Daily Archives: ફેબ્રુવારી 14, 2022

Happy Valentine’s day

Valentine's Day 2022

સાકી ! સનમ ! પાછાં ફરો, ઠેલું તમારા હાથને;
ઇશ્કે જહાંમાં ઇશ્કનું આ જામ લેવાતું નથી?

તો યે, સનમ ! સાકી !હમારી રાહ તો જોજો જરૂર:
પીધા વિના આ જામને, રાહત નથી, ચેને નથી.

તાઝિમોથી, ઇશ્કથી, લાખો ખુશામદથી અગર-
જાઉં જહાંને લાવવા, તો ત્યાં મઝા એને નથી.

આશક થઈ પ્યાસી હશે આલમ તમારી એક દી:
સાથે લઈ પીશું શરાબી, હુજ ત્યાં પીવા નથી.

કવિ કલાપીએ ની આ રચના ઇશ્કે મજાજીમાંથી ઇશ્કે હકીકી તરફ લઇ જાય
.સા ત્વસ્મિન પરમ પ્રેમ રૂપા”, પરમ પ્રેમ એ પ્રેમલક્ષણા ભક્તિ છે, પ્રેમલક્ષણા ભક્તિમાંતો અંદરથી પરમાત્મા માટે અંતરાત્મા વ્યામકુળ થઈ જાય છે. અંતરાત્માને અહંકારનો પડદો છે, ને અવિદ્યાનું બંધન છે, જ્યારે અવિદ્યાનું નિરાકરણ થવા માંડે, અંતરાત્મા પરમાત્માને મળવા માટે આકુળ વ્યાકુળ થઈ જાય છે એ પરમાકુળતા એને પ્રેમલક્ષણા ભક્તિ કહેવાય છે.

પ્રેમલક્ષણા ભક્તિ જેને પ્રગટી
તેને કરવું પડે નહીં કાંઈ રે,
સદગુરુ વચનની છાયા પડી ગઈ
તેને અઢળક પ્રેમ ઉરમાંય રે … પ્રેમલક્ષણા

પ્રેમલક્ષણા ભક્તિ શબરીએ કીધી ને
હરિએ આરોગ્યાં એંઠા બોર રે,
આવરણ અંતરમાં એકે નહીં આવ્યું ને
ચાલ્યું નહીં ત્યાં યમનું જોર રે … પ્રેમલક્ષણા

પ્રેમ પ્રગટ્યો વિદુરની નારી ને
ભૂલી ગઈ દેહ કેરું ભાન રે,
કેળાની છાલમાં હરિને રીઝવ્યાં ને
છૂટ્યું અંતરનું એનું માન રે … પ્રેમલક્ષણા

એવો રે પ્રેમ જેને પ્રગટિયો,
તે સ્હેજે હરિભેગો થાય રે,
ગંગા સતી એમ બોલિયા રે પાનબાઈ,
તેથી યમરાજ દૂર જાય રે … પ્રેમલક્ષણા

સંત ગંગાસતી

  સુફી સંતો ઇશ્વરને માશુકના રુપમાં માને છે અને ઇશ્વર પ્રત્યે જે પ્રેમ બયાં કરે છે તેને ’ઇશ્કે-હકીકી’ કહેવાય, આ પણ એક ઉંચા દરજ્જાનો પ્રેમલક્ષણા ભાવ  છે,સૂફીઓ અપેક્ષા કે ડરથી ઇબાદત નથી કરતા. હજરત રાબિયા આ અંગે કહે છે,‘. હું તો બસ તારા માટે જ તારી ઇબાદત કરું છું. તારું સૌંદર્ય મારાથી ક્યારેય અળગું ન કરીશ.’.

સુફી સંતો ઇશ્વરને માશુકના રુપમાં માને છે અને ઇશ્વર પ્રત્યે જે પ્રેમ બયાં કરે છે તેને ’ઇશ્કે-હકીકી’ કહેવાય, આ પણ એક ઉંચા દરજ્જાનો પ્રેમલક્ષણા ભાવ  છે,સૂફીઓ અપેક્ષા કે ડરથી ઇબાદત નથી કરતા. હજરત રાબિયા આ અંગે કહે છે,‘. હું તો બસ તારા માટે જ તારી ઇબાદત કરું છું. તારું સૌંદર્ય મારાથી ક્યારેય અળગું ન કરીશ.’.પ્રેમની આ સ્થિતીના જ્ઞાનને ’હકીકત’ કહેવાય. પરમાત્માને પરમ પ્રિયતમાના રુપમાં માની અને તેને પામવાની અભિલાષા અને તડપ જે રીતે બયાન થાય છે તે કવ્વાલી, ગઝલ અને શાયરીના રુપમાં હોય છે. તેને ’ઇશ્કે-હકીકી’ કહેવાય છે. આવા શેરો અને ગઝલો ઉપર ઉપરથી તો લૌકીક લાગે છે, પરંતુ આ પ્રકારને ’મારિફત’ કહેવાય છે અને આ વિચારધારાને ’તસવ્વુફ’ અને તેમાં માનનારાઓને સુફી કહેવાય છે. ’મોયુદિન ચિસ્તી’ , ’અમીર ખુશરો’ આ બધા સુફી સંતો હતાં. ઝિક્રના માર્ગે આગળ વધતા ફિક્રનો માર્ગ ખૂલે છે. ફિક્ર એટલે ચિંતન. ચિંતન પણ સમય સ્થળ અને માહોલનું મોહતાજ નથી. તેના માટે કોઇ ભાષા નથી. તે મન, દિલની સાથે જોડાયેલી ક્રિયા છે. ફિક્રથી સૂફીસંત આગળ વધે તો ‘મુરાકીબત’ની દશામાં તમે અલ્લાહ સાથે સાક્ષાત્કાર કર્યો છે.

Leave a comment

Filed under Uncategorized