મધુબન મે રાધિકા વાળા રાધિકા કુમકુમે આખરી વિદાય લીધી

મધુબન મે રાધિકા વાળા રાધિકા કુમકુમે આખરી વિદાય લીધી
વીતેલા વર્ષના અભિનેત્રી કુમકુમ નથી રહ્યાં. ૨૮ જુલાઈ, ૨૦૨૦ના રોજ તેમનું ૮૬ વર્ષની વયે નિધન થયું છે.
૨૨ એપ્રિલ, ૧૯૩૪ના રોજ બિહારના શેખપુરાના હુસૈનાબાદમાં ઝેબુન્નીસા રૂપે તેમનો જન્મ થયો હતો. તેમના પિતાજી હુસૈનાબાદના નવાબ હતા. એમનું પરિવાર ખુબ માનવંત હતું. ગઈ સદીના પચાસ અને સાંઠના દાયકામાં મુખ્ય અને ચરિત્ર ભૂમિકાઓમાં કુમકુમજી એ ૧૧૫ જેટલી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો હતો. તેમને આપણે ‘મિ. એક્સ ઇન બોમ્બે’ (૧૯૬૪)ના નાયિકા રૂપે કે મેહબૂબ સાહેબની ‘મધર ઇન્ડિયા’ કે ‘સન ઓફ ઇન્ડિયા’ જેવી ફિલ્મોના સહાયક અભિનેત્રી રૂપે યાદ કરી શકીએ. તેમની અન્ય યાદગાર ભૂમિકાઓ કોહિનૂર, ઉજાલા, નયા દૌર, શ્રીમાન ફંટૂશ, એક સપેરા એક લૂટેરા, ગંગા કી લહરે, રાજા ઔર રંક, આંખેં, લલકાર, ગીત કે એક કુંવારા એક કુંવારી જેવી ફિલ્મોમાં પણ જોવા મળી હતી. તેમણે અનેક મોટા કલાકારો સાથે કામ કર્યું હતું, તો કિશોર કુમાર સાથે પડદા પર તેમની જોડી જામતી હતી.
કુમકુમ જી એ ભોજપુરી ફિલ્મોમાં પણ કામ કર્યું હતું, પહેલી જ ભોજપુરી ફિલ્મ ‘ગંગા મૈયા તોહે પિયારી ચઢિયબો’ના તેઓ મુખ્ય અભિનેત્રી હતાં.
ફિલ્મોમાં કુમકુમ ગુરુ દત્તની શોધ હતાં. ગુરુ તેમની ફિલ્મ ‘આર પાર’ (૧૯૫૪)નું શીર્ષક ગીત ‘કભી આર કભી પાર’ પહેલાં તો તેમના મિત્ર અભિનેતા જગદીપ પર ચિત્રિત કરનાર હતા, પણ પછી તેમણે તેને કોઈ નાયિકા પર ફિલ્માવવાનું વિચાર્યું. તે સમયે એવા એક જ ગીત માટે અભિનય કરવાનો રીવાજ નહોતો. આજે તેને ‘આઇટમ નંબર’ તરીકે ઓળખાય છે. અંતે, ગુરુએ એ ગીત કુમકુમ પર ચિત્રિત કર્યું અને તે હીટ થયું. ગુરુની ક્લાસિક ફિલ્મ ‘પ્યાસા’ની એક નાની ભૂમિકામાં પણ કુમકુમ દેખાયાં હતાં. ગુરુ નિર્દેશિત ‘સીઆઈડી’ના યાદગાર ગીત ‘યે હૈ બમ્બઈ મેરી જાન’ ના છેલ્લાં અંતરમાં કુમકુમ ‘મુંબઈની સંસ્કૃતિનો બચાવ’ કરતાં વિક્ટોરિયા – ઘોડાગાડીમાં જ્હોની વોકર સાથે દેખાતાં હતાં.
૧૯૫૬ની ‘મેમ સાબ’માં કુમકુમ શમ્મી કપૂર સામે હતાં તો ૧૯૫૯ની કે.એ. અબ્બાસની પ્રયોગાત્મક ફિલ્મ ‘ચાર દિલ ચાર રાહે’માં રાજ કપૂર અને શમ્મી કપૂર બંને હતાં. એ ફિલ્મમાં શમ્મી કપૂર જ્હોની બ્રીગેન્ઝા બનેલા તો કુમકુમ સ્ટેલા ડીસોઝા રૂપે તેમની જોડી બનાવતાં હતાં.
કુમકુમ વિખ્યાત કલાગુરુ પંડિત શંભુ મહારાજ પાસે કથક નૃત્ય શીખ્યા હતાં. જે આપણે ‘કોહિનૂર’ના ‘મધુબન મે રાધિકા નાચે રે’ રૂપે વારંવાર જોયું છે, એ રાધિકા રૂપે કુમકુમ અમર થઈ ગયાં છે. એજ ફિલ્મમાં નૌશાદ સાહેબે આશા ભોંસલે પાસે ‘હાય જાદૂગર કાતીલ, હાઝીર હૈ મેરા દિલ’ ગીત ગવડાવ્યું હતું, જે પણ કુમકુમ જી પર ચિત્રિત થયું હતું.
કુમકુમ અને કિશોર કુમારની કેમેસ્ટ્રી સ્ક્રીન પર ‘ગંગા કી લહરે’, ‘શ્રીમાન ફંટૂશ’, ‘શરારત’, ‘હાય મેરા દિલ’ કે ‘મિ. એક્સ ઇન બોમ્બે’ જેવી ફિલ્મોમાં જામી હતી. તેમના ‘ખુબસુરત હસીના’ (મિ. એક્સ ઇન બોમ્બે), ‘ઇજાઝત હો તો’ (હાય મેરા દિલ), સુલતાના સુલતાના (શ્રીમાન ફંટૂશ), કે ‘મચલતી હુઈ’ (ગંગા કી લહરે) માં કુમકુમ – કિશોર કુમાર ત્યારે પણ લોકપ્રિય હતાં અને આજે પણ યાદ કરાય છે.
કુમકુમ જી રામાનંદ સાગરની પણ પસંદગીના અભિનેત્રી હતાં. તેઓ ‘આંખે’માં ધર્મેન્દ્રના બહેન રૂપે, ‘ગીત’ની નાની ભૂમિકામાં હતાં, પણ ‘લલકાર’માં તો રાજેન્દ્ર કુમાર – માલા સિંહાની સમાંતરે કુમકુમની જોડી ધર્મેન્દ્ર સાથે બની હતી. એજ સાગરની ‘જલતે બદન’ (૧૯૭૩)માં કુમકુમની જોડી કિરણ કુમાર સાથે બનતી હતી. તો ‘ધમકી’ (૧૯૭૩)માં કુમકુમ વિનોદ ખન્ના સાથે ‘ચાંદ ક્યા હૈ રૂપ કા દર્પણ’ ગાતાં ખુબ લોકપ્રિય થયાં હતાં. તો સફળ નિર્દેશક પ્રકાશ મેહરાની બ્લોક બસ્ટર ફિલ્મ ‘’એક કુંવારા એક કુંવારી’માં કુમકુમની જોડી પ્રાણ સાહેબ સાથે હતી.
કુમકુમ જી એ સિત્તેરના દાયકાના આરંભમાં સજ્જાદ અકબર ખાન સાથે લગ્ન કર્યાં અને એ લગ્નની પૂર્વ શરત હતી કે તેઓ ફિલ્મોમાં કામ નહીં કરે. જે વચન કુમકુમે જીવનભર પાળ્યું.
જ્હોની વોકરના દીકરા અભિનેતા નાસીર ખાન અને જગદીપના દીકરા નવેદ જાફરીએ ટ્વીટર દ્વારા તેમના કુમકુમ આંટીના નિધનના સમાચાર વહેતા મુક્યા છે. તેઓ તેમના પરિવાર જન, અદભુત અભિનેત્રી – નર્તકી અને સારા ઇન્સાન હોવાની ખુશ્બૂ સાથે જન્નતનશીન થયાં છે.
આપણે કુમકુમજી ની કાયમી વિદાય ટાણે તેમના આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરીએ.
જુલાઈના સિતારા / નરેશ કાપડીઆ
Image may contain: 1 person, closeup

Leave a comment

Filed under પ્રકીર્ણ

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.