી નિહાળી નથી…..જ્યારે આપણે એ રીતે નિહાળીએ તો તો જરૂર આપણે કહી શકીએ ” પ્રભુ, મને આવી અદભુત માનવ કાયા આપી, તે માટે તને કોટી કોટી પ્રણામ !”
વ્હાલા વાંચકો……જે પોસ્ટરૂપે તમે આજે વાંચ્યું તે તમોને ગમ્યું કે નહી ?……જે વાંચ્યું તે દ્વારા તમારી સમજ વધી કે જાણેલું જ્ઞાન તાજું થયું ? ….જરા મને કહેશો ?
ડોકટર ચંદ્રવદન મિસ્ત્રી.
FEW WORDS……
Today, you are viewing another Post on HEALTH…& it is on ” STOMACH, INTESTINES …& the DIGESTIVE SYSTEM ” of the HUMAN BODY.
After the BRAIN & NERVOUS SYSTEM……HEART * the CIRCULATORY SYSTEM…and  the LUNGS & the RESPIRATORY SYSTEM…..this Post is VERY APPROPRIATE.
The Brain & the Nervous System can remain in CONTROL….& BLOOD & the OXYGEN can give sustain the LIFE for a “short period” but for the LONG TERM one needs the NUTRITION from outside of the Body in the form of FOODS….This is ONLY POSSIBLE via the DIGESTIVE SYSTEM.
The crude form of food can be seen as 3 BASIC FOODS  ( namely CARBOHYDATES, PROTEINS & FATS )….But these foods are USELESS unless broken down to the PRODUCTS ( like GLUCOSE, AMINO ACIDS & FATTY  ACIDS ) which can be absorbed into the BLOOD or the LYMPHATIC SYSTEM….It is function of the DIGESTIVE SYSTEM to do that.
Just look at the MAGNIFIED PICTURE of the INTESTINAL WALL with it’s VILLI where the Intestinal Wall is so close to the BLOOD & LYMPH vessels.
NOW…let us REVIEW the ENTIRE SYSTEM>>>>
The FOOD taken in the MOUTH is subjected to CHEWING….& during the brief stay  of this FOOD…it is made into SMALLER size & wetted with SALIVA with it’s ENZYMES and then this Food  passes into the ESOPHAGUS. The food goes futher down into the STOMACH via the GASTRO-ESOPHYSEAL SPHINCTER,
It is here in the STOMACH that the food is mixed with the GASTRIC JUICE which has the ACID & ENZYMES into a PULP ( partially digested state ).
As the food is ready to be transported into the BOWEL ( INTESTINE ) the lower  Spincter ( PYLORIC SPINCTER ) relaxes & the food enters the 1st portion of the SMALL INTESTINE called DUODENUM. Here the food is subjected to further digestion with the Chemicals/Enzymes of BILE (from GALL BLADDER ) and PANCREATIC JUICEwith Enzymes ( from PANCREAS )…..
By the time the “further digested food” reaches the 2nd Portion of the Small Intestine ( called JEJUNUM ) it is in that state that CRUDE FOOD is coverted into its FINAL PRODUCTS ( GLUCOSE of Carbohydrates, AMINO ACIDS of Proteins  & the FATTY ACIDS of Fats )….and these FINAL PRODUCTS are absorbed & transported via the BLOOD & LYMPH to the DISTANT PARTS of the HUMAN BODY. Then some absortion takes place as the food passes into the 3rd Portion of the Small Intestine (called ILEUM ).
Then, via the ILEO-CAECAL Junction the RESIDUAL FOOD with the WATER passes the LARGE INTESTINE where there if NO DIGESTION but the WATER needed by the Body is absorbed into the Body. The UNWANTED FOOD with it’s WATER is eventually expelled out of the Body via ANAL PORTION of the LARGE INTESTINE.
The PURPOSE of  this ENTIRE JOURNEY of the FOOD is to CONVERT into  the FINAL THREE NURIENTS and release the needed  VITAMINS & MINERALS …SO, the BODY can get ALL these into the BLOOD/LYMPH & get TRANSPORTED to the DISTANT parts of the BODY.
NOW…you will AGREE that this GOD-MADE BODY is a WONDERFUL THING….
I TRIED to tell about this wonderful DIGESTIVE SYSTEM in the SIMPLE EASY NARRATION…and, if you had UNDERSTOOD it BETTER….then I am HAPPY ! 
Please express your “feelings ” as your “comments” !
DR. CHANDRAVADAN MISTRY

Leave a comment

Filed under મેડિકલ, વિજ્ઞાન

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s