Monthly Archives: ફેબ્રુવારી 2021

કુમાર સાનુ

વિક્રમી ગાયક કુમાર સાનુ*આપણે જેમને ગાયક કુમાર સાનુ રૂપે ઓળખીએ છીએ તે કેદારનાથ ભટ્ટાચાર્યનો આજે ૬૩મો જન્મ દિન. ૨૦ ઓક્ટોબર, ૧૯૫૭ના રોજ તેમનો કોલકાતામાં જન્મ. નેવુંના દાયકાથી પંદરેક વર્ષ તેમના ગયેલાં ગીતો ખુબ લોકપ્રિય થયાં હતાં. ૧૯૯૩માં એક જ દિવસમાં સૌથી વધુ ૨૮ ગીતો રેકોર્ડ કરવાનો ગુનીસ બુકનો વિશ્વ વિક્રમ તેઓ ધરાવે છે. તેમને સતત પાંચ વર્ષ સુધી વિક્રમજનક શ્રેષ્ઠ ગાયકના ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સ મળ્યાં હતાં. સરકારે તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજ્યા છે. લોકપ્રિય ગાયક-સંગીતકાર પિતા પશુપતિ ભટ્ટાચાર્યએ દીકરા કેદારને ગાયક અને તબલાવાદક રૂપે તાલીમ આપી હતી. કોલકાતા યુનિવર્સીટીમાંથી કોમર્સની ડીગ્રી મેળવીને કેદાર ૧૯૭૯થી કોલકાતા અને આસપાસની રેસ્ટોરાંમાં ગીતો ગાતા. તેઓ કિશોર કુમારને રોલમોડેલ માનતા. બંગલાદેશી ફિલ્મ ‘તીન કન્યા’માં ૧૯૮૬માં તેમણે પહેલીવાર ગાયું હતું. જગજીત સિંઘે તેમને ૧૯૮૭માં ‘આંધિયા’માં ગાવાની તક આપી હતી અને કલ્યાણજી આનંદજી સાથે પરિચય કરાવ્યો હતો. તેમના સુચન મુજબ કેદારનાથ ભટ્ટાચાર્ય બન્યા કુમાર સાનુ. ‘જીના ઇસીકા નામ હૈ’ શ્રેણીમાં આનંદજીએ આવું જણાવ્યું હતું. કુમાર મુંબઈ રહેવા આવ્યા અને ‘જાદુગર’માં તેમને ગાવાની તક પણ મળી. અલકા યાજ્ઞિક અને અનુરાધા પૌડવાલ સાથે તેમના યાદગાર યુગલ ગીતો છે.‘આશિકી’ (૧૯૯૦)માં નદીમ-શ્રવણે કુમાર પાસે ગવડાવ્યું અને પહેલો ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યો. ત્યાર બાદ ‘સાજન’, ‘દીવાના’, ‘બાઝીગર’ અને ‘૧૯૪૨: એ લવ સ્ટોરી’ માટે તેમને સતત એવોર્ડ્સ મળ્યાં. નદીમ-શ્રવણના સંગીતમાં કુમાર સાનુએ ખુબ લોકપ્રિય ગીતો આશિકી, ફૂલ ઔર કાંટે, દિલ હૈ કી માનતા નહીં, સડક, દીવાના, દિલ કા ક્યા કસુર, હમ હૈ રાહી પ્યાર કે, રંગ, દિલવાલે, રાજા હિદુસ્તાની, પરદેસ, ધડકન જેવી ફિલ્મોમાં ગવડાવ્યા હતાં. તો સંગીતકાર અનુ મલિકે ‘બાઝીગર’માં પહેલું પાશ્ચાત્ય શૈલીનું ગીત ‘યે કાલી કાલી આંખે’ ગવડાવ્યું. મલિકના સંગીતમાં ફિર તેરી કહાની યાદ આઈ, સર, ઇમ્તિહાન, મૈ ખિલાડી તું અનાડી, નારાઝ, નાજાયઝ, દિલજલે, જુડવા, ડુપ્લીકેટ, કરીબ, ઈશ્ક વિશ્ક, ફિદા, નો એન્ટ્રી જેવી ફિલ્મોમાં કુમારે ગીતો ગાયા. ૨૦૧૫માં ‘દમ લગા કે હોઈશા’માં પણ તેઓ પાછા મળ્યાં. સંગીતકાર જતીન-લલિત માટે ખિલાડી, રાજુ બન ગયા જેન્ટલમેન, કભી હાં કભી ના, દિલવાલે દુલ્હનિયા લે જાયેંગે, ખામોશી, યેસ બોસ, કુછ કુછ હોતા હૈ, પ્યાર તો હોના હી થા, ગુલામ, દિલ ક્યા કરે કે સરફરોશ માટે કુમારે ગીતો ગાયા. સંગીતકાર હિમેશ રેશમિયા માટે પહેલી ફિલ્મ પ્યાર કિયા તો ડરના ક્યા, કુરુક્ષેત્ર, યે હૈ જલવા, હમરાઝ, હેલો બ્રધર, બંધન, જોડી નં. ૧, ઉલઝન, ફૂટપાથમાં ગાયું. રાજેશ રોશને કુમારના અવાજનો ઉપયોગ ‘જુર્મ’માં કરી ‘જબ કોઈ બાત બિગડ જાયે’માં પહેલીવાર કર્યો અને કરણ અર્જુન, કોયલા, કહો ના.. પ્યાર હૈ, ક્યા કેહના, કારોબાર કે એતબાર માટે કુમારે ગાયું હતું. તો વિજુ શાહની મોહરા, ગુપ્ત, બુલંદી, કસમ માટે અને આનંદ મિલિન્દના સંગીતમાં ૧૫૦થી વધુ ગીતો કુમારે ગાયા છે. જેમાં રાજા બાબુ, કુલી નં. ૧, હીરો નં ૧, આર્મી, ત્રિનેત્ર, લૂટેરે, ગોપી ક્રિષ્ણ કે રક્ષકનો સમાવેશ થાય છે. તે સિવાય પણ ઢગલાબંધ સંગીતકારો-ગાયકો સાથે કુમાર સાનુ ગાતા રહ્યા. તેઓ ટીવી પર જજ રૂપે પણ દેખાયા. તેઓ સેરેબ્રલ પાલ્સી રોગ નિવારવાના બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર અને ટ્રસ્ટી પણ છે. દિલ્હીમાં ગરીબ બાળકો માટે ‘કુમાર સાનુ વિદ્યા નિકેતન’ પણ તેમણે શરૂ કર્યું છે. કુમાર સાનુના યાદગાર ગીતો: સાંસો કી જરૂરત હૈ જૈસે અને મૈ દુનિયા ભુલા દુંગા (આશિકી), મેરા દિલ ભી કિતના અને જીયે તો જીયે કૈસે (સાજન), સોચેંગે તુમ્હે પ્યાર અને પાયલિયા (દીવાના), યે કાલી કાલી આંખે અને બાઝીગર ઓ બાઝીગર (બાઝીગર), દિલ હૈ કી માનતા નહીં (શીર્ષક), ચાંદ સિતારે ફૂલ ઔર ખુશ્બુ (કહોના.. પ્યાર હૈ), તુમ મિલે દિલ ખિલે (ક્રિમીનલ), તુમ્હે અપના બનાને કી કસમ (સડક), એક લડકી કો દેખા તો અને કુછ ના કહો (૧૯૪૨: એ લવ સ્ટોરી), તુઝે દેખા તો યે જાના સનમ (ડીડીએલજે), ચુરા કે દિલ મેરા (જોશ), જબ કોઈ બાત બિગડ જાયે (જુર્મ).ઓક્ટોબરના સિતારા – નરેશ કાપડીઆ પુસ્તકનો અંશ – શુભ સાહિત્ય, ગોપીપુરા, સુરત

33Yamini Vyas and 32 others6 Comments3 SharesLikeCommentShare

Leave a comment

Filed under Uncategorized

ઝુમર…

Leave a comment

Filed under Uncategorized

કાદર ખાન

કોમેડિયન ખરા પણ લેખક વધુ સારા – કાદર ખાનહિન્દી ફિલ્મોના ઇન્ડિયન-કેનેડિયન અભિનેતા, કોમેડિયન, સ્ક્રીપ્ટ અને સંવાદ લેખક અને દિગ્દર્શક એવા કાદર ખાનનો ૮૩મો જન્મ દિવસ. ૨૨ ઓક્ટોબર, ૧૯૩૭ના રોજ કાબુલમાં તેમનો જન્મ. ‘દાગ’ (૧૯૭૩)માં સરકારી વકીલ રૂપે પહેલી વાર પડદા પર દેખાયેલા કાદર ખાને ૩૦૦થી વધુ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું છે. તેમણે ફિલ્મો માટે ખુબ લખ્યું પણ છે. સિત્તેરના દાયકાથી પચ્ચીસેક વર્ષમાં કાદર ખાને બસો જેટલી ફિલ્મોના સંવાદ લખ્યાં છે. મુંબઈ યુનિવર્સીટીમાંથી સ્નાતક થયેલા ખાન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ એન્જીનીયરીંગમાંથી સિવિલ એન્જીનીયરીંગ ભણ્યા છે. ખાન ફિલ્મોમાં આવ્યા તે પહેલાં મુંબઈની સાબુ સિદ્દીક એન્જીનીયરીંગ કોલેજમાં સિવિલ એન્જીનીયરીંગનો વિષય શીખવતા હતા. ગત વર્ષે પહેલાં તેમના વિશેની અમંગળ અફવાઓ પણ ફેલાઈ અને વર્ષાંતે યાને ૩૧ ડીસેમ્બર, ૨૦૧૮ના રોજ કેનેડાના ટોરેન્ટોમાં ૮૧ વર્ષની જૈફ વયે તેમનું નિધન થયું હતું. કાબૂલ, અફઘાનિસ્તાનમાં તેમનો જન્મ. તેમના પિતા કંદહાર અને માતા બલોચીસ્તાનના હતાં. તેમનું મૂળ પશ્તુન છે અને તેઓ હાફીઝ-એ-કુરાન છે. તેમનું કોલેજનું નાટક બહુ સફળ થયું. દિલીપ કુમારને તેની ખબર પડતાં કાદરને બોલાવી નાટક જોવાની ઈચ્છા બતાવી. દિલીપ સાહેબે નાટક જોઈને કાદર ખાનને પોતાની આગામી ફિલ્મો ‘સગીના મહાતો’ અને ‘બૈરાગ’માં લીધા હતા. કાદરજીને ત્રણ દીકરા, જેમાંના સરફરાઝ ખાને અનેક ફિલ્મોમાં કામ પણ કર્યું છે. કાદર ખાન ચાર દાયકામાં ૩૦૦થી વધુ હિન્દી-ઉર્દૂ ફિલ્મોના અભિનય અને ૨૦૦થી વધુ હિન્દી ફિલ્મોના સંવાદ લખવાનો અનુભવ ધરાવે છે. મનમોહન દેસાઈએ તેમની ‘રોટી’ (૧૯૭૪)ના સંવાદ લખવા માટે ખાનને ૧.૨૧ લાખ રૂપિયાનો માતબર પુરસ્કાર આપ્યો હતો. જીતેન્દ્ર, ફિરોઝ ખાન, અમિતાભ, ગોવિંદા સાથે ખાન અભિનય કરતા અને ડેવિડ ધવનની ફિલ્મો લખતા પણ અને તેમાં અભિનય પણ કરતા. શક્તિ કપૂર અને જ્હોની લીવર સાથે તેઓ પણ કોમેડી કરતા. પિતા, કાકા-મામા, ભાઈ, મુખ્ય વિલન કે સાઈડ વિલન, મહેમાન કલાકાર કે કોમેડિયન જેવી વિવિધ ભૂમિકાઓ તેમણે ભજવી છે. છેલ્લા થોડા વર્ષોની તેમની ફિલ્મો ‘મુજસે શાદી કરોગી’, ‘લકી: ટાઈમ ફોર લવ’, ‘ફેમિલી: ટાઇઝ ઓફ બ્લડ’, ‘તેવર’ (૨૦૧૫) કે ‘હેરા ફેરી ૩’ (૨૦૧૬) યાદ કરી શકાય. એમની પોતાની કોમેડી સીરીયલ ‘હસના મત’ સ્ટાર પ્લસ પર રજૂ થઇ હતી. સહારા વન પર ‘હાય પડોસી… કૌન હૈ દોષી’ પણ આવી. કાદર ખાને મનમોહન દેસાઈ અને પ્રકાશ મેહરાની ફિલ્મો માટે લખેલાં સંવાદો અમિતાભ બચ્ચન પડદા પર બોલતા હતા. આ બંને મોટા નિર્માતાઓના હરીફ કેમ્પ્સમાં બે જ કોમન કલાકારો રહેતાં, અમિતાભ અને કાદર ખાન. તેમણે લખેલી ફિલ્મોમાં ‘શરાબી’, ‘કુલી’, ‘દેશ પ્રેમી’, ‘લાવારીસ’, ‘સુહાગ’, ‘મુકદ્દર કા સિકંદર’, ‘પરવરિશ’ કે ‘અમર અકબર એન્થની’ને યાદ કરી શકાય. તે ઉપરાંત અમિતાભની અન્ય ફિલ્મો ‘મિ. નટવરલાલ’, ‘ખૂન પસીના’, ‘દો ઔર દો પાંચ’, ‘સત્તે પે સત્તા’, ‘ઇન્કિલાબ’, ‘ગિરફ્તાર’, ‘હમ’ કે ‘અગ્નિપથ’ના સંવાદો પણ કાદર ખાનના હતાં. ‘અગ્નિપથ’ અને ‘નસીબ’ની પટકથા પણ તેમણે જ લખી હતી. કાદર ખાનના સંવાદોથી દીપતી અન્ય ફિલ્મોમાં ‘હિંમતવાલા’, ‘કુલી નં. ૧’, ‘મૈ ખિલાડી તું અનાડી’, ‘ખૂન ભરી માંગ’, ‘કર્મા’, ‘સલ્તનત’, ‘સરફરોશ’, ‘જસ્ટીસ ચૌધરી’ કે ‘ધરમ વીર’ને યાદ કરી શકાય. ફિલ્મોના પ્રદાન મારે કાદર ખાનને સાહિત્ય શિરોમણી એવોર્ડ પણ અપાયો છે. તેમને ‘શ્રેષ્ઠ સંવાદ માટેના ફિલ્મફેર એવોર્ડ’ ‘મેરી આવાઝ સુનો’ (૧૯૮૨) અને ‘અંગાર’ (૧૯૯૩) માટે તથા ‘બેસ્ટ કોમેડિયન રૂપે ફિલ્મફેર એવોર્ડ’ તેમના ‘બાપ નંબરી, બેટા દસ નંબરી’ના અભિનય માટે અને ‘મુજસે શાદી કરોગી’માં ‘સહાયક અભિનેતા રૂપે ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યો હતો. જે ફિલ્મોમાં તેમને બેસ્ટ કોમેડિયન રૂપે ફિલ્મફેર એવોર્ડનું નામાંકન મળ્યું હતું, તેમાં ‘હિમ્મતવાલા’, ‘આજ કા દૌર’, ‘સિક્કા’, ‘હમ’, ‘આંખેં’, ‘મૈ ખિલાડી તું અનાડી’, ‘કુલી નં. ૧’, ‘સાજન ચલે સસુરાલ’ કે ‘દુલ્હે રાજા’નો સમાવેશ થાય છે. મુસ્લિમ સમાજ માટે તેમણે કરેલી સેવા બદલ અમેરિકન ફેડરેશન ઓફ મુસ્લિમ્સ ફ્રોમ ઇન્ડિયા દ્વારા કાદર ખાનનું સન્માન કરાયું છે. હિન્દી રંગમંચ પર તેમના નાટકો અને સંવાદો ધૂમ મચાવતા હતાં. કાદર ખાન મુંબઈમાં રહ્યાં અને આરોગ્યના કારણો સર ટોરેન્ટો ગયા હતા. તેમેણે કેનેડાનું નાગરિકત્વ લીધું હોવાની પણ વાત હતી. તેઓ ભારતીય મુસ્લિમ રૂપે ઓળખાતા હતા. તેઓ ‘સુપરાનુક્લિયર પાલ્સી’ નામના સારા ન થવાય તેવા રોગથી પીડાતા હતા. કેનેડાના ટોરેન્ટોમાં ૨૮ ડીસેમ્બર, ૨૦૧૮ના રોજ ‘શ્વાસની તકલીફ’ની ફરિયાદ સાથે તેઓ હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા હતા. ત્યારે તેમના કેનેડામાં રહેતા દીકરા કુદ્દુસ અને પુત્રવધુ તેમની સાથે હતાં. અંતે ૩૧ ડીસેમ્બર, ૨૦૧૮ના રોજ તેમના અભિનેતા દીકરા સરફરાઝ ખાને જણાવ્યું હતું કે કાદર ખાન રહ્યાં નથી. કેનેડાના મેડોવવેલ મુકામે મિસિસાગુઆ મુકામે આવેલા કબ્રસ્તાનમાં તેમની અંતિમ વિધિઓ કરાઈ હતી. *ઓક્ટોબરના સિતારા – નરેશ કાપડીઆ

May be an image of 6 people and text that says 'ગુજરાત GUJARAT SAMACHAR ® VOICE Asian સમારાર narmad proudly sलarnanjali presents FRIDAY 26 FEBRUARY 2021 03:00 PM (UK TIME) zoom Meeting ID 918 8943 2024 Passcode 129032 POET NARMAD (1833 On the occasion of the 135th death anniversary of the poet Narmad, Gujarat Samachar and Asian Voice have Bhagyesh Jha organised a virtual Poet, Orator, Retired IAS program. Tushar Joshi Comper Maya Deepak Singer Yamini Vyas Poet, Writer, Actress Jyotsna Shah Consulting Editor Gujarat Samachar'

Leave a comment

Filed under Uncategorized

યૂ આર ઓન મ્યુટ…

Image may contain: 2 people
Image may contain: text

You are on mute: Mukam Karoti Vachalam Yes, solitude is in the chest cold, This lips this smile and dumb brado.I’m no eighth horse of the sun, This way, unleash this whip.- Eyes are there. Desai Hash! Gone. 2020 gone. The two powerful shares stitched in the beginning of the article described the whole year well. It’s written in it, that’s what happened. We found the words ‘dumb brado’ of the first share amazing. Brado can be mute too! Still the hangover from last year though. We had already talked about last year’s words. So in the vocabulary column today we are talking about the vocabulary in the current currency. In the year 2020, which word group was spoken the most? One to-‘ can you hear me? ‘Or a little sophisticated..’ mi audible? ‘Meaning is that’ do you hear what I am saying? ‘ Or ‘ I’m listening?! ‘ We’re online, it’s no longer innovative. Staying at home we are talking about work or useless things. Meeting is almost virtual now. Because getting a real angikam can still cause a virus exchange. And if you feel infected, then the minimum fourteen days can be a housewife. Says the world’s last home. But now the whole world comes to home. Google meet, zoom meetings etc are going on. Facebook, WhatsApp and so much. We must be silent when others speak. And so we mute our microphone. Because when we are at home, somewhere the vessels are knocking, somewhere the boys are crying, somewhere the street is rubbing, somewhere the crows are speaking-all these voices, all these noise disturbs those who speak in the conference call / webinar, and the rest of the listeners . No one can hear anything. We also can’t hear anything clear. So then we press our mute button. Let’s be silent. Maybe we do another thing at that point. Even if the speaker keeps speaking. Let our presence be completed in conference or meeting. Even in this way, we do not listen to others. We keep our own talks going. Isn’t it? But then we forget to click the ‘ unmute ‘ button when it’s necessary for us to speak up. And then we speak but for others we know the artist of the movie Mungi. Our lips are lung but the sound does not reach anywhere. And so everyone else says together that ‘You are on mute’. So if you unmute from mute we can hear you. This happens often. Months have passed but we still forget that we are on mute. And so this vocabulary has been declared the most currency vocabulary of last year. Here you go!Mute means dumb. Even this English word has come from our Sanskrit word silent. The word ‘mutus’ is in the Latin language. Mutus means unspeakable. In the 14th century, the word ‘mute’ was in the English language. Mute is what is dumb. According to Gujarati Lexicon, mute means silent, silent, silent, dumb person, sound mutter, bird’s spark or thousands, slowing down the sound, bird’s sparkling etc. Mute means mk-I want to speak but can’t speak. And so doesn’t take care of the other. Silence, even the word synonymous is a little different. Silence means peace, silence, silence, silence, silence (eat it). I don’t want to speak so you don’t hear-that means.Now it’s not a secret that we do a lot more when a conference call is running. According to a study, 65 % of people kill other dafriya. 55 % of people admit they either cook or eat cooked. Keeps on drinking tea and coffee. Urination in the ongoing conference is also a normal physical activity. We keep the video off then. Let’s cause our internet doesn’t work well and keep the microphone button muted, so that the sound of all our forceful, chubby or rubbish activities doesn’t reach everyone. We are also connected with mobile phones during this time. Then when we go to join activally again, we forget that we were mute (dumb). Let’s start the video and go to speak so everyone says that… You are on mute. Now the main formula of the meeting can also mute you or everyone. No disurbance at all. Even if she forgets to unmute, it happens that no one listens to you. And yes, you want everyone to listen when I speak so you should be prepared to listen to them too. Otherwise, even if you speak for yourself, believe that you are mute for others.Mute / unmute, this is a fun profession or activity. Mute the anger but unmute the happiness that overflows. Says nature is never mute, yes, we are def. We are deaf of selfishness. It is important to have the selfishness to listen to nature. Fragrance is also mute, feeling without any words. Finally we have to go from words to silence and so poet Harindra Dave has said that it is better if this word is released now… It is difficult to mute yourself sir!The word left:′′ The past is deaf, the future is mute and the present is blind. – American poet and painter Akian Cramarick  · 

Image may contain: text
Image may contain: text

You are on mute: Mukam Karoti Vachalam Yes, solitude is in the chest cold, This lips this smile and dumb brado.I’m no eighth horse of the sun, This way, unleash this whip.- Eyes are there. Desai Hash! Gone. 2020 gone. The two powerful shares stitched in the beginning of the article described the whole year well. It’s written in it, that’s what happened. We found the words ‘dumb brado’ of the first share amazing. Brado can be mute too! Still the hangover from last year though. We had already talked about last year’s words. So in the vocabulary column today we are talking about the vocabulary in the current currency. In the year 2020, which word group was spoken the most? One to-‘ can you hear me? ‘Or a little sophisticated..’ mi audible? ‘Meaning is that’ do you hear what I am saying? ‘ Or ‘ I’m listening?! ‘ We’re online, it’s no longer innovative. Staying at home we are talking about work or useless things. Meeting is almost virtual now. Because getting a real angikam can still cause a virus exchange. And if you feel infected, then the minimum fourteen days can be a housewife. Says the world’s last home. But now the whole world comes to home. Google meet, zoom meetings etc are going on. Facebook, WhatsApp and so much. We must be silent when others speak. And so we mute our microphone. Because when we are at home, somewhere the vessels are knocking, somewhere the boys are crying, somewhere the street is rubbing, somewhere the crows are speaking-all these voices, all these noise disturbs those who speak in the conference call / webinar, and the rest of the listeners . No one can hear anything. We also can’t hear anything clear. So then we press our mute button. Let’s be silent. Maybe we do another thing at that point. Even if the speaker keeps speaking. Let our presence be completed in conference or meeting. Even in this way, we do not listen to others. We keep our own talks going. Isn’t it? But then we forget to click the ‘ unmute ‘ button when it’s necessary for us to speak up. And then we speak but for others we know the artist of the movie Mungi. Our lips are lung but the sound does not reach anywhere. And so everyone else says together that ‘You are on mute’. So if you unmute from mute we can hear you. This happens often. Months have passed but we still forget that we are on mute. And so this vocabulary has been declared the most currency vocabulary of last year. Here you go!Mute means dumb. Even this English word has come from our Sanskrit word silent. The word ‘mutus’ is in the Latin language. Mutus means unspeakable. In the 14th century, the word ‘mute’ was in the English language. Mute is what is dumb. According to Gujarati Lexicon, mute means silent, silent, silent, dumb person, sound mutter, bird’s spark or thousands, slowing down the sound, bird’s sparkling etc. Mute means mk-I want to speak but can’t speak. And so doesn’t take care of the other. Silence, even the word synonymous is a little different. Silence means peace, silence, silence, silence, silence (eat it). I don’t want to speak so you don’t hear-that means.Now it’s not a secret that we do a lot more when a conference call is running. According to a study, 65 % of people kill other dafriya. 55 % of people admit they either cook or eat cooked. Keeps on drinking tea and coffee. Urination in the ongoing conference is also a normal physical activity. We keep the video off then. Let’s cause our internet doesn’t work well and keep the microphone button muted, so that the sound of all our forceful, chubby or rubbish activities doesn’t reach everyone. We are also connected with mobile phones during this time. Then when we go to join activally again, we forget that we were mute (dumb). Let’s start the video and go to speak so everyone says that… You are on mute. Now the main formula of the meeting can also mute you or everyone. No disurbance at all. Even if she forgets to unmute, it happens that no one listens to you. And yes, you want everyone to listen when I speak so you should be prepared to listen to them too. Otherwise, even if you speak for yourself, believe that you are mute for others.Mute / unmute, this is a fun profession or activity. Mute the anger but unmute the happiness that overflows. Says nature is never mute, yes, we are def. We are deaf of selfishness. It is important to have the selfishness to listen to nature. Fragrance is also mute, feeling without any words. Finally we have to go from words to silence and so poet Harindra Dave has said that it is better if this word is released now… It is difficult to mute yourself sir!The word left:′′ The past is deaf, the future is mute and the present is blind. – American poet and painter Akian Cramarick  · 

Leave a comment

Filed under Uncategorized

देवदासी से बनी पद्मविभूषण संगीतज्ञ – गंगूबाई हंगल

देवदासी से बनी पद्मविभूषण संगीतज्ञ – गंगूबाई हंगल
आज प्रसिध्ध शास्त्रीय गायिका गंगूबाई हंगल की ११ वी पुण्यतिथि. 21 जुलाई 2009 को उनका निधन हुआ था. आप भारत की प्रसिद्ध खयाल गायिका थी. भारतीय शास्त्रीय संगीत के किराना घराने का प्रतिनिधित्व करने वाली गंगूबाई हंगल ने जातीय बाधाओं को पार कर संगीत क्षेत्र में आधे से अधिक सदी तक अपना योगदान दिया. उत्तरी कर्नाटक के धारवाड़ जिले ने हिन्दुस्तानी संगीत के क्षेत्र में देश को कई नामी गिरामी नाम दिए, इनमें भारत रत्न पंडित भीमसेन जोशी, पंचाक्श्री गवई, पंडित पुत्तराजू गवई, पंडित सवई गंधर्व तथा पंडित कुमार गंधर्व शामिल हैं.
गंगूबाई का जन्म 5 मार्च 1913 को कर्नाटक के धारवाड़ शहर में एक देवदासी परिवार में हुआ था. उनके पिताजी चिक्कुराव नादिगर एक कृषक थे तथा माँ अम्बाबाई कर्नाटक शैली की शास्त्रीय गायिका थी. बचपन में वह धारवाड़ के शुक्रवरपीट नामक जगह में रहते थे, जो मूलतः एक ब्राह्मण प्रधान क्षेत्र था. उन दिनों जातिवाद बहुत प्रबल था. उनका ब्राह्मणों के घर प्रवेश निषेध था. अपनी जीवनी में गंगुबाई बतातीं हैं- ‘मुझे याद है कि बचपन में किस प्रकार मुझे धिक्कारित होना पड़ा था, जब मैं एक ब्राह्मण पड़ोसी के बाग़ीचे से आम तोड़ती हुई पकड़ी गई थी. उन्हें आपत्ति इस से नहीं थी कि मैंने उनके बाग़ से आम तोड़े, बल्कि उन्हें आपत्ति थी कि क्षुद्र जाति की एक लड़की ने उनके बाग़ीचे में घुसने का दुस्साहस कैसे किया? आश्चर्य की बात यह है कि अब वही लोग मुझे अपने घर दावत पर बुलाते हैं।”
1928 में उनकी प्राथमिक स्कूली शिक्षा समाप्त होने पर उनका परिवार हुबली शहर में रहने लगे जहाँ के ‘कृष्णाचार्य संगीत अकादमी’ में उनकी शास्त्रीय संगीत की शिक्षा प्रारम्भ हुई.
गंगूबाई 1929 में 16 वर्ष की आयु में देवदासी परम्परा के अंतर्गत अपने यजमान गुरुराव कौलगी के साथ बंधन में बंध गई. परंतु गुरुराव का साथ उनके भाग्य में अधिक समय के रहना नहीं लिखा था. 4 वर्ष बाद ही गुरुराव की मृत्यु हो गई तथा वे अपने पीछे गंगुबाई के साथ 2 सुपुत्र और 1 सुपुत्री छोड़ गए. उन्हें कभी अपने गहने तो कभी घर के बर्तन तक बेच कर अपने बच्चों का लालन-पालन करना पड़ा.
गंगूबाई में संगीत के प्रति जन्मजात लगाव था और यह उस वक्त दिखाई पड़ता था जब अपने बचपन के दिनों में वह ग्रामोफोन सुनने के लिए सड़क पर दौड़ पड़ती थीं और उस आवाज़ की नकल करने की कोशिश करती थीं. अपनी बेटी में संगीत की प्रतिभा को देखकर गंगूबाई की संगीतज्ञ माँ ने कर्नाटक संगीत के प्रति अपने लगाव को दूर रख दिया. उन्होंने यह सुनिश्चित किया कि उनकी बेटी संगीत क्षेत्र के एच. कृष्णाचार्य जैसे दिग्गज और किराना उस्ताद सवाई गंधर्व से सर्वश्रेष्ठ हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत सीखे.
गंगूबाई ने अपने गुरु सवाई गंधर्व की शिक्षाओं के बारे में एक बार कहा था मेरे गुरुजी ने यह सिखाया कि जिस तरह से एक कंजूस अपने पैसों के साथ व्यवहार करता है, उसी तरह सुर का इस्तेमाल करो, ताकि श्रोता राग की हर बारीकी के महत्व को समक्ष सके.
संगीत के प्रति गंगूबाई का इतना लगाव था कि कंदगोल स्थित अपने गुरु के घर तक पहुंचने के लिये वह 30 किलोमीटर की यात्रा ट्रेन से पूरी करती थी और इसके आगे पैदल ही जाती थी. यहां उन्होंने बादमें भारत रत्न से सम्मानित पंडित भीमसेन जोशी के साथ संगीत की शिक्षा ली थी. किराना घराने की परंपरा को बरकार रखने वाली गंगूबाई इस घराने और इससे जुड़ी शैली की शुद्धता के साथ किसी तरह का समझौता किए जाने के पक्ष में नहीं थी. गंगूबाई को भैरव, असावरी, तोड़ी, भीमपलासी, पुरिया, धनश्री, मारवा, केदार और चंद्रकौंस रागों की गायकी के लिये सबसे अधिक वाहवाही मिली. उन्होंने एक बार कहा था मैं रागों को धीरे-धीरे आगे बढ़ाने और इसे धीरे-धीरे खोलने की हिमायती हूं ताकि श्रोता उत्सुकता से अगले चरण का इंतज़ार करे.
गंगूबाई ने कभी हार नहीं मानी तथा अपने संगीत के पथ पर अटल रहकर अपने लिए हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीत के दिग्गजों में जगह बनाई. 1945 तक उन्होंने ख़याल, भजन तथा ठुमरियों पर आधारित देशभर के अलग-अलग शहरों में कई सार्वजनिक प्रस्तुतियाँ दीं. वे ऑल इण्डिया रेडियो में भी एक नियमित आवाज़ थीं. इसके अतिरिक्त गंगूबाई भारत के कई उत्सवों-महोत्सवों में गायन के लिये बुलाई जाती थी. ख़ासकर मुम्बई के गणेशोत्सव में तो वे विशेष रुचि लेतीं थी. 1945 के पश्चात् उन्होंने उप-शास्त्रीय शैली में गाना बंद कर केवल शुद्ध शास्त्रीय शैली में रागों को ही गाना जारी रखा.
गंगूबाई ने कहा है, “अगर एक मुसलमान संगीतज्ञ हो तो उसे उस्ताद कहा जाता है, अगर वह हिन्दू हो तो उसे पंडित कहा जाता है, परन्तु केसरबाई तथा मोगुबाई जैसी संगीत विदुषियाँ केवल बाई ही रह जाती है.”
गंगूबाई हंगल को कर्नाटक राज्य से तथा भारत सरकार से कई सम्मान व पुरस्कार प्राप्त हुए. 1962 में कर्नाटक संगीत नृत्य अकादमी पुरस्कार, 1971 में पद्मभूषण, 1973 में संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, 1996 में संगीत नाटक अकादमी की सदस्यता, 1997 में दीनानाथ प्रतिष्ठान, 1998 में मणिक रत्न पुरस्कार तथा वर्ष 2002 में उन्हें पद्मविभूषण से सम्मनित किया गया था. वे कई वर्षों तक कर्नाटक विश्वविद्यालय में संगीत की प्राचार्या रहीं.
2006 में उन्होंने अपने संगीत के सफ़र की 75वीं वर्षगाँठ मनाते हुए अपनी अंतिम सार्वजनिक प्रस्तुति दी तथा 21 जुलाई 2009 को 96 वर्ष की आयु में वे हृदय का दौरा पड़ने से अनंत में विलीन हो गई. उनके निधन के साथ संगीत जगत् ने हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत के उस युग को दूर जाते हुए देखा, जिसने शुद्धता के साथ अपना संबंध बनाया था और यह मान्यता है कि संगीत ईश्वर के साथ अंतरसंवाद है जो हर बाधा को पार कर जाती है.
भारत भाग्य विधाता – नरेश कापडीआ
Image may contain: 1 person

 

Leave a comment

Filed under Uncategorized

“ઘરઝુરાપો…

 “ઘરઝુરાપો, ગંધજ્ઞાન અને બોટલબંધ હવા.. તારો વિયોગ શ્વાસમાં ડંખો ભરી જશે જ્યારે પવન સુગંધના ખેતરને ખેડશે -જવાહર બક્ષી વાત અલબત્ત વિયોગની છે. એ વિયોગ જે યોગાનુયોગ નથી. જાણી સમજીને દેખી ભાળીને થયો એવો આ વિયોગ છે. પરદેશ જવું અલબત્ત હવે સામાન્ય બાબત છે. લાંબો સમય પરદેશમાં રહેવું અથવા ત્યાં જઈને કાયમ માટે વસી જવું હવે સામાન્ય બાબત છે. પણ ક્યારેક તો વતનની યાદ આવે. સ્વદેશની એ યાદો. એ ઘર, એ દોસ્તો, એ માહૌલ, એ ખાણીપીણી, એ મોસમ, એ હવા.. અમદાવાદ છોડીને જવાની વાતે આદિલ સાહેબે નદીની રેતમાં રમતું નગર મળે ન મળે- એવું લખ્યું. હવે જો કે સાબરમતી રિવર ફ્રન્ટ છે એટલે એ રેતમાં રમતું નગર-ની કલ્પના અત્યારે ન સમજાય પણ એકવાર એવું હતું. નદીની રેતનું દૃશ્ય એ આંખોની ઉજાણી હતી. પછી, મોસ્ટ ઇમ્પોર્ટટન્ટ, તેઓએ એવું લખ્યું કે ભરી લો શ્વાસમાં એની સુગંધનો દરિયો….હા, યાદ તો સઘળું જ આવે પણ સુગંધ (ક્યારેક દુર્ગંધ પણ) યાદ આવે. મન બેચેન થઈ જાય. સુગંધનો દરિયો શ્વાસમાં ભર્યો હોય પણ એ તો ઉચ્છવાસમાં ઘડીભરમાં નીકળી જાય. પ્રાણવાયુમાંથી અંગારવાયુમાં થતી તબદીલી પળમાં થઈ જાય. પછી એ સુગંધ ક્યાં? અને ઘરઝુરાપો, નર્યો અને નકરો ઘરઝુરાપો… બ્રિટનવાસીઓ માટે આવેલા એક સમાચાર અમને ગમ્યા. જે બ્રિટનવાસીઓ લાંબો સમય વિદેશ જઈને વસે એને વતનની યાદ તો આવે. મનગમતી ચીજવસ્તુઓનું તો પાર્સલ કરી શકાય પણ એ હવા, એની સુગંધ.. યસ, એની ય વ્યવસ્થા થઈ ગઈ છે. બોટલમાં ભરીને હવા મોકલવાની. બૂચ ખોલીને શ્વાસ લઈ ફરીથી બૂચ હવાચૂસ્ત બંધ કરી દેવું. અને વતનની બૂ-થી મન તરબતર થઈ જાય. આહ્લાદક અનુભવ! ડેઈલી મેઈલ-માં છપાયેલાં સમાચાર અનુસાર ગ્રેટ બ્રિટનમાં માયબેગેજ નામની કંપની આવું કામ કરે છે. તાજી હવા બોટલમાં ભરી વિદેશમાં વસતા બ્રિટનવાસીઓને મોકલી આપે છે. ગ્રેટ બ્રિટનનાં ચાર પ્રાંતની અલગ હવા પણ મળે. એટલે એમ કે આઈરિશ, સ્કોટિશ, વેલ્શ અને ઇંગ્લિશ હવા મળે. અરે, લંડનની ફેમસ અંડરગ્રાઉંડ રેલ્વેની હવા પણ ભરીને મોકલે. ફિશ અને પોટેટો ચિપ્સની દુકાનની હવા પણ ભરીને મોકલે. ૨૫૦૦ રૂપિયા ખર્ચ થાય પણ વતનની એ યાદ કેવી સુગંધાનુભૂતિ લઈને આવે. ઈઝન્ટ ઈટ? યસ, સુગંધને મન સાથે ડાયરેક્ટ કનેક્શન છે. દૃશ્ય શ્રાવ્યથી પણ વધારે. ઓડિયો કે વીડિયો કોલ કરો પણ સ્મેલિયો કોલ ન થઈ શકે. ખાવાનું, પીવાનું મોકલી શકાય એટલે એમ કે તમે સ્વાદને પાર્સલ કરી શકો પણ એની સુગંધ તો પહોંચતા સુધીમાં નષ્ટ થઈ જાય. નાકને મઝા જ ન આવે. ગંધને પારખવા માટે આપણાં નાકમાં એક કરોડ સ્મેલ રીસેપ્ટર્સ (ગંધ ગ્રહણકેન્દ્રો) છે. જે એકડા ઉપર બાર મીંડા જેટલી અલગ અલગ ગંધને પારખી શકે છે. દર મહિને કે બે મહિને આ કોષ રીન્યૂ થાય છે. પુરુષોનાં મુકાબલે સ્ત્રીઓની ગંધ પારખવાની ક્ષમતા વિશેષ હોય છે. આપણે નાકથી નહીં પણ મગજથી ગંધ પારખીએ છીએ. મગજમાં એક લિમ્બિક સીસ્ટમ છે જેનાથી એવું થાય છે અને આ સીસ્ટમ એ છે જે આપણી મનોદશા, યાદદાસ્ત, વર્તણુંક અને લાગણીને કંટ્રોલ કરે છે. ગંધ પારખવાની ક્ષમતાથી તો આપણે જોખમ સામે બચતા આવ્યા છીએ. ઑલ્ફેક્શન (ગંધજ્ઞાન) ભૂતકાળનાં અનુભવ સાથે સંકળાયેલી હોય છે. શાકાહારીઓને માછલીની ગંધ દુર્ગંધ લાગે પણ મત્સ્યાહારીઓને મન એ ગંધ જાણે કે સુગંધનો દરિયો.. જુઓ ને, એટલે તો ‘ફિશ એન્ડ ચિપ્સ’ની દુકાનમાંથી ભરેલી હવા પણ બોટલમાં બંધ કરીને મોકલવામાં આવે છે. વૉટ એન આઇડિયા! અમેરિકન લેખિકા, અપંગનાં અધિકારો માટે ચળવળ કરનાર અને વક્તા હેલન કેલર (૧૯૨૦-૧૯૬૮) વિષે આપણે જાણીએ છીએ. તેઓ બે વર્ષના હતા ત્યારે ગંભીર બીમારીનાં કારણે જોવા અને સાંભળવાની શક્તિ ગુમાવી બેઠા હતા. કેવી રીતે કમ્યુનિકેટ કરવું? તેઓ કહેતા કે ગંધ એ પ્રખર જાદૂગર છે. એ હજારો માઇલ્સનું અંતર કાપીને, તમે જીવ્યા એ વર્ષોની તમને મુસાફરી કરાવી દે છે. આપણે પણ હવાનું કુરિયર કરીએ. અમને ખબર નથી કે બોટલમાં બંધ હવા કેવી રીતે મૂડને સુધારશે? પણ એક વાત નક્કી છે. ગુજરાતીઓ માટે ફાફડાં ગાંઠિયા તળાતા હોય એ દુકાનની ગંધ બોટલમાં બંધ કરીને કુરિયર કરી દેજો. વિદેશમાં વસતો વ્હાલીડો મૂડમાં આવી જશે. હોં ને?

No photo description available.
No photo description available.

Your demise will fill my breath with stings When the wind will pluck the field of fragrance – Jawahar BakshiThe thing is of course useful. A disorder that is not yoga. This is the disorder that happened knowingly and understandingly. Going abroad is of course normal now. It’s normal now to stay abroad for a long time or go and settle there forever. But sometimes I remember my native. The memories of the homeland. Hey house, that friends, that atmosphere, that food, that weather, that air.. Adil Saheb wrote that on the talk of leaving Ahmedabad, you can’t find a city playing in the sand of the river. Now that Sabarmati is a riverfront, the imagination of the city playing in the sand is not understood now, but it was once like that. The view of the sand of the river was the glimpse of the eyes. Then, Most Important, they wrote that fill the ocean of its fragrance in your breath…. Yes, remember everything but remember the smell (sometimes even the smell). The mind gets restless. The ocean of fragrance is full of breath but it goes out in a moment in the breath. The change from oxygen to fire air happens in a moment. Then where is that smell? And homeless, naryo and naughty homeless…We liked a news for the Britain. The British who live abroad for a long time, they remember their homeland. You can parcel the things you like but that air, its fragrance.. Yes, it has also been arranged. Filling the bottle and sending the air. Opening the booth and breathing and shutting down the booch air again. And the mind gets satisfied with the smell of the native. A pleasant experience! According to the news published in the Daily Mail, a company named Mybagge in Great Britain works like this. Fresh air bottles fill and sends to Britain’s living abroad. There are also different airs from the four provinces of Great Britain. So MK Irish, Scottish, Welsh and English get air. Hey, London’s famous underground railway air should also be filled and sent. Fish and potato also sends the air of chips shop. 2500 rupees can be spent but the memory of the native brings such a fragrance. Event it?Yes, the fragrance has a direct connection with the mind. The view is more than the audio. Make audio or video call but you can’t make a smiley call. Food and drink can be sent so that you can parcel the taste but the smell of it is destroyed until it reaches. The nose doesn’t have fun at all. We have a million smile receptors (odor eclipse centers) in our nose to test the smell. The one who can test different smells like twelve eggs on an acre. This cell is renewed every month or two months. The ability of women to test the smell is special compared to men. We test smell not by nose but by brain. The brain has a limbic system that causes this and this system is one that controls our mood, memory, behavior and emotions. With the ability to test the smell, we have been avoiding the danger. Alfaction (odor) is associated with past experience. Vegetarians feel the smell of fish but the fishermen know the smell of the ocean of fragrance.. See, so the air filled from the shop of ‘ Fish and Chip s’ is also sent in a bottle. What an idea!We know about Helen Keller (1920-1968). American writer, movement for the rights of the disabled. When they were two years old, they lost the power to see and listen due to a serious illness. How to communicate? They say the smell is a fierce magician. By cutting the distance of thousands of miles, it makes you travel the years you lived. We also do air courier. We don’t know how the air off in a bottle will improve the mood? But one thing is for sure. For the Gujarati people, the smell of the shop which is frying fafda ganthiya should be closed in the bottle and courier it. Living abroad will be in valido mood. Isn’t it?

Leave a comment

Filed under Uncategorized

હરીશ રઘુવંશી

ફિલ્મોની અજાણી વિગતોનો ખજાનો ભેગો કરનાર હરીશ રઘુવંશીને સલામ હિંદી ફિલ્મોની આર્કિવ તૈયાર કરવામાં જેમનું ઘણું પ્રદાન છે તેવાં હરીશ રઘુવંશીનો આજે ૭૧ મો જન્મ દિવસ છે. ૧૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૪૯ના રોજ પાલઘરમાં તેમનો જન્મ થયો હતો. મૂળે સુરતી એવા હરીશભાઈ સુરતનું અને ગુજરાતનું જ નહીં રાષ્ટ્રીય કક્ષાનું ઘરેણું છે. હિંદી ફિલ્મોના આંકડા, ઇતિહાસ અને ગીતોની દુર્લભ માહિતી ભેગી કરીને તેના રસિયાઓ સુધી પહોંચાડવાનું માનવંત કાર્ય એમણે ખંતથી કર્યું છે. તેમના ‘મુકેશ ગીત કોષ’ અને ‘ગુજરાતી ફિલ્મ ગીત કોષ’ના કાર્ય પી.એચડી. થી કમ નથી. ફિલ્મોની વિગતોના રીસર્ચર, સ્ટેટેસ્ટિક અને સેંકડો ફિલ્મોગ્રાફીઓના સર્જક હરીશભાઈને સલામ. આજે આપણા જેવાં જૂની ફિલ્મો અને તેના ગીતોના રસિયાઓ ઇન્ટરનેટ પરથી જે સરળતાથી વિગતો મેળવીને વહેંચી શકીએ છીએ તેની પાછળ જેમનો દાયકાઓનો પરિશ્રમ હતો તેવા કાનપુરના હરમંદિર સિંઘ ‘હમરાઝ’એ છેક ફિલ્મો બોલતી થઈ ત્યારથી દર દસ વર્ષના સમય ગાળાના માહિતી પુસ્તકો બનાવ્યાં. જેમાં ફિલ્મના કલાકારો, ગીતકાર-સંગીતકાર, ગાયકોથી માંડીને ગીતના બોલ અને તેના રોકોર્ડ નંબર પણ નોંધવામાં આવ્યાં હતાં. આ આપણા દેશનું પહેલું એવું ખોજી ફિલ્મ પત્રકારત્વ હતું, જેને કારણે આજે સેંકડો વેબસાઈટ અને લેખકો એ દુર્લભ માહિતી સરળતાથી નિશુલ્ક મેળવી શકે છે. એ હમરાઝ અને આપણા હરીશભાઈ ખાસ મિત્રો. ચોકસાઈમાં એકબીજાથી ચડે એવાં એક બીજાથી પ્રેરિત મિત્રો.મુકેશજી તેમના પ્રિય ગાયક. ૧૯૭૯માં એવી વાતો થતી કે મુકેશજીએ દસેક હજાર ગીતો ગાયા હશે. હરીશભાઈએ ‘મુકેશ ગીત કોષ’નો સંશોધનનો કપરો પ્રોજેક્ટ ચારેક વર્ષના પરિશ્રમથી પાર પાડ્યો. તેમણે દેશના વિવિધ સેન્સર બોર્ડની કચેરીઓ, ફિલ્મ નિર્માતાઓ અને અનેકાનેક કલાકારોનો સંપર્ક કરીને વિગતો ભેગી કરી. યાદ રહે, આ બધું તેમણે ઈન્ટરનેટ, કમ્પ્યુટર કે મોબાઈલ ફોન આવ્યાં પહેલાં કર્યું હતું. કોઈ અખબાર ગૃહ કે મોટી સંસ્થા ન કરી શકે તેવું કામ આ વ્યક્તિએ એકલપંડે કર્યું. તેમના જોશ, ધગશ અને ઉમળકાને સલામ. તેમની ધારણા મુજબ મુકેશજીએ ગયેલાં ગીતોની સંખ્યા બારસોથી વધતી નહોતી અને બન્યું પણ એવું જ. એ પુસ્તકે હરીશ રઘુવંશીને રાષ્ટ્રીય કક્ષાના ફિલ્મ સંશોધક રૂપે ખ્યાતનામ કર્યા. તેજ રીતે ‘ગુજરાતી ફિલ્મ ગીત કોષ’ના તેમના કાર્યએ આપણને ગુજરાતી ફિલ્મોની દુર્લભ માહિતીઓ તો આપી જ પણ દેશની કોઈ એક ભાષાની ફિલ્મો પર થયેલાં સંશોધન કાર્યનો ઉત્તમ નમૂનો પુરો પાડ્યો. આજે આ બંને પુસ્તકો અપ્રાપ્ય છે. તેમની હાજરીમાં જ તેની સંવર્ધિત આવૃત્તિઓ થાય તે માટે હરીશભાઈને જે જોઈએ તે સહાય આપવામાં આવે તો મોટું કામ થાય. વર્ષો સુધી હરીશભાઈ હિંદી-ગુજરાતી ફિલ્મ સામયિકો અને અખબારોની ફિલ્મોની પૂર્તિઓમાં જાણીતા કલાકારોના ગીત-સંગીતની વિગતો, ફિલ્મોગ્રાફી પ્રગટ કરતા રહ્યા. એમનાથી પ્રભાવિત થઈને જ રોજેરોજ કલાકારો પરના લેખો તૈયાર કરવાની પ્રેરણા મને પણ મળી છે. હું હરીશભાઈનો દાયકાઓથી પ્રસંશક છું, મિત્ર છું. હરીશભાઈ નકરી વિગતોના લેખક. શબ્દોના સાથિયા પુરવા કે ઘુમાવી ફેરવીને વાચકને અનેક ગલીઓમાં ફેરવીને રોડ પર લાવનારા લેખક એ નહીં. તેઓ સરળ ભાષામાં સીધી વાત કરે. આંકડાઓ અને માહિતી તો એવી રીતે આપે કે વાચક વિચારતો થઈ જાય. બીરેન કોઠારીએ તેમના બ્લોગમાં હરીશભાઈના લખાણનું એક ઉદાહરણ આપ્યું છે, ‘સંગીતકાર અવિનાશ વ્યાસની ફિલ્મોની સંખ્યા નૌશાદની ફિલ્મો કરતા ત્રણ જ ઓછી છે અને રોશન કે હેમંત કુમારથી વધુ છે.’ તેમને હંમેશા યાદ કરાશે તેમના ‘ઇન્હેં ના ભુલાના’ પુસ્તકથી, જેમાં તેમણે ઓછા જાણીતા કલાકારો વિષે યાદગાર રોચક માહિતી આપી છે. જયારે વિગતો ભેગી કરવી દુષ્કર હતી, ઉદાસી હતી, એવા સમયની વિગતો મેળવવાનું સત્કર્મ આજે માહિતીના ઘોડાપુરમાં વિશેષ બિરદાવવું જોઈએ. અસલી વિગત સુધી પહોંચવાની તેમની ધગશ, જોશ, ચોકસાઈ, મદદરૂપ થવાનો ઉત્સાહ બેમિસાલ છે. એવા મિત્ર હરીશ રઘુવંશીને તેમના જન્મ દિને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ. – નરેશ કાપડીઆ ૧૫.૧૦.૨૦૨૦

Leave a comment

Filed under Uncategorized

અર્વાચિંતનમ્-પરેશ વ્યાસ

ગલતીસે સ્પેલિંગ મિસ્ટેક..!

ગુજરાતી ભાષાના શીખનારને સૌથી વધારે અઘરી લાગે છે ગુજરાતી શબ્દોની જોડણી. ક્યાં હૃસ્વ તો ક્યાં દીર્ઘ, ક્યાં અનુસ્વાર લાગે તો ક્યાં જોડાક્ષર- એ નિયમો પેચીદા છે

‘બ્ર હ્માસ્ત્ર’ ફિલ્મના શૂટિંગ દરમ્યાન, અમિતાભ બચ્ચને આલિયા ભટ્ટને આપેલાં સંકેતો કે સૂચનો (ભેીજ)નાં આલિયાએ ટ્વીટર ઉપર વખાણ કર્યા પણ એનો સ્પેલિંગ ભેીજને બદલે  ઊેીજ લખ્યો. અમિતાભે જવાબી ટ્વીટમાં આલિયાની જોડણીની ભૂલ સુધારી અને અંતે લખ્યું કે ‘યૂ આર જસ્ટ ટૂઉઉઉ ક્યુટ (ભેાી)…’ ક્યુટ એટલે આકર્ષક, નમણું, છબીલું. ભાષાની ભૂલ ક્ષમ્ય નથી. ભૂલ કરનાર ક્યુટ હોય તો પણ. આપણા વિદ્વાનો યક્ષ પાણિનિ, પિંગળ, પતંજલિ… પતંજલિ માત્ર યોગ પ્રણેતા જ નહોતા,

વ્યાકરણશાસ્ત્રના પણ અધિષ્ઠાતા હતા.
પણ આ તો પ્રાચીન વાત થઈ. શબ્દજોડણી વિષે અર્વાચીન ચિંતન શું હોઈ શકે? વેલ, આજકાલ ઈન્ટરનેટ વિના સોચવું કે સમજવું, કહેવું કે કોળવું, માનવું કે મહેંકવું મુશ્કેલ છે. ઈન્ટરનેટ જાણતલ છે, જાણભેદુ છે, જાણણહાર છે.

ઈન્ટરનેટ ઉપર આખા શબ્દો લખવાનો કોઈને સમય નથી એટલે ટૂંકમાં, શબ્દોના આદ્યાક્ષરો (ઍક્રનિમ) લખીને ગાડી ચાલે છે. એસએમએસ એટલે જ શોર્ટ મેસેજિંગ સર્વિસ. લાંબો મેસેજ મોકલો તો ઝાઝા પૈસા થાય. હવે ડેટાપ્લાન સસ્તા થયા છે અને ઓટો-કરેક્ટ કે ઓટો-પ્રોમ્ટ વિકલ્પને લીધે લોકો આખા શબ્દો લખે છે. જોડણી કે વ્યાકરણ હવે માઈક્રોસોફ્ટ-વર્ડાધીન થઈ ગયા છે. અને છતાં તાવળામાં કે અજાણતામાં ઘણાં ભલાં ભોળા નેટિઝન્સ જોડણીની ભૂલ કરે છે.

આવી ભૂલ સુધારવા સદા તત્પર રહેતાં લોકો ‘ગ્રામર પોલીસ’ કહેવાય છે. મૂળ ભાષાને વફાદાર રહીને સાચી જોડણીનો જ આગ્રહ રાખવો અલબત્ત જરૃરી છે. કોઈ ભૂલ કરે તો ટપારતા રહેવું પણ અમિતાભી પ્રેમથી…

ગુજરાતી ભાષાના શીખનારને સૌથી વધારે અઘરી લાગે છે ગુજરાતી શબ્દોની જોડણી. ક્યાં હૃસ્વ તો ક્યાં દીર્ઘ, ક્યાં અનુસ્વાર લાગે તો ક્યાં જોડાક્ષર- એ નિયમો પેચીદા છે. અને આપણે ગુજરાતીમાં સાચી જોડણીનાં આગ્રહી પણ નથી. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર વ્યાકરણ એ છે જે ભાષાને અનુશાસનમાં રાખે છે અને વિકાર પામતી અટકાવે છે.

જો જોડણી ના જાણતાં હોઈએ તો સ્વજનને શ્વજન પણ કહી દઈએ. ‘સ્વજન’ એટલે પોતાનાં માણસ અને ‘શ્વજન’ એટલે કૂતરાં. ‘સકલ’ એટલે બધું, સઘળું પણ ‘શકલ’ એટલે ખંડ કે ટુકડો. ગુજરાતી ભાષાનું મૂળ સંસ્કૃત છે. શબ્દો એનાં એ જ લખી શકાય એ તત્સમ શબ્દો કહેવાય. પણ એ પરથી બનેલાં તદ્ભવ શબ્દો પણ સ્વીકાર્ય છે.

જેમ કે રાત્રિ-રાત, કઠિન-કઠણ, નહિ-નહીં, હૂબહૂ-આબેહૂબ વગેરે. અમને તો આમે ય ચાલે અને તેમે ય ચાલે એવા શબ્દો ગમે. જેમ કે આમલી-આંબલી, લીમડો-લીંબડો, તૂમડું-તૂંબડું, કામળી-કાંબળી, ડામવું-ડાંભવું, પૂમડું-પૂંભડું, ચાંલ્લો-ચાંદલો, સાલ્લો-સાડલો. વિખ્યાત હ્યુમરિસ્ટ માર્ક ટ્વેઇન કહેતાં કે શબ્દની જોડણી એક જ રીતે હોઈ શકે એવું જે વિચારે છે;

એમાં સર્જનશક્તિનો અભાવ છે. પણ ગુજરાત વિદ્યાપીઠે ઘડેલા વ્યાકરણનાં નિયમો ક્રમશ: અઘરા થતા જાય છે. ‘જોવું’ અને ‘ધોવું’ તો જાણે બરાબર પણ એ પરથી ‘જુવો’ કે ‘ધુવો’ ન લખી શકાય. ‘જુઓ’ કે ‘ધુઓ’ લખવું પડે. ભૂલનો ‘ભૂ’ ભુલામણીમાં ‘ભુ’ થઇ જાય. શીખ-શિખામણ, નીકળ-નિકાલ, મૂક-મુકાણ, સાલી જોડણીની જબરી મોંકાણ છે, નહીં? પણ સાહેબ, કોશિશ કરજો, ધીરે ધીરે આવડી જશે… આપણી માતૃભાષા છે. મા જે બોલે, એ ભાષા છે. પણ અર્વાચીન ઘરની મા જ જો ઇંગ્લિશમાં ગોટપીટ કરતી હોય તો? ..તો એ આપણાં નસીબ.. બીજું શું?

Leave a comment

Filed under Uncategorized

ઓમ પુરી

લાજવાબ અભિનેતા ઓમ પુરીફિલ્મોમાં અને ટીવી પર લાજવાબ અભિનય કરનાર ઓમ પૂરીનો જન્મ દિન. ૧૮ ઓક્ટોબર, ૧૯૫૦ના રોજ અંબાલામાં તેમનો જન્મ. તેમણે કલાત્મક અને વ્યવસાયિક એમ બંને પ્રકારની ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો. તેઓ તેમના ‘આક્રોશ’, ‘આરોહણ’, ‘અર્ધ સત્ય’ કે ટીવી ફિલ્મ ‘સદગતિ’ કે ‘તમસ’ના પાત્રો દ્વારા હંમેશા યાદ રહેશે. તેમને ૧૯૯૦માં પદ્મશ્રીથી સન્માનવામાં આવ્યા હતા. તેમણે પાકિસ્તાની, બ્રિટીશ અને હોલીવૂડની ફિલ્મોમાં પણ અભિનય કર્યો હતો. ૧૮ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૭ના રોજ તેમનું નિધન થયું હતું.અંબાલામાં પંજાબી હિંદુ પરિવારમાં જન્મેલા ઓમના પિતા રેલવેમાં અને સેનામાં કાર્યરત હતા. ઓમે પુણેની ફિલ્મ અને ટીવી ઇન્સ્ટિટયૂટમાંથી અને નેશનલ સ્કૂલ ઓફ ડ્રામાનો કોર્સ કર્યો હતો. શરૂઆતમાં તેઓ અભિનયની સ્કૂલ ચલાવતા હતા, જેમાં અનિલ કપૂર કે ગુલશન ગ્રોવર તેમના વિદ્યાર્થી હતાં. ૧૯૯૧માં તેમણે અન્નુ કપૂરના બેન સીમા કપૂર સાથે લગ્ન કર્યા જે આઠ માસ જ ટક્યા. ૧૯૯૩માં તેમણે નંદિતા પુરી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. ૨૦૦૯માં નંદિતાજીએ તેમના પતિનું જીવન ચરિત્ર ‘અનલાઈકલી હીરો: ધ સ્ટોરી ઓફ ઓમ પુરી’ પ્રગટ કર્યું હતું. ૨૦૧૩માં નંદિતાએ ઓમ સામે ઘરેલું હિંસાનો કેસ કર્યો અને થોડા સમયમાં તેઓ છુટા પડ્યા હતાં. તેમને ઇશાન નામનો દીકરો છે. ૧૯૭૬ની વિજય તેંદુલકરના નાટક પરથી બનેલી મરાઠી ફિલ્મ ‘ઘાસીરામ કોટવાલ’થી તેમણે પડદા પર આગમન કર્યું હતું. ઇન્સ્ટિટયૂટના ૧૬ વિદ્યાર્થીઓના સહકારથી બનેલી એ ફિલ્મનું નિર્દેશન કે. હરિહરન અને મણી કૌલે કર્યું હતું. ઓમ પુરી કહેતા કે તેમના સૌથી સારા કામ માટે તેમને ચણા-મમરા જેટલાં પૈસા મળ્યાં હતાં. એ સમયે જેને આર્ટ ફિલ્મ કહેતા તેમાં અમરીશ પુરી, નસીર, શબાના અને સ્મિતા પાટીલ સાથે તેમણે અનેક મહત્વની ભૂમિકા ‘ભવની ભવાઈ’, ‘સદગતિ’, ‘અર્ધ સત્ય’, ‘મિર્ચ મસાલા’ કે ‘ધારાવી’ જેવી ફિલ્મોમાં કરી હતી. તેમની વૈવિધ્યપૂર્ણ ભૂમિકાઓ યાદ કરીએ તો શોષિત ગ્રામ્યજન રૂપે ‘આક્રોશ’માં તેમનું પાત્ર એવું હતું જેમાં તેઓ માત્ર ફ્લેશ-બેકના દ્રશ્યોમાં જ બોલતા હતાં. ‘ડિસ્કો ડાન્સર’માં તેઓ મેનેજર હતા તો ‘અર્ધ સત્ય’માં તેઓ પોલીસ અધિકારી હતા. એ ફિલ્મમાં તેઓ સામાજિક-સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય રીતે થતાં શોષણ સામે અવાજ ઉઠાવતા હતા. આ ભૂમિકા માટે ઓમ પુરીને શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ગુલઝારની ‘માચીસ’માં તેઓ શીખ ઉગ્રવાદીઓના નેતા હતા, તો ‘ગુપ્ત’ જેવી વ્યાવસાયિક ફિલ્મમાં સખત પોલીસ અધિકારી રૂપે તેમણે અભિનય કર્યો હતો. ‘ધૂપ’ (૨૦૦૩)માં તેઓ શહીદ સૈનિકના હિંમતવાન પિતા બન્યા હતા. ૧૯૯૯માં ઓમ પુરીએ કન્નડ ફિલ્મ ‘એ કે ૪૭’માં ફરીવાર સખત પોલીસ અધિકારીની ભૂમિકા કરી હતી, જેઓ અન્ડર વર્લ્ડ સામે શહેરને સલામત રાખવા મથે છે. એ એમનો યાદગાર અભિનય હતો. તેઓ પોતાના અવાજમાં કન્નડ સંવાદો બોલ્યા હતા. એ જ વર્ષે તેમણે સફળ બ્રિટીશ કોમેડી ફિલ્મ ‘ઈસ્ટ ઇઝ ઈસ્ટ’ કરી હતી, જેમાં તેઓ ઇંગ્લેન્ડમાં પહેલી પેઢીના પાકિસ્તાની વસાહતી બન્યા હતા, જેઓ વધુ પડતાં પાશ્ચાત્ય બનેલા સંતાનો સાથે ભળવાનો પ્રયાસ કરે છે. એટનબરોની ‘ગાંધી’માં પણ તેમનું એક યાદગાર દ્રશ્ય હતું. પછી તેઓ ચરિત્ર અભિનેતા બની ગયા. તેમની ‘માય સન ધ ફેનાટીક’, ‘ઈસ્ટ ઇઝ ઈસ્ટ’ કે ‘ધ પેરોલ ઓફિસર’ જેવી ફિલ્મોથી તેઓ વિદેશમાં જાણીતા બન્યા. હોલીવૂડની ‘સીટી ઓફ જોય’, ‘વુલ્ફ’ કે ‘ધ ઘોસ્ટ એન્ડ ધ ડાર્કનેસ’ થી તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટાર બન્યા. ૨૦૦૭માં તેમણે ‘ચાર્લી વિલ્સન્સ વોર’માં જનરલ ઝીયા-ઉલ-હક રૂપે ટોમ હન્સ્ક અને જુલિયા રોબર્ટ્સ સાથે અભિનય કર્યો હતો. ટીવી શ્રેણી ‘કક્કાજી કહીન’ (૧૯૮૮) માં ઓમ પુરી પાન ચાવતા કાકાજી બનેલા; એ રાજકારણ પર કટાક્ષ કરતી શ્રેણી હતી. ‘મિ. યોગી’ માં તેઓ કમાલના મજાકિયા સુત્રધાર હતા. આ બંને શ્રેણીને કારણે તેઓ કોમેડિયન રૂપે પણ ખુબ લોકપ્રિય થયા હતા. ગોવિંદ નિહાલાનીની ટીવી ફિલ્મ ‘તમસ’ (૧૯૮૭)માં પણ તેઓ યાદગાર હતા. શ્રેણી ‘આહત’ના કેટલાંક એપિસોડમાં પણ તેઓ હતા. તેમની યાદગાર ભૂમિકાઓ ‘ભારત એક ખોજ’, ‘યાત્રા’, ‘મિ. યોગી’, ‘કક્કાજી કહીન’, ‘સી હોક્સ’ કે ‘અંતરાલ’માં ટીવી પર જોવા મળી હતી. તો ‘જાને ભી દો યારોં’, ‘ચાચી ૪૨૦’, ‘હેરા ફેરી’, ‘ચોર મચાયે શોર’ કે ‘માલામાલ વીકલી’માં તેઓ કોમિક રોલ કરતા હતા. ‘સિંઘ ઇઝ કિંગ’, ‘મેરે બાપ પહલે આપ’ કે ‘બિલ્લુ’માં પણ તેમની કોમિક ભૂમિકા હતી. ‘રોડ ટુ સંગમ’ (૨૦૦૯) કે ‘ડોન ૨’માં પણ તેઓ દેખાતા હતા. ૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૭ના રોજ ઓમ પુરીનું ૬૬ વર્ષની વયે તેમના અંધેરીના નિવાસસ્થાને હૃદય રોગના હુમલાથી નિધન થયું હતું. ત્યાર બાદ ૮૯માં ઓસ્કાર એવોર્ડ સમારોહમાં ભારતીય અને વિશ્વ સિનેમામાં ઓમ પુરીના પ્રદાનની નોંધ લેવાઈ હતી. ઓક્ટોબરના સિતારા – નરેશ કાપડીઆ – પુસ્તકના

Leave a comment

Filed under Uncategorized

સ્ટાઇલમે રહેનેકા…

Stay in style, not in fashion..

May be an image of 9 people and people standingમારી પ્રથમ વિજેતા એકોક્તિ અને અન્ય વિજેતા તથા પસંદગી પામેલ કૃતિઓના સંગ્રહની બીજી આવૃત્તિ પ્રગટ થતાં આનંદ.
સંપાદકશ્રીનો આભાર💐

.Then Mankode took Bhau Varnagi dress,Fashion changes in rafda after seeing this;And the curry case was cut in the hanging,The nest is light, what is this called funny! – Dr. Have you seen FirdausIsraeli fashion designer Alber Albaz says – I don’t like perfection. I think it’s a danger. Nothing happens after perfection. What is perfection? Perfection means perfect condition, height, high dose in the height of the tune, damagelessness, excellence reaching perfection. That’s why fashion is not perfect. See, Italian fashion brand Gucci removed the glasses that are also uproar.He is being criticized on Twitter, jokes are being made on him. Especially the criticism of its price is reasonable. 56000 rupees glasses. Here you go! American Iranian novel writer Porista wrote, ‘ What do you do? ‘Then wrote in another tweet that’ this whole year has been like that, I understand now. ‘ Everything has been uprooted in this whole year, and if you want to see it, you have to wear glasses. By the way, according to the Gujarati Lexicon, ‘deep glasses’ means wrong vision, illusion.Fashion is not permanent. Permanent is not a fashion. Gujarati has given a meaning to fashion in Lexicon: popular customs, customs or style. But in our view that is not the true meaning. ‘ Popular ‘ and ‘ custom ‘ are two contradictory words. Fashion is an expression in which beauty is appreciated. Clothes, shoes, hair art, red lipstick or black glasses on white face.. But that is a traditional expression, today’s talk. When we speak ‘ fashion ‘, there is no need to put the ‘ latest ‘ specifications ahead. Fashion is the latest. Fashion is the latest change in the custom.About fashion now though people are aware. No one gets mad at fashion like mad. Now we are aware of the environment. ‘ Spend now, think later ‘ don’t do that anymore. The year has gone by. Even if the sixth is not drought, still the glasses worth sixth thousand are not worn? He is also a blind man. Charak Rishi had said that drink ghee even after doing debt. Because ghee is necessary for the body. Where did he say that do fashion by doing debt. Isn’t it? What is the use of such a fashion, which has to be thrown away when it ends. A Dutch company is renting the latest fashion jeans. The most up to date jeans. Gonna give back in the year. And then the other one to take. Wow!Words fashion and style are used together but there is a temporary difference in them. Fashion is coming from outside. Style is your granddaughter. It is also said that fashion may be of one’s own property, one’s own money but not of style. Style is the expression of your imagination. Style is your own unique style. Fashion is the bond of time, style is timeless. One’s style, one’s style should be such that it becomes fashion for others. Let the other follow you. Plain and straight glasses also become your style. We have always found actor Ranveer Singh’s clothes, glasses and makeup strange. Why does he do that? Don’t know. But I don’t need to follow her even if I like her. Because my style is different, my own. Style is based on religion, society, politics, culture, society, weather, business etc. Fashion is the seasonal. He comes and goes. And yes, fashion is expensive. But it is not necessary that style is expensive.It is said that fashion feels good when you feel good from inside. And when you like yourself from the inside, count the other’s favorite disliked Shid? Just, don’t be a laureate, stay clean, keep smiling. Quit the fashionbation. Staying in style. Don’t wear deep glasses. Don’t be in the delusion. Iti.

Leave a comment

Filed under Uncategorized