ઊહટાપિલ્ઝ: ઘર બહાર બેસીને બીયર પીવાની મોજ / પરેશ વ્યાસ

ઊહટાપિલ્ઝ: ઘર બહાર બેસીને બીયર પીવાની મોજ

लाल सुरा की धार लपट सी कह न इसे देना ज्वाला,
फेनिल मदिरा है, मत इसको कह देना उर का छाला,
दर्द नशा है इस मदिरा का विगत स्मृतियाँ साकी हैं,
पीड़ा में आनंद जिसे हो, आए मेरी मधुशाला।।

– हरिवंशराय बच्चन

દારૂ દવાનું કામ કરે છે. આપણે દવા દારૂ શબ્દો સાથે બોલીએ છીએ. દારૂથી સારું લાગતું હોય છે. જો કે જરૂરી છે કે દારૂ સેવનમાં પ્રમાણભાન જળવાય અને આપણે ભાનમાં રહીએ એટલે ભયો ભયો. આપણે તો આ બધી વાત પહેલેથી જ જાણીએ છીએ. પણ હમણાં ગ્રીનવિચ યુનિવર્સીટીની રીસર્ચથી એ પ્રમાણિત થયું છે કે શરીરનાં દુ:ખાવામાં બીયરની બાટલી પેરાસિટોમોલની ટીકડી કરતા વધારે અસરકારક છે. રીસર્ચ કહે છે કે લોહીમાં ૦.૦૮% આલ્કોહોલની માત્રા શરીરની પીડા સહેવાની ક્ષમતા વધારે છે. કાં તો પીનારને પીડા થતી નથી અથવા પીડાનો અહેસાસ થતો નથી. ઇંગ્લેંડની સરકારી માર્ગદર્શિકા કહે છે કે અઠવાડિયામાં ૬ પિન્ટ્સ બીયર પી શકાય. એક પિન્ટ એટલે ૫૬૮ મિલી બીયર. અઠવાડિયાનાં ક્વોટા માટે ગુણાકાર કરી લેવો. ટૂંકમાં, દવાની ટીકડી કરતા દારૂની બાટલી વધુ અસરકારક દર્દનિવારક છે. અલબત્ત આજકાલ ગુજરાત સહિત ઘણાં રાજ્યોની સરકાર આપણે શું ખાઇએ છીએ, શું પીએ છીએ, એની પાછળ પડી ગઇ છે. સરકાર માને છે કે આપણે તો ભલાંભોળા લોક છીએ; પળમાં ભરમાઇ જઈએ. બસ એટલે જ સરકાર પૂરા હોશોહવાસમાં નશાબંધીને ગંભીરતાથી લે છે. દારૂબંધીનો ઢંઢેરો આજકાલ ચૂંટણી જીતાડે છે. નીતિશકુમારે બિહારમાં ફતેહ કરી એનું કારણ એ કે એમણે કહ્યું’તું કે અમે ચૂંટાઇશું તો દારૂબંધી કરીશું. ચૂંટાઇ ગયા. પછી બિહારમાં દારૂબંધી આવી. યુપીમાં યોગી આદિત્યનાથે ધાર્મિક સ્થળ, શૈક્ષણિક સંસ્થા અને ધોરીમાર્ગો પરનાં પીઠાં બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. હમણાં એમપીનાં એક મંત્રીએ ૭૦૦ વરકન્યાનાં સમૂહલગ્નમાં કન્યાઓને બેટ આપ્યું. કહ્યું કે વર દારૂ પીને ઘરે આવે તો ધોકાવજો અને બાંહેધરી પણ આપી કે પોલિસ તમને નહીં પૂછે કે તમે વરને કેમ ઢીબી નાંખ્યો? બિહારમાં એક પીધેલા વરરાજાને પરણવાની કન્યાએ ઘસીને ના પાડી દીધી. ઓલો લીલાં તોરણે પાછો ગ્યો. લો બોલો! . મરીઝ સાહેબ ભલે કહી ગયા કે નથી તારામાં કોઇ વિધિ મદિરા, ગમે ત્યાં ગમે ત્યારે પીધી મદિરા..પણ હવે ગમે ત્યાં મદિરા પી શકાતી નથી. આ સંજોગોમાં પૂરેપૂરી સભાનતાથી એવો શબ્દ ચર્ચવા જઈ રહ્યો છું જેનો અર્થ થાય છે ઘરની બહાર ખુલ્લામાં બીયર પીવાનો આનંદ લેવો તે. એ શબ્દ છે ઊહટાપિલ્ઝ (Utepils).
સાલું, ફોરેનની ભાષામાં કેવા કેવા શબ્દો હોય છે? હેં ને?

ઊહટાપિલ્ઝ નોર્વેજિયન શબ્દ છે. ઊહટા (Ute)+ પિલ્ઝ(Pils) એમ બે શબ્દોનો સંગમ. ઊહટા એટલે આઉટડોર. ઘરની બહાર. ખુલ્લામાં. અને પિલ્ઝનો અર્થ થાય બીયર પીવો. ઉત્તરીય યુરોપનાં નોર્વે દેશમાં એવો ય વિસ્તાર છે કે જ્યાં છ મહિના રાત હોય અને છ મહિના દિવસ. બાકીનાં નોર્વેમાં શિયાળાની બપોરે જ રાત પડી જાય. ચોમેર બરફ, સૂરજ તો અલપઝલપ ઊગે તો ઊગે. આવી સ્થિતિમાં શું થાય? રમેશ પારેખની પંક્તિ ટાંકુ તો…. શમણાં આવે ને તોયે કાળા ડિબાંગ એવું સૂરજ વિનાનું સાવ ગામ…અને પછી આવા કાતિલ શિયાળા બાદ હળવે પગે વસંતનું આગમન થાય. સૂરજ ઊગે અને એનો તડકો લેવા લોકો તલસી ઊઠે. બસ એવા કોઇ તડકા માટે તડપતા લોકો કેટલાંય દહાડા પછી ઘરની બહાર બેસે અને મોસમનો પહેલો વહેલો બીયર પીવે એ ઊહટાપિલ્ઝ. લાંબા અંધકાર અને ઠંડીનું દુ:ખ બીયરની ફીણાતી પ્યાલીમાં ભરીને પી જવું એ ઊહટાપિલ્ઝ. હવે આ ઊહટાપિલ્ઝનો આપણી ભાષામાં અનુવાદ કેવી રીતે કરવો? એ વાતાવરણ અહીં નથી. અહીં તો આકરો ઊનાળો હોય, સૂરજ બેશૂમાર હોય અને બીયર તો ઘરમાં બેસીને ય પીવાની સરકાર ના પાડતી હોય ત્યારે ઊહટાપિલ્ઝ શબ્દનો અનુવાદ કેમ કરવો? સી. જે મૂરનું એક મજેદાર પુસ્તક છે: ધ અન્ટ્રાન્સલેટેબલ (જેનો અનુવાદ શક્ય નથી એ એટલે કે અનાનુવાદનીય). વિશ્વની અનેક ભાષાનાં પોતીકા શબ્દોનું સંકલન છે આ પુસ્તકમાં. એવા શબ્દો એમાં છે જેનો અનુવાદ શક્ય નથી. અથવા અનુવાદ કરીએ તો કાંઇ અજુગતું લાગે. દાખલા તરીકે કોઇ તમને રોકી રાખે અને પોતાની દુ:ખભરી દાસ્તાન સુણાવે રાખે. તમે એને કાંઇ કહી ના શકો અને એને છોડીને જઇ પણ ના શકો. એને સાંત્વન દેવાની પણ વાત ન હોય કારણ કે એ તો તમને બોલવા જ દેતા નથી. ઇટાલિયન શબ્દ છે: અત્તાકાબોત્તોની (Attaccabottoni). અર્થ થાય તમારા ખમીસનાં બટન ઝાલીને તમને જકડી રાખે એવો. સહેવાય નહીં અને ત્યાંથી જવાય પણ નહીં. આ શબ્દનો ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદ શી રીતે કરવો? આપણી ગુજરાતી ભાષાનાં અનેક શબ્દો જેમ કે બકા, લોચો, ઘેલસપ્પો, ચાંપલી, હરખપદુડો… અનાનુવાદનીય છે. ચાલો એ જવા દઇએ. ઊહટાપિલ્ઝ જેનો અર્થ થાય બહાર તડકે બેસીને બીયર પીવો અનાનુવાદનીય તો છે જ. ઉપરાંત સાંપ્રત સંજોગોમાં આપણી ભાષામાં પણ અપ્રસ્તુત છે. સરકાર કડક બની છે. ભવિષ્યમાં એવું ય બને એવું કે સરકાર મદિરાની પ્રશસ્તિ કરતી ચર્ચા પર પણ પ્રતિબંધ મુકી શકે. પછી તો હંગામા હું કયું બરપા ગાઈ પણ ના શકાય. એ વિષે લેખ પણ ના લખી શકાય. પણ આ શબ્દ પાછળની ફિલસૂફી સમજવા જેવી છે. જ્યાં અને જ્યારે આનંદનો અવસર આવે, સંજોગો સાનુકૂળ બને ત્યારે આનંદ કરી લેવો. આજકાલ ગરમી છે તો…બરફનો ગોળો ખાઇ લેવો. શેરડીનો રસ પી લેવો. તરબૂચ ટેટી ખાઇ લેવી. કેરીનો ગોટલો એવો ચૂસવો, ચાટવો કે એમાં કાંઇ રહી ના જાય. બપોરે ગોગલ્સ પહેરીને બાહુબલી ય જોઈ શકાય. મોડી સાંજે આમ તેમ ફરી અવાય અને રાત્રે અગાસીમાં રૂવાળા ગાદલાંની સફેદ ચાદર પર સૂઇને રેડિયો પર રેટ્રોસંગીત સાંભળતા સાંભળતાં સૂઈ જવાય. બસ આ બધું જ ઊહટાપિલ્ઝ છે. જે દુ:ખડા હરે એ એ સઘળું ઊહટાપિલ્ઝ છે. પીડામેં આનંદ જિસે હો આયે મેરી મધુશાલા.

શબ્દશેષ:

“જ્યારે બધું જ ફેઈલ થઇ જાય ત્યારે સંગીત સહારો બને. એ પણ જો ફેઈલ થાય તો બીયર તો છે જ.” –લેખક જેમ્સ હ્યુએન્સ્ટેઇન

 

8 ટિપ્પણીઓ

Filed under Uncategorized

8 responses to “ઊહટાપિલ્ઝ: ઘર બહાર બેસીને બીયર પીવાની મોજ / પરેશ વ્યાસ

  1. दर्द नशा है इस मदिरा का विगत स्मृतियाँ साकी हैं,
    पीड़ा में आनंद जिसे हो, आए मेरी मधुशाला।।
    એખાર્ટ ટોલ આને Pain body કહે છે. મનને પીડા ગમે છે. દુખદ સ્મૃતિઓ ‘પોતાને સાચા ઠેરવવાના એના સ્વભાવ’ ને પોશે છે.
    માટે જ પીડા મુક્ત થવા માટે મન પર ‘લગામ’ જરૂરી છે.

    • પણ…
      લગામ બીજી પીડા બની શકે છે – એમ પણ બને !!

      • pragnaju

        એક દા’ડો લગામ છોડી દો, શિનવારનાદા’ડે રા ેકે રિવવારનાદવસે સવારથી લગામ છોડી દેવી, કેહવે મારે કંઈચલાવવું નથી. જુઓ, ચાલે છે કે આપણે ચલાવવું પડે છે ? અયાર સુધી લગામ ઝાલી’તી. એટલે આપણને એમ લાગે કેહું જ ચલાવું છું.

    • pragnaju

      મન પર ‘લગામ’ જરૂરી છે.,,,
      બહુ મોટી વાત કહી સાચું કઠોપનિષદમાં આવેલો અવ્યક્ત શબ્દ શાનો વાચક છે, પ્રકૃતિનો વાચક છે કે બીજા કશાનો, એના સ્પષ્ટીકરણ માટે આ સૂત્રની રચના કરવામાં આવી છે. કઠોપનિષદમાં એક સુંદર રૂપક આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં આત્મા, શરીર, બુદ્ધિ, મન, ઇન્દ્રિય તથા વિષયાદિની રથ, રથી, સારથિના રૂપમાં કલ્પના કરવામાં આવી છે. એમાં શરીરને રથ સાથે સરખાવવામાં આવ્યું છે. આત્માને રથી, શરીરને રથ, બુદ્ધિને સારથિ, મનને લગામ, ઈન્દ્રિયોને ઘોડા અને વિવિધ વિષયોને એમની ખાદ્ય સામગ્રી તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. એ સઘળાં સાધનોથી પરમાત્માને કે એમના પરમપદને પામવાનો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

      મનથી શ્રેષ્ઠ બુદ્ધિ, બુદ્ધિથી શ્રેષ્ઠ આત્મા છે એવું જણાવ્યું છે. ત્યાં બુદ્ધિથી શ્રેષ્ઠ આત્મા એટલે જીવાત્મા સમજવાનું છે. આત્મા અથવા રથી શબ્દનો પ્રયોગ ત્યાં મહત્તત્વ, પ્રધાન કે પ્રકૃતિને માટે નથી કરવામાં આવ્યો. આત્મા કે જીવાત્માથી પર જે અવ્યક્ત છે તે ભગવાનની શક્તિરૂપ પ્રકૃતિ છે. કારણ શરીર એના જ અંશરૂપ છે. એને જ ઉપનિષદમાં રથ કહેવામાં આવ્યું છે. કારણ શરીર પરમાત્માની પ્રકૃતિનો અંશ હોવાથી અવ્યક્ત નામથી ઓળખવામાં આવ્યું છે.

  2. pragnaju

    jjugalkishor Vyas
    May 12 (3 days ago)

    to me
    સ્પેલીંગ–ફેર એપાર્ટ, બાકી બીઅર કે બેર એટલે સહન કરવું થાય જ છે ને !

    – જુગલકીશોર.

  3. pragnaju

    જુદા જુદા શબ્દો વિષે લેખમાળાનો મણકો ઊહટાપિલ્ઝ: bear1
    ber/Submit
    verb
    verb: bear; 3rd person present: bears; past tense: bore; gerund or present participle: bearing; past participle: borne
    1.
    (of a person) carry.
    “he was bearing a tray of brimming glasses”
    synonyms: carry, bring, transport, move, convey, take, fetch, deliver, tote, lug
    “I come bearing gifts”
    (of a vehicle or boat) convey (passengers or cargo).
    “steamboats bear the traveler out of Kerrerra Sound”
    have or display as a visible mark or feature.
    “a small boat bearing a white flag”
    synonyms: display, exhibit, be marked with, show, carry, have
    “the bag bore my name”
    be called by (a name or title).
    “he bore the surname Tiller”
    carry or conduct oneself in a particular manner.
    “she bore herself with dignity”
    synonyms: conduct oneself, carry oneself, acquit oneself, act, behave, perform; formalcomport oneself
    “he bore himself with confidence”
    2.
    support.
    “walls that cannot bear a stone vault”
    synonyms: support, carry, hold up, prop up
    “will it bear his weight?”
    take responsibility for.
    “no one likes to bear the responsibility for such decisions”
    synonyms: sustain, carry, support, shoulder, absorb, take on
    “they can’t bear the cost alone”
    be able to accept or stand up to.
    “it is doubtful whether either of these distinctions would bear scrutiny”
    synonyms: withstand, stand up to, stand, put up with, take, cope with, handle, sustain, accept
    “such a solution does not bear close scrutiny”
    3.
    endure (an ordeal or difficulty).
    “she bore the pain stoically”
    manage to tolerate (a situation or experience).
    “she could hardly bear his sarcasm”
    synonyms: endure, tolerate, put up with, stand, abide, submit to, experience, undergo, go through, countenance, brave, weather, stomach; More
    strongly dislike.
    “I can’t bear caviar”
    4.
    give birth to (a child).
    “she bore six daughters”
    synonyms: give birth to, bring forth, deliver, be delivered of, have, produce, spawn, birth; More
    (of a tree or plant) produce (fruit or flowers).
    “a squash that bears fruit shaped like cucumbers”
    synonyms: produce, yield, give forth, give, grow, provide, supply
    “a shrub that bears yellow berries”
    5.
    turn and proceed in a specified direction.
    “bear left and follow the old road”
    synonyms: veer, curve, swerve, fork, diverge, deviate, turn, bend
    “bear left at the junction”
    …………………………………beer – meaning in Hindi
    Facebook
    Twitter
    Copy Link
    Pronunciation of beer
    बिर / बीर
    Meanings of beer in Hindi
    [Show Transliteration]
    noun
    बियर (f)
    बीयर
    यवसुरा
    शराब (f)
    बीर
    जौ की शराब
    जौ की मदिरा
    ग्लास बीयर
    Inflected forms
    beers (noun plural)
    Definitions and Meaning of beer in English
    noun
    a general name for alcoholic beverages made by fermenting a cereal (or mixture of cereals) flavored with hops
    English to Hindi Dictionary Apps

    Android
    iOS
    Windows Phone
    Windows

    Follow us on Facebook

    Synonyms of beer
    beer

    Antonyms of beer
    No matches.

    More matches for beer
    noun
    beer and skittles मौज-मस्ती
    beer mat बीयर मैट
    beerhouse शराबघर
    beerhouse मयखाना
    beerhouse जौ की मदिरा बिकने का घर
    adjective
    beery बीर का

  4. pragnaju

    La Kant Thakkar
    7:30 AM (29 minutes ago)

    to THAKKAR, Pragna, SURESH, Valibhai, vinodbhai, me, B.G., JugalKishore, Mahendra, Davda, Sharad
    વાહ સુજાનંદ વાહ! મોજદા મોજડા ટેસડા, છેલ્લો પેરા ખરેખર *”કલાઇમેક્સ”* ( જ્યાં અને જ્યારે આનંદના અવસર આવે,બસ,*બિંદાસ* માણી લેવો ) किन्तु,परंतु ***”परिशुद्ध”*** આનંદ अत्यंत जूदी एहसास मेहसूस करवानी वात/ ! जे मात्र स्व-संगत जन्य ” शुद्ध चटनी-दिव्य शक्ति *एकत्व* साथे,त्रणेय जाणनार ,माननार ,माणनार ,अने * साव शुद्ध इ आनन्द, ( माँ ते माँ ) जेम अनन्य,अनंत,….ज्यां टेम/हूँ न होय ते।પણ….,પણ…. એ “*પર*-પરક” વિષય-આસક્તિજન્ય *એક પ્રકારની ખુશી* નો એહસાસ /ફિલિંગ તો ખરી જ (પણ, માત્ર જન્ગમ,/ “ટેમ્પરરી= ક્ષણિક જ ! ) મૂળ, ” આનંદ “,જેનો વિરોધી શબ્દ નથી,એ અનન્ય-अवर्णित / अ-व्ख्यायित! 【 ★तमे इंगित करेल “अन-अनुवादनीय” (aattaacobotini)
    नी जेमस्तो!

    ​La’…La’….La’…..KANT …./17.5.1​7 / 17.00 HRS Dombivli INDIA

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s