Daily Archives: ડિસેમ્બર 25, 2018

ક્રિસમસની ગિફ્ટ/ પરેશ વ્યાસ

Image may contain: one or more peopleO. Henry and his classic short story ‘The gift of the Magi’ y.
ક્રિસમસની ગિફ્ટ
એક ડૉલર અને સત્યાંસી સેન્ટ. બધુ મળીને એટલું જ. અને એમાંથી 60 સેન્ટ તો પૅની સિક્કાનું પરચૂરણ હતુ. કરિયાણાવાળા અને શાકભાજીવાળા અને ખાટકી સાથે રકઝક કરીને, એક એક બબ્બે પૅની કરીને બચાવ્યા હતા. આવી માથાકૂટ કરીને કરેલી ખરીદીમાં બેશરમ કંજૂસાઇનો નફ્ફટ આક્ષેપ શામેલ હતો, જે સામાન્ય રીતે થાય છે. ડેલ્લાએ ત્રણ વખત ગણ્યા. એક ડૉલર અને સત્યાંસી સેન્ટ. અને આવતી કાલે ક્રિસમસ છે.
જરીપુરાણા ખાટલા પર ધબ દઇને ઢળી પડીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા સિવાય ચોક્કસપણે એની પાસે કરવા માટે બીજુ કાંઇ નહોતું. એટલે ડેલ્લાએ એમ કર્યુ. જે એવી નૈતિક અભિવ્યક્તિનું પ્રતિબિંબ હતું કે જિંદગી ડૂમો, ડૂસકાં અને સ્મિત સિવાય બીજુ કાંઇ નથી, અને જેમાં ડૂસકાંનું પ્રમાણ વધારે છે.
ઘરની માલિકણ જિંદગીનાં પહેલા તબક્કામાંથી ધીરે ધીરે ઓસરીને બીજા તબક્કામાં આવે ત્યાં સુધી એક નજર ઘર પર પણ કરી લઇએ. ૮ ડૉલર અઠવાડિક ભાડામાં ફર્નિચર સાથેનો ફ્લેટ. એ ભિખારીનાં ઘરનાં વર્ણન જેવું તો છેક નહોતું પણ નજીકનાં ભવિષ્યમાં ભિક્ષુકગૃહની પોલિસ ટૂકડીને શરણે જવા માટે તૈયાર રહેવાનું સૂચન તો આ ફ્લેટ ચોક્કસપણે કરતો જ હતો.

આ ફ્લેટની માલિકીની ઓસરીમાં નીચે એક ટપાલ પેટી હતી, જેમાં કોઇ પત્રો આવતા નહોતા અને એક ઇલેક્ટ્રીક બટન હતુ, જેને દબાવીને કોઇ પણ જીવંત આંગળી ઘંટડી વગાડતી નહોતી. ત્યાં ફ્લેટનાં માલિકનું નામ દર્શાવતી પૂઠાંની તક્તી પણ હતી, જેની પર લખ્યું હતું: ‘મિ. જેમ્સ ડીલીંગહામ યંગ.’

જ્યારે એનો સારો સમય હતો ત્યારે ‘ડીલીંગહામ’ લખેલી તકતી પવનની હળવી લહેરખીથી, લાગણીનાં આવેગમાં ઉડાઉડ કરતી, ત્યારે તકતીનાં માલિકને અઠવાડિયાનાં ૩૦ ડૉલર મળતા. હવે જ્યારે એ આવક સંકોચાઈને ૨૦ ડૉલર થઇ ગઇ ત્યારે ‘ડીલીંગહામ’ અક્ષરો ધૂંધળા પડી ગયા હતા, જાણે કે પાછળનાં બધા અક્ષરો નમ્ર અને નિરભિમાની અક્ષર ‘ડી’ માં સમાઈ જવા માટે ગંભીરતાથી વિચારી રહ્યા હોય. પણ જ્યારે જ્યારે ઘરે પાછો ફરતો મિ. જેમ્સ ડીલીંગહામ યંગ દાદર ચઢીને પોતાનાં ફ્લેટમાં જતો, ત્યારે મિસિસ જેમ્સ ડીલીંગહામ યંગ દ્વારા વ્હાલથી ‘જિમ’ કહીને આવકારાતો અને સ્નેહાળ આલિંગનમાં જકડી લેવાતો, એ મિસિસ જેમ્સ ડીલીંગહામ યંગ જેની આપને ‘ડેલ્લા’ તરીકે ઓળખાણ આપી દેવામાં આવી છે. આ બધુ ખૂબ સારું હતું.
ડેલ્લાએ પોતાનાં રડવાનો અધ્યાય પૂરો કર્યો અને પાવડરવાળા રુમાલથી ગાલ પરનાં આંસુઓ લૂછ્યાં, ગાલની સંભાળ લીધી. તે પછી ડેલ્લા બારી પાસે ઊભી રહીને નિરુત્સાહથી રાખોડી વાડામાં, રાખોડી વાડ ઉપર ચાલતી, રાખોડી બિલાડીને જોતી રહી. આવતી કાલે ક્રિસમસનો તહેવાર હતો અને જિમને માટે ગિફ્ટ ખરીદવા, એની પાસે ફકત ૧.૮૭ ડૉલર હતા. એ મહિનાઓથી એક એક પૅની બચાવતી આવી હતી, જેનો સરવાળો આ હતો. અઠવાડિયાનાં વીસ ડૉલર પગારમાં તો વળી કેટલું બચત થાય? એણે ગણત્રી કરી હતી, એના કરતા ખર્ચા વધારે થતા હતા. હંમેશ થતું આવ્યુ હતું એમ જ. જિમ માટે ભેટ ખરીદવા ફક્ત ૧.૮૭ ડૉલર હતા. એનો જીમ. એને માટે કંઇક સરસ ખરીદ કરવાનાં આયોજનમાં ઘણાં કલાકો એણે ખુશખુશાલ થઈને ગાળ્યા હતા. કંઇક સરસ અને કંઇક ઉત્કૃષ્ટ અને અમૂલ્ય- કંઇક એવું જે જિમની માલિકીને લાયક હોવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કરવાની થોડુંક નજદીક હોય.

રૂમની બે બારી વચ્ચે એક પાયર ગ્લાસ (ઊંચો લાંબો અરીસો) હતો. કદાચ આપે ૮ ડૉલરનાં ભાડાવાળા ફ્લેટનો પાયર ગ્લાસ જોયો હશે. એકદમ પાતળી અને એકદમ ચપળ વ્યક્તિ, પાયર ગ્લાસ સામે ઊભી રહીને, ઊભી સાંકડી પટ્ટીમાં ઝડપથી ફરતા પ્રતિબિંબનાં ઘટનાક્રમને જોઇને પોતાના દેખાવની લગભગ સાચી પરિકલ્પના કરી શકે. પોતે પાતળી હોવાથી ડેલ્લાએ આ કલામાં નિપૂણતા હાંસલ કરી હતી.

ડેલ્લા અચાનક બારી પાસેથી ઝડપથી ગોળ ફરી અને પાયર ગ્લાસ સામે ઊભી રહી. એની આંખો ચમકી રહી હતી, પણ વીસ સેકંડમાં જ એના ચેહરા પરથી નૂર ઊડી ગયું. એણે ઝડપથી પોતાના વાળ છૂટ્ટા કર્યા અને એને પૂરી લંબાઇ સુધી પડવા દીધા.
હવે, જેમ્સ ડીલીંગહામ યંગની માલિકીની બે વસ્તુઓ હતી, જે વિષે બંને અતિશય ગર્વ અનુભવતા. એક જિમની સોનાની ઘડિયાળ, જે એના પિતા અને એના દાદા પાસેથી વારસામાં મળી હતી. અને બીજા ડેલ્લાનાં વાળ.

જો શેબાની રાણી વેંટીલેશન પાઇપની બીજી બાજુ આવેલા ફ્લેટમાં રહેતી હોત તો કોઈક દિવસ ડેલ્લા બારી પાસે ઉભી રહીને પોતાના લાંબા વાળ સુકવત અને એમ કરીને ડેલ્લા એ મહારાણીનાં ખાનદાની હીરા ઝવેરાત ઠેકડી ઉડાડત. અને રાજા સોલોમન આખો ખજાનો ભોંયરામાં ભરીને એની ચોકી કરતો હોય, ત્યારે જિમ ત્યાંથી પસાર થતી વેળાએ, દરેક વખતે પોતાની ઘડિયાળ બહાર કાઢત, માત્ર એ જોવા કે રાજા સોલોમોન અદેખાઇમાં કેવી રીતે પોતાની દાઢી ખેંચી રહ્યો છે.

તો હવે ડેલ્લાનાં અતિ સોહામણા વાળ કથ્થઇ રંગનાં પાણીનાં ધોધની જેમ લહેરાઈ રહ્યા હતા, ચમકી રહ્યા હતા. એના વાળ ઘૂંટણ સમાણા હતા અને એના લગભગ આખા શરીરને ઢાંકતા વસ્ત્રની જેમ ગોઠવાઈ ગયા હતા. અને ડેલ્લાએ ફરી વાર, ઝડપથી અને અધીરાઇથી પોતાના વાળ લહેરાવ્યા. એ એકાદ મિનિટ માટે અસ્થિર થઇ અને પછી સ્થિર થઇ ગઇ. અને એની આંખમાંથી એકલ દોકલ આંસુ જરી પુરાણી કારપેટ ઉપર દડી પડ્યા.
જૂનું કથ્થઇ જેકેટ પેહરીને; જૂની કથ્થઇ હેટ ચઢાવીને, સ્કર્ટ લહેરાવતી અને હજી આંખોમાં એ જ દેદીપ્યમાન ઝગમગાટ લઇને, પાંખો ફફડાવતી ડેલ્લા દરવાજા બહાર લપકી, અને દાદરનાં પગથિયાં ઊતરી, રસ્તા પર આવી પહોંચી.

એ જ્યાં અટકી ત્યાં પાટિયા પર લખ્યું હતું:
‘ મેડમ સોફ્રોની
વાળને લગતા તમામ પ્રકારનાં માલ સામાન માટે.

ડેલ્લા એક દાદર ઠેકડા મારીને ચઢી ગઇ અને ઉપર પહોંચીને મોટી, જાડી, વધારે પડતી ધોળી, ઠંડી અને સોફ્રોની એટલે કે બુદ્ધિશાળી કે દુરંદેશી જેવી ભાગ્યે જ દેખાતી મેડમની સામે હાંફતા હાંફતા પોતાને જાતને સ્વસ્થ કરી.

“તમે મારા વાળ ખરીદશો?” ડેલ્લાએ પૂછ્યું,
“વાળ ખરીદવાનું તો મારું કામ છે,” મેડમે કહ્યું, “તારી હેટ ઉતાર અને મને એની પર નજર નાંખી લેવા દે.”
કથ્થઇ વાળનો ધોધ ફરી લહેરાયો.
“વીસ ડૉલર,” મેડમે પોતાના કુશળતાથી વાળનાં જથ્થાને હાથમાં લેતા કહ્યું.
“મને આપી દો, જલદી..”
ઓહ, અને તે પછીનાં બે કલાક ડેલ્લા માટે ખુશખુશાલ થઈને ગુલાબની પાંખડી ઉપર, હળવું નૃત્ય કરતા વીત્યા. આ રૂપક અલંકારને ભૂલી જાઓ. ડેલ્લા જિમ માટે ગિફ્ટ ખરીદવા શહેરની તમામ દૂકાનો ફેંદી રહી હતી.

એને આખરે મળી ગઇ. એ જે માત્ર જિમ માટે જ બની હતી અને બીજા કોઇ માટે નહીં. એના જેવું બીજા કોઇ પણ સ્ટોર્સમાં કાંઈ જ નહોતું. એ બધા જ સ્ટોર્સને સળંગ ઉલટપુલટ કરી ચૂકી હતી. જિમની એ બહેતરીન ઘડિયાળ સાથે બાંધીને ખિસ્સામાં રાખી શકાય તેવી, ડીઝાઇનમાં શુધ્ધ શૈલીની સાદગીપૂર્ણ સાંકળ, જેની કિંમત એના સત્વમાં જ પરિપૂર્ણ થતી હતી, નહીં કે કોઇ ઝાકમઝોળ ઘરેણા જેવા દેખાવમાં- દરેક સારી વસ્તુઓ જે રીતે હોવી જોઇએ એ જ રીતે. એ સાંકળ ઘડિયાળ માટે પણ એટલી જ લાયક હતી. એ જોતાં વેંત જ જાણી ગઈ હતી કે આ સાંકળ જિમ માટે જ બની હતી. એ એના જેવી જ હતી. સૌમ્ય અને વિશિષ્ટ- આ વર્ણન બંને માટે લાગુ પડતુ હતું. સ્ટોરવાળાએ એની પાસેથી ૨૧ ડૉલર લઇ લીધા, અને ૮૭ સેન્ટ પરત લઇને ડેલ્લા ઉતાવળે ઘર તરફ પાછી વળી. હવે ઘડિયાળ સાંકળ બાંધી હશે એટલે જિમ કોઇની પણ સંગતમાં સમય જોવા આતુર રહેશે. ઘડિયાળ તો ઉત્તમ હતી જ, પણ સાંકળનાં સ્થાને ઘસાઈ ગયેલા જૂના ચામડાનાં પટ્ટાના કારણે અત્યાર સુધી જિમ એને કેટલીય વાર બીજાની નજરથી સંતાડીને રાખતો.
ડેલ્લા જ્યારે ઘરે પહોંચી ત્યારે જિમ માટે ભેટ ખરીદવાનો નશો ધીરે ધીરે ઉતર્યો અને એનું સ્થાન પ્રયોજન અને વ્યવહારની હવે પછીની વાસ્તવિકતાનાં વિચારે લઇ લીધું. એણે વાળ વાંકડિયા કરવા માટેની ગેસ આધારિત સાધન બહાર કાઢ્યું અને ગેસ પેટાવ્યો અને પ્રેમમાં ઉદારતા ઉમેરાઈ ત્યારે થયેલી પાયમાલીને રીપેર કરવા માટેની કામગીરી શરૂ કરી. અને પ્રિય મિત્રો… આ વહોરી લીધેલી બરબાદીને રીપેર કરવાનું કામ ખરેખર જબરજસ્ત કામ છે, ખૂબ મોટુ, પ્રચંડ.

ચાલીસ મિનિટમાં એના માથું નાના નાના નજીક નજીક ગૂંથેલા વાંકડિયા વાળથી ઢંકાઈ ગયું, અને એના પરિણામે ડેલ્લા નિશાળમાંથી ગાપચી મારીને રખડતા નિશાળિયા જેવી દેખાવા માંડી. ઘણાં લાંબા સમય સુધી, કાળજીપૂર્વક અને ટીકાત્મક રીતે સ્વમૂલ્યાંકન કરતી હોય એ રીતે એણે અરીસામાં જોયા કર્યુ.

“જો જિમ મને બીજી વાર નીરખીને નિહાળે તે પહેલાં….,” એણે પોતાની જાત સાથે વાત કરતા કહ્યું, “…..જો મારી ન નાંખે તો એ કહેશે કે હું કોની આઇલેન્ડની નર્તન વૃંદની છોકરી જેવી લાગુ છું. પણ હું બીજુ કરી પણ શું શકત? ઓહ, એક ડૉલર અને સત્યાંસી સેન્ટમાં હું કરી પણ શું શકું? !”
સાત વાગ્યે કોફી બનાવવામાં આવી અને મટન ચૉપ રાંધવા માટે કડાઇ ગરમ સ્ટવ ઉપર મુકી દેવામાં આવી.
જિમ ક્યારે પણ મોડો પડતો નહોતો. ડેલ્લાએ ઘડિયાળની સાંકળને વાળીને પોતાના હાથમાં રાખી અને પછી દરવાજા પાસેનાં ખૂણામાં રાખેલા ટેબલ ઉપર બેસી ગઈ, એ દરવાજો કે જ્યાંથી જિમ હંમેશા દાખલ થતો. અને પછી એણે દાદરનાં પહેલાં પગથિયા ઉપર એનાં પગલાંનો અવાજ સાંભળ્યો અને ઘડી ભર માટે એ એકદમ ધોળી પડી ગઇ. એને રોજિંદી સીધી સાદી બાબતોમાં પણ મૂક પ્રાર્થના કરવાની એને આદત હતી. પણ અત્યારે હળવા અવાજે એ બોલી કે, “હે પ્રભુ, મેહરબાની કરીને એને એવું વિચારવા પ્રેરજે કે હું સુંદર છું, હું હજી પણ સુંદર જ છું.”
દરવાજો ખૂલ્યો, જિમે અંદર દાખલ થઇને દરવાજો બંધ કર્યો. એ પાતળો દેખાતો હતો અને ખૂબ જ ગંભીર. બિચારો માણસ, એ હજી તો બાવીસનો જ હતો અને કુંટુંબની જવાબદારી એની પર આવી પડી હતી. એને નવા ઓવરકોટની જરૂરિયાત હતી અને એની પાસે હાથમોજાં પણ નહોતા.

તીતરની હળવી ગંધથી શિકારી કૂતરો જે રીતે સ્થિર થઇ જાય એ રીતે જિમ દરવાજા પાસે ઊભો રહી ગયો.. એની આંખો ડેલ્લા સામે તાકી રહી. એમાં ગુસ્સો નહોતો, આશ્ચર્ય પણ નહોતું, અસંમતિ નહોતી, તીવ્ર અણગમો પણ નહોતો કે એવી કોઇ પણ લાગણી નહોતી કે જેને માટે ડેલ્લા તૈયાર હતી. એ બસ વિચિત્ર મુખમુદ્રામાં ડેલ્લાનાં ચહેરા સામે એકીટસે જોતો ઉભો રહ્યો.
ડેલ્લા ટેબલ પરથી સળવળી, ઉભી થઇ અને જિમ તરફ ગઇ.
“જિમ, ડાર્લિંગ,” એણે રડમસ અવાજે કહ્યું, “મારે સામે આવી નજરે જોયા ન કર. મેં મારા વાળ કપાવ્યા અને વેચી નાંખ્યા કારણ કે તને ગિફ્ટ આપ્યા વગર તો હું ક્રિસમસમાં જીવી જ ન શકું. એ તો ફરી ઊગી જશે.- તારા મનમાં કંઇ નથી ને? તને કાંઇ વાંધો નથી ને? મારે આ કરવુ જ પડ્યુ. મારા વાળ તો અત્યંત ઝડપથી વધે છે. ‘મેરી ક્રિસમસ !’ કહે ને જિમ, અને.. અને ચાલો ખુશી મનાવીએ. તને ખબર નથી કે હું તારા માટે કેવી સરસ- અને કેવી સુંદર ભેટ લાવી છું.”
“તેં તારા વાળ કપાવી નાંખ્યા?” જિમે મહામહેનતે પૂછ્યું, જાણે કે સખત માનસિક પરિશ્રમ કરવા છતાં પણ જિમ હજી કઠોર વાસ્તવિકતા સ્વીકારી શક્યો નહોતો.

“ કપાવીને વેચી નાંખ્યા,” ડેલ્લાએ કહ્યું, “તું મને કોઇ પણ સ્વરૂપમાં એટલી જ પસંદ કરે છે ને? મારા વાળ વગર પણ હું તો હું જ છું ને?”
જિમે કુતૂહલથી રૂમમાં નજર કરી.

“તે એમ કહ્યું કે તારા વાળ કપાઈ ગયા છે?” એણે મૂઢતાથી પૂછ્યું..
“તારે એ શોધવાની હવે જરૂર નથી,” ડેલ્લાએ કહ્યું, “એ વેચી નાંખ્યા છે, મેં તને કહ્યું ને કે વેચાઈ ગયા છે અને એ જતા રહ્યા છે. આ ક્રિસમસ ઇવ છે, છોકરા, હવે તું મારી સાથે સારી રીતે વરત કારણ કે એ તારા માટે વેચી નાંખ્યા છે. કદાચ મારા માથાનાં વાળનું આયુષ્ય આટલું જ હતું,” એણે અચાનક ગંભીર મીઠાશથી આગળ વધતા કહ્યું, “ પણ કોઇ પણ વ્યક્તિ તારા પ્રત્યેનાં મારા પ્રેમની ગણત્રી ન કરી શકે….. તો હું મટન ચૉપ્સ પીરસું?”
બેભાન જેવી અવસ્થામાંથી જિમ ઝડપથી જાગૃત થતો જણાયો. એણે ડેલ્લાને આલિંગનમાં લઇ લીધી. દસ સેકંડ માટે આપણે બીજી જ દિશામાં, એક અપ્રસ્તુત વિષય ઉપર વિનમ્રતાથી ઝીણવટભરી તપાસ કરીએ. અઠવાડિયાનાં આઠ ડૉલર કે વરસનાં
દસ લાખ ડૉલર- શું ફેર છે એમાં? એક ગણિતજ્ઞ કે એક બુધ્ધિમાન માણસ તમને ખોટો
જવાબ આપશે. મેજાઇ ઘણી બધી કિંમતી ભેટ સૌગાદ લાવ્યા, પણ આ પ્રકારની વસ્તુ એ બધી ભેટ સૌગાદમાં શામેલ નહોતી. આ ગૂઢ રહસ્યની નિશ્ચિત વાત ઉપર હવે પ્રકાશ ફેંકીએ.

જિમે પોતાના ઓવરકોટમાંથી એક પેકેટ કાઢ્યું અને ટેબલ પર ફેંક્યુ.
“મારા વિષે, ડેલ,” એણે કહ્યું, “કંઇ ભૂલ ન કરતી. હું નથી માનતો કે કપાયેલા વાળ કે મુંડન કે શેમ્પૂ જેવી કોઇ પણ વસ્તુ મને મારી પત્નીને ચાહવામાં આડખીલી રૂપ બને. પણ તું પેલું પેકેટ ખોલશે એટલે તને ખબર પડશે કે તે મને થોડા સમય માટે દિગ્મૂઢ કેમ બનાવી દીધો હતો.”
સફેદ આંગળીઓએ દોરી છોડી, પેકેટનું રૅપર ફાડ્યુ. અને પછી ભાવોન્માદમાં પાડેલી આનંદની ચીસ; અને.. અફસોસ!…. અને આનંદનું ખૂબ ઝડપથી ચોધાર આંસુ અને આક્રંદમાં એક સ્ત્રી સહજ પરિવર્તન થવું. ફ્લેટનાં ધણીની સાંત્વન આપવાની તમામ શક્તિ તાત્કાલિક કામ પર લગાડવી જરૂરી બની ચૂકી હતી.

કારણ કે ત્યાં કાંસકા હતા. – લાંબા વાળમાં સજાવવાના કાંસકાનો સેટ. બ્રોડવેનાં શૉ-રૂમમાં જોયા પછી ડેલ્લા તો એ મેળવવા લાંબા સમયથી પ્રાર્થના કરતી હતી. ખૂબ જ સુંદર કાંસકાઓ હતા એ. હીરા જડિત કિનારવાળા, કાચબાની ઢાલમાંથી બનેલા અણિશુધ્ધ કાંસકાનો સેટ- હવે જે નથી રહ્યા તેવા વાળમાં એકદમ યથાયોગ્ય રીતે પહેરી શકાય તેવો સેટ હતો એ. એને ખબર હતી કે આ ઘણાં જ મોંઘા કાંસકા હતા; અને એના દિલમાં એ પ્રાપ્ત કરવાની અદમ્ય ઇચ્છા હતી, પ્રબળ લાગણી હતી, જો કે એ મેળવી શકશે એવી જરા સરખી ય આશા એને નહોતી. અને હવે એ દૂર્લભ કાંસકાનો સેટ એનો હતો; પણ આવા મનોવાંછિત અલંકારથી પોતાના વાળને શોભાયમાન કરી શકાય એવા લાંબા વાળની લટ તો હવે રહી નહોતી. પણ એણે પોતાને મળેલી ગિફ્ટને છાતીએ વળગાડી, અને એ પછી નિસ્તેજ આંખો અને સ્મિત સાથે એણે નજર ઊંચી કરી અને કહ્યું, “મારા વાળ બહુ ઝડપથી ઊગી જાય છે, જિમ!”
અને પછી ડેલ્લાએ થોડીક દાઝેલી બિલાડીની જેમ કૂદકો માર્યો અને પોકારી ઉઠી, “ઓહ, ઓહ!”
જિમે હજી એને માટે ખરીદાયેલ સુંદર સૌગાદ જોઇ નહોતી. ડેલ્લાએ એ ભેટ પોતાની ખૂલ્લી હથેળીમાં આતુરતાથી મુકી પોતાનો હાથ જિમ તરફ લંબાવ્યો. મંદમાર્જિત મહામૂલી ધાતુમાંથી બનેલી સાંકળ ડેલ્લાનાં તેજસ્વી અને ઉત્સુક ભાવનું પ્રતિબિંબ પાડતી હોય એ રીતે ચમકતી હોવાનું પ્રતિત થતું હતું.

“મસ્ત છે, નહીં જિમ? આને શોધવા આખુ શહેર ફેંદી વળી. હવે તારે દિવસમાં સો વખત સમય જોવો પડશે. તારી ઘડિયાળ આપ. મારે જોવું છે કે આ સાંકળ એના પર કેવી લાગે છે.”
એની વાત માનવાનાં બદલે જિમ ખાટલા પર ધબ્બ દઇને બેસી પડ્યો. એણે પોતાના હાથ પોતાનાં માથા પાછળ મુક્યા અને એ હળવેથી હસ્યો.
“ડેલ,” એણે કહ્યું, “ચાલ આપણે ક્રિસમસની ગિફ્ટ્સને બાજુ પર મૂકી દઇએ અને થોડી વાર માટે ત્યાં જ રાખીએ. એ એટલી બધી સરસ છે કે તેનો અત્યારે કોઇ ઉપયોગ થઇ શકે તેમ નથી. મેં મારી ઘડિયાળ વેચીને તારા માટે કાંસકાનો સેટ ખરીદ્યો છે. અને મને હવે એવું લાગે છે કે તારે હવે મટન ચોપ્સ પીરસવા જોઇએ.”
મેજાઇ, આપ જાણો છો એમ જ, શાણા માણસો હતા-અદભૂત રીતે શાણા માણસો- જે ગમાણમાં જન્મેલા બાળક માટે ભેટ સૌગાદો લઇ આવ્યા હતા. તેઓએ ક્રિસમસ દરમ્યાન ગિફ્ટ આપવાની કળાને જ્ન્મ આપ્યો હતો. તેઓ બુધ્ધિશાળી હોવાનાં કારણે તેઓની ભેટ સૌગાદો પણ ડહાપણ ભરેલી હોય, એ નિશંક હતુ, કદાચ બેવડાઇ જાય તો બદલાવી શકાય તેવી સવલત સાથેની ભેટ હતી એ. અને અહીં ફ્લેટમાં રહેતા, એક બીજાને ભેટ આપવા માટે પોતાના ઘરની સૌથી કિંમતી ચીજોનું બલિદાન આપતા, ભગવાનનાં મૂરખ સંતાનોની ક્ષુલ્લક વાતનો લૂલો વૃતાંત લઇને હું આપની સમક્ષ આવ્યો છું. પણ આ જમાનાનાં શાણા માણસોને છેલ્લે જણાવી દઉં કે ભેટ સૌગાદ આપનારા તમામ લોકો પૈકી, આ બે માણસો સૌથી શાણા હતા. ભેટ સૌગાદ આપનારા અને મેળવનારા તમામ પૈકી, આ બે માણસોના જેવા બધા જ લોકો, સૌથી શાણા માણસો હોય છે. દરેક જગ્યાએ તેઓ સૌથી શાણા છે જ. તેઓ મેજાઇ છે.                                          ઓ. હેન્રી પરિચય:
જન્મ ૧૧ સપ્ટેમ્બર, ૧૮૬૨
મૃત્યુ ૫ જુન, ૧૯૧૦
મૂળ નામ વિલિયમ સિડની પોર્ટર, તખલ્લુસ ઓ. હેન્રીનો જન્મ તા. ૧૧ સપ્ટેમ્બર, ૧૮૬૨માં અમેરિકાનાં નોર્થ કેરોલીના રાજ્યનાં ગ્રીન્સબોરો નગરમાં થયો હતો. રમૂજ, શબ્દરમત, શબ્દશ્લેષથી લસલસતી ઓ. હેન્રીની વાર્તાઓની ગૂંથણી ગજબની છે. વાર્તાઓનાં અંત ચોક્કસપણે ચમત્કારિક હોય છે. Expect the Unexpected. અને એ જ એની મઝા છે. આપણે અંત વાંચીએ પછી એની સાપેક્ષમાં વાર્તા ફરી પાછી વાંચવી પડે. વાર્તાનું અણધાર્યાપણું જ રસપ્રદ હોય છે.
પ્રસ્તુત વાર્તા પ્રથમ વખત ‘ધ ન્યૂયોર્ક સન્ડે વર્લ્ડ’માં ૧૦ ડીસેમ્બર, ૧૯૦૫નાં દિવસે પ્રકાશિત થઇ હતી. પતિ અને પત્ની વચ્ચેનાં પ્રેમ, ગિફ્ટ અને ચમત્કારિક અંતનું અદભુત નિરૂપણ છે આ વાર્તામાં. અનેક વિદેશી ફિલ્મ્સ કે નાટકોમાં અનેક વખત આ થીમનો ઉપયોગ થયો છે. વારંવાર થયો છે. ભારત દેશની વાત કરીએ તો એક બીજા માટે ગિફ્ટ આપવાની વાર્તા સબથીમ તરીકે અનેક હિંદી ફિલ્મ્સમાં આવી છે પણ એની ઉપર નેશનલ એવોર્ડ વિજેતા નિર્દેશક ઋતુપર્ણ ઘોષ દ્વારા ફૂલ લેન્થ ફીચર ફિલ્મ ‘રેઇનકોટ’ (૨૦૦૪) બની હતી. ઐશ્વર્યા રાય અને અજય દેવગણ અભિનિત આ ફિલ્મમાં કોલકત્તા શહેર, વરસાદ અને પુરાણી હવેલીમાં બે પાત્રોની વાર્તા સુંદર રીતે કહેવાઈ છે. ક્યાંક તેજસ્વી રંગોનો ભૂતકાળ તો ક્યાંક વર્તમાનકાળનો અંધાર શ્વેત શ્યામ કે રાખોડી રંગ અદભૂત રીતે ફિલ્મમાં વણાયા છે.
Introduction of the author with his story the gifts of the Mag

1 ટીકા

Filed under પરેશ વ્યાસ

merry Christmas

 

.                                                                            During this festive season of giving, let us take time to slow down and enjoy the simple things. May this wonderful time of the year touch your heart in a special way. Wishing you much happiness not just today, but throughout the New Year.

Wishing you much happiness not just today, but throughout the New Year.

Image result for animated merry christmas greeting cardsImage result for animated merry christmas greeting cards

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under ઘટના