Author Archives: pragnaju

આદર્શવાદી સરદાર

France won 2-1 and not 4-2.
Why?
Because one was self goal, one was doubtful penalty goal and one was, well, comedy goal..

France win World Cup 2018 final in breathless six-goal thriller against …

https://www.telegraph.co.uk › Sport › World Cup

1 hour ago – Truly, madly, deeply. We will miss this World Cup like no other. The day after Bastille DayFrance are champions and deservedly so. But only ..


 
B – AADARSH-VAADEE SARDAR – KARAMSAD – આદર્શવાદી સરદાર – કરમસદ – સુરતની પ્રયાસ સંસ્થા દ્વારા આયોજિત સભામાં પ્રવચન – જો તમારે રોજના માર્ગે પ્રવાસ કરવો હોય તો કોઈને કંઈ પણ પૂછવાની જરૂર નથી. પણ જો તમારે અજાણ્યા માર્ગે લાંબો પ્રવાસ કરવો હોય તો તમારી પાસે ઓછામાં ઓછું, દિશા નિર્ધારણ કરનારું એક તત્વ તો હોવુંજ જોઈએ. એવું ના થાય કે તમે ખોટી દિશામાં ચાલવા લાગો. જીવનમાં પણ પ્રત્યેક વ્યક્તિ પોતાનો નવો રસ્તો નથી કંડારી શકતો. પ્રત્યેક વ્યક્તિમાં એવી શક્તિ નથી હોતી કે એટલો સમય નથી હોતો. એટલે મહાભારતમાં કહ્યું છે કે આ વિશાળ માનવ સમુદાય છે, એ તો પગલે-પગલે ચાલનારો સમુદાય છે. આવી રીતે જો આપણે વિચાર કરીએ તો આપણા જીવનમાં એક નિર્ધારિત આદર્શ પૂરો પાડનારું એક લક્ષ હોવું જોઈએ. એવું લક્ષ જેની પાસે નથી હોતું એ આદર્શ વિનાનો કે લક્ષ વિનાનો થઇ જતો હોય છે. ભારતના રાજકીય ક્ષેત્રમાં કેટલીયે મહાન વિભૂતિઓમાં એક વિભૂતિ એવી છે, જેણે લોકો ભૂલવા માંગે તો એ ભૂલી શકાતી નથી. સરકાર એને કદાચ ભુલાવી દેવા માંગે તો પણ એ ભૂલી શકાતી નથી. અને એ વિભૂતિનો જનમ ગુજરાતની આ કરમસદની ધારા ઉપર થયેલો છે, એ જાણીને આપણને સૌને આનંદ થાય. જો કે મારી સમજણ પ્રમાણે એમનો જન્મ નડીયાદ થયેલો પણ એમનું વતન કરમસદ છે. સરદાર પટેલ એ રાજકીય ક્ષેત્રના તો એક આદર્શ લક્ષ છેજ, પણ મારી સમજણ પ્રમાણે જીવનના બધા ક્ષેત્રોમા એમના આદર્શોને તમે અપનાવી શકો છો. તમારા આદર્શોમાં પહેલાં તો એ જમીન ઉપર ચાલનારો હોવો જોઈએ, એ તરંગી ન હોવો જોઈએ. ભારત મોટે ભાગે તરંગીઓનો દેશ છે.@5.00min. જો તરંગીઓનો દેશ ન હોત તો આ દેશ કદી ગુલામ ન થાત. ધરતી ઉપર ચાલનારા અહીં બેજ માણસો થયા છે. એક ચાણક્ય અને એના ઘણા વર્ષો પછી સરદાર વલ્લભ ભાઈ પટેલ થયા છે. તમારા આદર્શો જો એટલા બધા ઊંચા હોય તો એ વ્યહવારિક ના થઇ શકે  શોભાના ગાઠીયા થઇ જાય. સરદાર પટેલના જીવનમાં તમે જ્યાંથી જોશો ત્યાંથી તમને લાગશે કે આ ધરતી ઉપરનો માણસ છે અને પ્રશ્નો છે એ ધરતી ઉપર ચાલનારાજ ઉકેલતા હોય છે. આકાશમાં ચાલનારા ધરતી ઉપરના પ્રશ્નો ઉકેલી શકે નહીં. એમનું બચપણ, એમની વિદ્યાર્થી અવસ્થા, એમનું પરદેશ જવું, પરદેશથી પાછા આવવું, વકીલાત કરવી અને વકીલાતમાં પણ ગાંધીજીના સંપર્કમાં આવવું અને એમને એક વિશષ જવાબદારી સોંપવી અને એ જવાબદારીને એમણે પૂરી કુનેહ સાથે સફળતા પૂર્વક પાર પાડી. ત્યાંથી માંડીને મુંબઈમાં એમનું અવશાન થયું, ત્યારે ઘણાને ખબર નહિ હોય કે પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ એમની સ્મશાન યાત્રામાં નહિ ગયેલા, પણ પંજાબ ગયેલા. ગુજરાતની પ્રજાને આજે પણ એનો ડંખ છે. રાજકારણ કદી ખટપટોથી મુક્ત હોતું નથી. અમારા આશ્રમો પણ ખટપટોથી મુક્ત નથી. જ્યાં સત્તા છે, જ્યાં પૈસો છે, ત્યાં ખટપટો તો રહેવાનીજ.એટલે સરદાર આખા દેશના માટે એક લક્ષ છે. રાજકારણમાં સફળતા મેળવવી હોય તો સરદાર પટેલ એ દીવાદાંડી છે. તમે એના જીવનમાંથી ઘણી વાતો શીખી શકો છો. પહેલામાં પહેલી વાત તો એ છે કે રાજાના ૩૨ લક્ષણો બતાવ્યા છે, એમાં સૌથી પહેલું લક્ષણ બતાવે છે કે તત્કાલ સચોટ અને સાચો નિર્ણય કરવાની શક્તિ, એ એમનામાં હતી. એક બીજો મુદ્દો યાદ રાખજો કે કોઈ યોગી ભૂલ કરે તો એનું પેટ બગડે, ફેફસાં બગડે, એનું શરીર બગડે. હું ભૂલ કરું તો એના પરિણામ મારા આશ્રમને ભોગવવા પડે પણ દિલ્હીમાં બેઠેલો માણસ ભૂલ કરે તો એના પરિણામ આખા દેશને આવનારા અનેક વર્ષો સુધી ભોગવવા પડે. મને કોઈ પૃથ્વીરાજની વીરતા માટે પૂછે તો તો કહું કે એ વીર પુરુષ હતા. પણ એમ કહું કે એ મુત્સદ્દી ન હતા. શિવાજી મહારાજમાં જે મુત્સદ્દીગીરી હતી એ પૃર્થ્વીરાજમાં ન હતી. @10.00min. અને ન  એટલે એણે એ માથા ઉપર આટલો મોટો દુશ્મન ઝઝૂમી રહ્યો હતો ત્યારે વગર જોતા સંયુક્તને નિમિત્ત બનાવી અને જયચંદની  દુશ્મનાવટ કરી. અંગ્રેજો પાસેથી મુત્સદ્દીગીરી શીખજો. એમને જયારે કોઈના સાથે યુધ્ધ કરવું હોય એટલે પહેલા બધે એકતા કરી લે. એમના દૂતો બધે ફરી-ફરી બધાના સાથે મેળ કરી લે. તમે વગર જોતા જયચંદની સાથે શા માટે દુશ્મનાવટ કરો છો? રાજપૂતોમાં, પરાક્રમ બહાદૂરી છે પણ મુત્સદ્દીગીરી નથી. ઉગ્ર માણસો મુત્સદ્દી ના હોય. જે વાત-વાતમાં ઉગ્ર થઇ જાય એ કદી મુત્સદ્દી ના થઇ શકે. મુત્સદ્દી ટાઢા બરફ જેવો હોય. એના પેટનું પાણીએ ના હાલે. તમે ગાળો દો તો એ શાંતિથી બેસી રહે અને છતાં એ સોરી,સોરી અને થેંક યુ બોલ્યા કરે અને બીજે દિવસે તમારા ઉપર ઓચિંતાનો હુમલો કરે. કારણકે એ મુત્સદ્દી છે. એટલે પૃથ્વીરાજે જે દુશ્મનાવટ કરી એનું નુકશાન આખા દેશને થયું. એટલે ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરવાની કે દિલ્હીની ગાદી ઉપર કોઈ અણઘડ,અબૌદ્ધ, મૂરખ કે અલ્પબુધ્ધિવાળો માણસ ના આવી જાય. નહિ તો એનું પરિણામ આખા દેશને ભોગવવું પડે. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની પૂરી કારકિર્દી તમે વિસ્તારથી જોશો તો જે કામ સોંપ્યું, નાનું કે મોટું, એમણે બરાબર સ્વીકારીને પાર પાડયું. ભારતમાં સિપાહી પેદા નથી થતા પણ જનરલો પેદા થાય છે. જનરલ એટલે હુંજ મોટો નેતા. એટલે આપણે ત્યાં અનેક પાર્ટીઓ બની છે, કારણકે પાર્ટી-પાર્ટીનો અલગ નેતા હોય. આ રોગ અમારી ધાર્મિક ક્ષેત્રમાંથી આવ્યો છે. અહિયાં આટલા બધા સંપ્રદાયો કેમ છે?પ્રત્યેક વ્યક્તિને ગુરૂગાદી ઉપર બેસવું છે. અને ગુરૂગાદી ઉપર બેઠા પછી ભગવાન થઇ જવું છે. ભારતમાં ભગવાન બહુ સહેલાયથી થઇ જવાય છે પણ માણસજ થવાતું નથી. એક વાર તમે ભગવાન થઇ જાવ પછી એ જે કરે તે લીલા કહેવાય. કારણકે એવી લીલાથી માણસ તરીકે જીવવું બહુ કઠીન થઇ જાય. એટલે બહુ જલ્દી અહિયાં સંપ્રદાયો ઊભા થઇ જાય છે. એટલે મારી વાત જો તમને ઠીક લાગે તો આ ગુરુ પ્રથાજ બંધ કરો. કારણકે જેટલા ગુરુ એટલા પ્રજાના વિભાજન. ચાઈનામાં આવા કોઈ પ્રશ્નો નથી, અને દુનિયાને ડરાવી રહ્યું છે. વસ્તુઓના દ્વારા, ઉદ્યોગોના દ્વારા, વેપારના દ્વારા, હથિયારોના દ્વારા તો પછી અલગ વાત છે. @15.02min. કારણકે એણે એના પ્રોબ્લેમ સોલ્વ કરી નાંખ્યા. કોઈ વિરોધજ નથી. ફેકટરીઓ છે પણ કોઈ લેબર પ્રોબ્લેમ નથી. ભારતમાં જેટલા ગુરુઓ એટલા વિભાજન અને આ વિભાજન હિંદુ પ્રજાને દુર્બળ બનાવી રહ્યા છે. મુસ્લિમોમાં અને ક્રિશ્ચિઅનોમાં આવી ગુરુ પ્રથા નથી. એટલે આ ગુરુ પ્રથાથી છૂટવું જોઈએ. સરદાર પટેલના જીવનમાંથી તમે જોશો કે તેઓ આખી જીંદગી સિપાહી રહ્યા. જનરલ ના થયા.ગાંધીજીના સિપાહી થયા. સિપાહીનો અર્થ છે કે તમને ન ગમતી વસ્તુ હોય તો પણ આજ્ઞા એટલે આજ્ઞાનું પાલન કરે એને સિપાહી કહેવાય. લક્ષ્મણને કહ્યું કે સીતાજીને વનમાં મૂકી આવ. લક્ષ્મણને આ વાત જરાયે ના ગામી, પણ પોતે સિપાહી છે એટલે આજ્ઞાનું પાલન કરવાનું છે એટલે સીતાજીને વનમાં મૂકી આવ્યા. એમ સરદાર પટેલને ગાંધીજીની વાત ન હોતી ગમી પણ એ સિપાહી હતા એટલે વગર વિરોધે વાતને સ્વીકારી લીધી. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ખરેખર ભારતના પ્રથમ પ્રધાન મંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલજ થવાના હતા અને બધા સંજોગો એમના પક્ષમાં હતા પણ તે છતાં ગાંધીજીએ કહ્યું મારે નહેરુને પ્રધાનમંત્રી બનાવવાના છે એટલે સરદાર ખસી ગયા. આ બહુ મોટો ત્યાગ છે. એમણે ધાર્યું હોત તો વિદ્રોહ કર્યો હોત અને તો પણ વિજય એમ્નોજ હતો, કારણકે એમનો પક્ષ બહુ મજબૂત હતો પણ એમણે વિચાર્યું કે હું તૂટું તો ભલે તૂટું પણ મારો પક્ષ ના તૂટવો જોઈએ. એમની પાસે એમનું પોતાનું એક આગવું વ્યક્તિત્વ હતું. ખુરસીમાંથી જે વ્યક્તિત્વ આવે એ સાચું વ્યક્તિત્વ નથી પણ પોતાનામાંથી ખુરસીમાં વ્યક્તિત્વ જાય એ સાચું વ્યક્તિત્વ છે. નહેરુ સામે ચાલીને પુછવા જાય કે આનું શું કરવું. એમણે થોડાજ ટાઈમમાં જે ઝડપથી પ્રશ્નો ઉકેલ્યા, એને દુનિયાના ઈતિહાસમાં કદાચ બેજોડ ઘટનાઓ કહી શકાય. નાયબ પ્રધાનમંત્રીની ખુરસી ઉપર ના બેઠા હોત અને આ પ્રશ્નો ના ઉકેલાયા હોત તો આજે આપણે ક્યાં હોત? પછી એ પ્રશ્ન નિઝામનો હોય, જુનાગઢનો હોય, કે જોધપુર કે બીજા નાના-મોટાં કોઈ પણ રજવાડાનો હોય, એમણે એક પછી એક બધા રજવાડાને ભારતમાં જોડી દીધા. અંગ્રેજોને એમ હતું કે આ લોકો રાજ નહિ કરી શકે. સત્યાગ્રહ કરવામાં ઘણાં લોકો સફળ થાય પણ રાજ કરવામાં નિષ્ફળ થાય. રાજ તો પરાક્રમ અને મુત્સદ્દીગીરીથી થતું હોય છે. તમને સામેના માણસનો હાથ પકડતાં આવડવું જોઈએ અને એને મરોડતાં પણ આવડવું જોઈએ. તમને પહેલા પણ જયલલિતાનો હાથ પકડતા ન આવડ્યો, મરોડતાં ન આવડ્યો અને બધું ધૂળ-ધાણી કરી નાંખ્યું. @20.00min. જો દિલ્હીમાં તમારે રાજસત્તા ચલાવવી હોય તો જયલલિતાને બેસાડો. એ બાઈની અંદર જે શક્તિ છે, એ ગજબની શક્તિ છે. એ ફેંકી ગયેલી, એને કોર્ટે દંડ કરેલો, સજા કરી છતાં એણે મચક ના આપી. ઇન્દિરા ગાંધીમાં પણ એજ યોગ્યતા હતી. બે-અઢી વર્ષ બેઠા પછી ઇન્દિરા ગાંધી પાછા આવી ગયા. હું એમ માનું છું કે ફરી જે આવ્યા એ એમની યોગ્યતા કરતાં બેઠેલા લોકોની અયોગ્યતાથી વધારે આવ્યા. આ બાઈમાં ગજબની શક્તિ છે. તો પેલો મુશર્રફ આવ્યો કે પેલું ગીત છે, बहारों फुल बरसाओ मेरा महेबुब आया है – એમ જાણે ૫૨ વર્ષમાં આજસુધી કોઈ આટલો મોટો અતિથી આવ્યોજ નથી, ખબર નહિ, શું થવાનું છે? બાજપાઈ જયારે લાહોર ગયા ત્યારે એ ભાઈ જાણી કરીને મળવાએ ન હોતા આવ્યા. એટલે સરદાર પટેલના પાસેથી આદર્શ શીખવાનો હોય તો પહેલો આદર્શ એનામાં સંપૂર્ણ જનરલ થવાની શક્તિ હોવા છતાં પણ એ એક અનુશાશિતસિપાહી છે. એ માટે એમણે ઘણું સહન કરવું પડયું. ઇંગ્લેન્ડ-અમેરિકામાં પાર્ટીઓનો ઈતિહાસ છે, વ્યક્તિઓનો ઈતિહાસ થોડો છે એટલે પાર્ટીઓ તૂટતી નથી.પ્રત્યેક વ્યક્તિને સમજાવવામાં આવ્યું છે કે તમે સિપાહી છો અને સિપાહી થઈને રહેવાનું છે. સરદાર પટેલ પાસે પૂરું સામર્થ્ય હોવા છતાં એમણે કદી પણ સત્તાની લાલસા ના રાખી, મોહ ના રાખ્યો. એ વકીલાત કરતાં-કરતાં અમદાવાદના મેયર થયા અને ત્યાં ભ્રષ્ટાચારનો મધપૂડો છંછેડ્યો. સામે ચાલીને મધપૂડા પાસે ગયા અને અમદાવાદના રોડ મોટા કર્યા. એમણે ઇતિહાસનું નિર્માણ કર્યું. કોઈએ કહ્યું આ ના થાય પણ સરદાર એ કામ કરીને જંપ્યા. સત્તા એવી જગ્યાએ છે, જો તમને ઉપયોગ કરતા આવડે તો તમે વાઘ છો.  @25.00min. અને જો તમને ઉપયોગ કરતા નહિ આવડે તો તમે ખુરસી ઉપર બેઠેલુ સસલું  છે. સૂરતમાં કમિશ્નર રાવ આવ્યા અને એમણે સૂરતની ગુંડાગીરીને લલકારી અને સૂરતને કેવી રીતે સુધાર્યું તે સાંભળો. એમણે મોટામાં મોટા ગુંડાની પ્રોપર્ટી આગળ બુલ ડોઝર ઊભા કરી દીધાં અને સરકારી દબાણ હટાવી દીધું. સરદાર ખુરસી ઉપર બેઠેલા વાઘ હતા. જેના સામે એમણે લડવા મોકલ્યા, બરાબર બહાદૂરીથી લડ્યા અને કામ પર પાડીનેજ જંપ્યા. ઈલેક્શન કમિશ્નર સેશનની વાત સાંભળો. અડવાણીની જગ્યાએ સેશનને ચૂંટીને મોકલવાની જરૂર હતી. અડવાણી નર્મદાના પ્રશ્નને સાંભળતાજ ન હતા. સેશને આખા દેશમાં એક ધરતીકંપ ઊભો કરી દીધેલો કે ચૂંટણીના કોઈ પોસ્ટર ના લગાવી શકે. કોઈ દીવાલ ઉપર નામ ના લખી શકે. સત્તા તો એની એજ છે પણ સત્તાનો ઉપયોગ કરતા આવડવો જોઈએ ને? સરદાર પટેલની પાસેથી કંઈ શીખવું હોય તો એ શીખવાનું કે એમનું મક્કમ અને મજબૂત મન હતું. અને એ કરવું હોય તો તમારી પાસે બે વસ્તુઓ હોવી જોઈએ. એક તો રાજીનામું તમારા ગજવામાં તૈયાર હોવું જોઈએ અને બીજું તમારા પ્રાણ તમારી મુઠ્ઠીમાં તૈયાર હોવા જોઈએ. આ બે હોય તો તમે સરદાર પટેલ થઇ શકો છો. સરદાર પટેલે જે વસ્તુ હાથમાં લીધી એને સફળતા અપાવી દીધી. @30.05min. સરદાર પટેલ પાસે આર્થિક ક્ષેત્રનું પણ ઘણું શીખવા જેવું છે. તમે જયારે મોટી ખુરસી ઉપર બેસો અને તમારા માટે ચારે તરફથી પૈસાના ઢગલા થવાની શક્યતા હોય અને છતાંએ તમે આંખ ઉપાડીને પૈસા સમું ના જુઓ, તો તમે પૃથ્વી ઉપરના દેવતા છો. ચાણક્યે ૨૩૦૦ વર્ષ ઉપર લખ્યું છે કે ત્રણ દિવસના ઉપવાસ કરનારા માણસના હોઠ ઉપર તમે મધના ટીપાં મુકો અને જો એ ન ચાટે તો સરકારી તંત્રમાં લાંચ રૂસ્વત સમાપ્ત થઇ જાય. સરદાર પટેલ જયારે દેવ થયા ત્યારે એમની બેન્કમાં ૨૬૭ રૂપિયા હતા. એમણે એમના સંતાનો માટે કશું ના મૂક્યું.અને કશું ના મૂક્યું એજ ઘણું મૂક્યું. જે ઢગલાબંધ મૂકીને મરી જતા હોય છે એ શૂન્ય હોય છે. એમને એમના છોકરા પણ યાદ કરતા નથી હોતા અને દુઃખી થઇ-થઇને મરતા હોય છે. કશું ના મૂકી જવું એજ મોટો આદર્શ છે. અમદાવાદમાં ગુલઝારીલાલ નંદા કોઈ એક નાની સરખી ઓરડીમાં જીવન જીવ્યા એની કોઈને ખબરે ન હતી. એ તો એક સંત પુરુષ જેવા હતા એમ લાલ લાલબહાદુર શાસ્ત્રી જેવા નામો ભૂંસાવાના નથી. પણ સરદાર પટેલની તો કેટલીયે વિશેષતાઓ છે. એમણે લોકો માટે તથા સંસ્થાઓ માટે ઘણાં કામો કર્યા, એક ઈન્કમટેક્ષના ઇન્સ્પેક્ટરની વાત સાંભળો. એ ભાઈ સ્વામીજીને બે-ત્રણ લાખ જેના ચોપડા ચેક કરે એની પાસે અપાવવા માંગતો હતો. સ્વામીજીએ કહ્યું બે-ત્રણ લાખ રૂપિયા માટે હું દેશને વીસ-પચીસ લાખનું નુકશાન થાય એવો હું ગદ્દાર માણસ નથી. સરદાર પટેલ પાસે જે કોઈ વહીવટ આવ્યો, કામ આવ્યું એ સાંગોપાંગ બરાબર હેમખેમ પર ઉતાર્યું. લાલબહાદુર શાસ્ત્રીના દીકરાને જયારે કોલેજમાં પ્રવેશ કરવાનો હતો ત્યારે એણે કહ્યું કે મને ચિઠ્ઠી લખી આપો. શાસ્ત્રીજીએ કહ્યું બેટા જો, બધા છોકરા જેવી રીતે પ્રવેશ નેળવે એવી રીતેજ તારે પ્રવેશ મેળવી લેવાનો. @35.00min. અને લાઈનમાં જયારે નંબર આવ્યો અને પેલાએ નામ વાંચ્યું કે ઓ..હો..હો..તમે શાસ્ત્રીજીના દીકરા છો? તમારે લાઈનમાં ઉભા રહેવાનું ના હોય. દીકરાએ કહ્યું, મારા પિતાએ કહ્યું છે કે તું બીજા લોકોની જેમજ લાઈનમાં ઉભો રહેજે. આ એક આદર્શ છે અને આ જો આપણા નેતાઓ પાસેથી કે અમારા પાસેથી તમને શીખવાનું ના મળે તો મળશે ક્યાંથી? દુર્ભાગ્ય એ છે કે આ બધું લુપ્ત થવા લાગ્યું છે. મણીબેને લખેલું છે કે ડાહ્યાભાઈના જીવનમાં પણ તમે જોશો કે કદી પણ કોઈની લાગવગ કે સિફારસ ના માને. જે ધારા ધોરણથી, જે સત્ય થતું હોય એજ માને. સરદાર પટેલની પાસે ત્રીજી કોઈ વાત હોય તો એ શીખવાની છે કારણકે આપણે એક સરદાર પટેલના આદર્શની વાત કરી રહ્યા છીએ. સરદાર પટેલ એ રાષ્ટ્રવાદી પુરુષ છે અને રાષ્ટ્રના ભલા માટે જે કરવું હોય તે એમણે કર્યું છે. મારી દ્રષ્ટીએ હજી હિન્દુસ્તાન-પાકિસ્તાનનો પીરીયડ પૂરેપૂરો સમાપ્ત થયો નથી. પાકિસ્તાનનું નિર્માણ ઉ.પ્ર. અને ગુજરાતમાંથી થયું છે. આ ભારતને કેવી રીતે ભવિષ્યનું મજબૂત રાષ્ટ્ર બનાવવું એની ચિંતા માત્ર વલ્લભભાઈ પટેલને હતી. આખા મંત્રી મંડળને કોઈને ધરતી ઉપરની ચિંતા ન હતી. મારી દ્રષ્ટિએ નહેરુજી અને ગાંધીજી ઉપર આકાશમાં ચાલનારા હતા. સરદાર પટેલે તો લખનૌમાં જઈ કહી દીધેલું કે જેણે વફાદારીથી રહેવું હોય એ ભારતમાં રહો. અને ભારતમાં રહીને જેને પાકિસ્તાનના સ્વપ્ના આવતા હોય તે ખુશીથી પાકિસ્તાન જતા રહે. ગાંધીજીને બહુ ખોટું લાગેલું કે આવું કેમ બોલ્યા? આવા લોકોને માથા ઉપર ચઢાવ્યા અને સાચા લોકોની ઉપેક્ષા થવા લાગી ત્યારે લોકો યાદ કરે કે સરદાર હોત તો? પણ તમે પોતે સરદાર કેમ નથી બનતા? સરદાર થવાની અનિર્વાર્ય શર્ત છે કે તમે ધરતી ઉપર ચાલો, પ્રશ્નોને ધરતી ઉપરથી ઉકેલો, તરંગી ન બનો, માણસને ઉપરથી નહિ પણ ઉડાણથી એને સમજો. જે ભારત આજે છે એ ભારત ૨૦ વર્ષ પછી કેવું હશે? ૫૦ વર્ષ પછી કેવું હશે? એનો વિચાર કરો અને એ પ્રમાણે કામ કરો તો, તો તમે સરદાર થઇ શકો. એટલે સજ્જનો  આ જે “પ્રયાસ” જેવી સૂરતની સંસ્થા અને એ સંસ્થા એક પ્રચાર કરે અને એ પ્રચારના પાછળનો હેતુ એ હોય કે સરદારનું લક્ષ આપણે પૂરું કરીએ. સરદારના લક્ષે ચાલીએ એજ આપણી દીવાદાંડી છે, એજ ભારતના પ્રશ્નોના ઉકેલ માટેનો એક રસ્તો છે. તો એ સંસ્થાને, એના કાર્યકર્તાઓને જેટલા ધન્યવાદ આપું એટલા થોડા છે. હું પરમેશ્વરને પ્રાર્થના કરું કે ફરી પાછા આપણે ચાણક્ય અને સરદારના તરફ વળીએ અને એમણે સમજીએ અને ભારતના ભવિષ્યનું નિર્માણ કરીએ એવી પરમેશ્વરને પ્રાર્થના, આભાર, ધન્યવાદ, હરિ ૐ તત્સત. @40.17min. કાઠીયાવાડના જસદણ સ્ટેટમાં પ્રજાને ન્યાય આપવા માટે ત્યાંના યુવાન રાજાએ પોતાના મામાને મૃત્યુ દંડ આપ્યો એ આખી વાત સાંભળો. @46.54min. JON OF ARC – ફ્રાંસની ઇંગ્લેન્ડ સામે લડાઈમાં આ ફ્રાન્સની વીરાંગનાએ કેવી રીતે વિજય અપાવ્યો એ વાત સાંભળો.  

1 ટીકા

Filed under Uncategorized

Serengeti – The Adventure

                                    Serengeti – The Adventure (Full Documentary, HD)
                                     https://youtube.com/embed/nOCkuT_VdsM 



Serengeti – The Adventure 

Leave a comment

Filed under ઘટના

હેતુપૂર્ણ જીવન

0000
 
A – HETU-POORNA JEEVAN – UNJHAA VRUD-DHAASHRAM – હેતુપૂર્ણ જીવન – ઊંઝા વૃદ્ધાશ્રમ – આજે ગુરુ પૂર્ણિમાનું વ્રત છે અને અહિયાં બહુ મોટી વિચિત્રતા એ છે કે કોઈ ગુરુ નથી અને કોઈ શિષ્ય નથી. છતાં ગુરુ પૂર્ણિમાનું વ્રત ઉજવાઈ રહ્યું છે. તમે બધા પ્રેમી જનો મારા પ્રત્યે, આ સંસ્થા પ્રત્યે પ્રેમ રાખો છો, ભાવના રાખો છો એટલે અહીં આવ્યો છું. મેં કોઈ શિષ્ય કર્યા નથી અને હું કોઈનો ગુરુ થયો નથી. એટલે ઘણીવાર તો હું જાણી કરીને દૂરની યાત્રાએ નીકળી જાઉ છું. પણ છેલ્લા બે ત્રણ વર્ષથી આ પ્રસંગમાં સમિલિત થવાનો યોગ આવે છે કે ઘણી અનિચ્છાએ સમિલિત થાઉં છું. અનિચ્છા એ અર્થમાં કે ગુરુ સાચા છે અને શિષ્ય થવું એ તો બહુ મોટા સૌભાગ્યની વાત છે. પણ જો શિષ્યમાં શિષ્યપણું ન હોય અને ગુરુમાં ગુરુપણું ન હોય અને પછી લાખો-લાખોની સંખ્યામાં એવા ટોળાં ઊભા થતાં હોય તો એવા ટોળાંથી કોઈનું ભલું થવાનું નથી.દુર્ભાગ્યવશ ભારતમાં આ આખી પ્રથાએ જે રૂપ ધારણ કર્યું છે એ લગભગ ચીલાચાલુ કર્મકાંડી રૂપ છે. પાહેલેથીજ હું આવ સંપ્રદાયો, મંડળો વિગેરેનો વિરોધ કરતો આવ્યો ઉ કે પ્રથા છે એમાંથી લોકોએ મુક્તિ મેળવવી જોઈએ. સૌથી મોટો ગુરુ પરમેશ્વર છે. બીજા નંબરે કોઈ ગુરુ હોય તો માં એ ગુરુ છે, વડીલો ગુરુ છે, પતી ગુરુ છે અને પત્ની પણ ગુરુ છે. આશ્રમમાં આવતા એક ભીની પત્ની ગુરુ છે, એ વિષે સાંભળો. એણે લગ્ન પછી પતિના અપલક્ષણો છોડાવી ઈશ્વર તરફ વાળ્યો, ભક્તિ તરફ વાળ્યો. પતી કહે છે અમે આજે બહુ સુખી છીએ. મને બહુ આનંદ થયો કે કોઈ-કોઈ આવા પુરુષો હોય છે, જે પોતાની સાચી પત્નીને પણ સ્વીકારે છે. આ બધા ગુરુઓ છે. દત્ત ભગવાન છે, એમણે આખી દુનિયા ફરીને જ્યાંથી જ્ઞાન મળ્યું, જ્યાંથી સમજણ મળી ત્યાં બધેજ ગુરુભાવ રાખ્યો. આ આપણી સંસ્કૃતિ છે. પછી એમાં જે વિકૃતિ આવી એ મેં તમને વારંવાર કહી છે. પછી તો કાન ફૂન્કાવો, કંઠી બંધાવો એ વાતમાં હું સંમત નથી. @5.00min. એમાં જ્ઞાન એક તરફ રહી ગયું, અજ્ઞાન વધારે આવે. એ કારણે હું એમાં સંમત થતો નથી. પણ બધાના આગ્રહના કારણે થોડો પરવશ થઇ જાઉં છું. આપણે એમ માનીએ છીએ કે કર્મ ત્રણ રીતે થાય છે. સ્વેચ્છાથી, પરેચ્છાથી અને દેવેચ્છાથી. કેટલાંક કર્મો એવા છે જે આપણે, આપણી ઈચ્છાથી કરીએ છીએ અને કેટલાંક કર્મો બીજાની ઈચ્છાથી કરીએ છીએ. આ સજ્જન અહીં બેઠા છે, એનો જો બાબો રડવા માંડે તો એને અહીંથી જવું પડે. આ પરેચ્છાથી થયેલું કાર્ય કહેવાય. જે વધુમાં વધુ પરેચ્છાથી જીવન જીવતો હોય એ મોટામાં મોટો ગુલામ છે. જે વધુમાં વધુ પોતાની ઈચ્છાથી જીવન જીવે છે એ સ્વાધીન છે. આ વધુમાં વધુ પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે જીવન જીવનારો, જો શાસ્ત્રો પ્રમાણે, ધર્મ પ્રમાણે જીવન જીવતો હશે તો સુખી થશે. ઘણીવાર સ્વેચ્છા પણ દુઃખદાયી હોય છે. શિષ્ય ગુરુને આધીન રહે તો એ કલ્યાણકારી છે. પુત્ર માતા-પિતાને આધીન રહે તે કલ્યાણકારી છે. આપણે સ્વેચ્છાની વાત કરીએ ત્યારે સ્વછંદતાની વાત નથી કરતા. કેટલીકવાર એવું બને કે તમારી કર્મ કરવાની ઈચ્છા ન હોય અને છતાં એ કર્મ થતું હોય ત્યારે આપણે એને દેવેચ્છા કહીએ છીએ. મારે થોડીક ગંભીર ચર્ચા કરવી છે. તમે શાંતિથી સાંભળજો. જે આજગતની રચના થઇ છે, એમાં બે મત છે. એમ તો ઘણા મત છે પણ બે મુખ્ય મત છે. એક મત તો એવો છે કે આ બધું આપોઆપ થયું છે. અબજો વર્ષ પહેલાં એક બહુ મોટો તારો હતો અને એમાં જે વિસ્ફોટ થયો એના કારણે બ્રહ્માંડોની રચના થઇ. એ બ્રહ્માંડોની રચના એવી છે કે એક સો અબજ તારાઓ અને એક નિહારિકા, એવી અબજો નિહારિકાઓ. એક બ્રહ્માંડમાં એક સો અબજ તારાઓ હોય. એ નિહારિકા પૂરી થાય એટલે બીજી, ત્રીજી એમ અબજો નિહારિકા, આ બધું આપોઆપ થયું છે, આ એક પક્ષ છે. @10.00min. બીજો પક્ષ, આપોઆપ કશું થતું નથી. કર્તા વિના કાર્ય બની શકે નહીં. એમાં પણ જે વ્યવસ્થિત કાર્ય છે, એનો તો કર્તા હોયજ. કોઈ એક પરમ શક્તિનું આ એક કાર્ય છે. એણે વ્યવસ્થા પૂર્વકની આ રચના કરી છે. એમ આવા બે મતો છે. એકમાં અનિશ્વરવાદ છે અને બીજો ઈશ્વરવાદ છે. અનિશ્વરવાડીઓ એમ કહે છે કે આ બધું આપોઆપ થયું છે અને થતું રહેવાનું છે. ત્યારે પ્રશ્ન એ થાય કે આ આંખ આપોઆપ થઇ ગઈ છે? હૃદય આપોઆપ થઇ ગયું છે? માણસના શરીરની આખી ડીઝાઈન આપોઆપ થઇ ગઈ છે? આટલા બધા પશુ-પક્ષીઓ, પાણીમાં રહેનારા, જમીન ઉપર ચાલનારા, આ બધા ઓક્ષિજનથી જીવનારા, તમારો કાર્બન ડાયોક્ષાઈડ લઈને, વ્રુક્ષો તમને ઓક્ષિજન બનાવી આપે, શું આ વ્યવસ્થા આપોઆપ થઇ ગઈ છે? જો આ બધું આપોઆપ થઇ ગયું હોય તો એને અતિશ્રધ્ધા કહેવાય. જેમ અંધશ્રદ્ધા યુક્તિ-તર્કને સહન નથી કરી શકતી એમ અતિશ્રધ્ધા પણ તર્કને સહન નથી કરી શકતી. શરીરની, કીડનીની, વાળની, હૃદયની, લીવરની વ્યવસ્થા જો આપોઆપ થઇ જતી હોય તો તમે નાસ્તિક નહિ પણ અતિશ્રધ્ધાળુ માણસ છો. કારણકે આ બધું શક્ય નથી. આપણે ત્યાં બ્રહ્મસુત્રમાં એના માટે વિચાર કરવામાં આવ્યો છે. એમાં લખ્યું છે, इक्षतेर ना शब्द –  પાંચમું સુત્ર છે. બ્રહ્મસુત્રકાર મહર્ષિ વ્યાસ કહે છે, માત્ર પ્રકૃતિથી એટલે કે જડ વસ્તુથી બ્રહ્માંડોની રચના ના થઇ શકે કારણકે એમાં ईक्षा નથી, જ્ઞાન નથી. જેનામાં ઇક્ષા, વિચાર શક્તિ અને જ્ઞાન ના હોય, એ કદી કોઈ વ્યવસ્થિત કામ કરી શકે નહીં. લોટમાંથી રોટલી બનાવી શકો પણ લોટ પોતે આપોઆપ રોટલી ના થઇ જાય. એમ માટી પોતે ઘડો ના થઇ જાય. મારે તો તમને એટલુંજ કહેવું છે કે જે લોકો એમ છે કે બ્રહ્માંડોના બ્રહ્માંડો બધા આપોઆપ થઇ ગયા છે? કોઈ એનો રચનારો નથી? તો એ યુક્તિ પૂર્વકની વાત નથી અને મગજમાં ન ઉતરે એવી વાત છે. ત્યારે એક બીજો પક્ષ છે કે આ બધું પરમાત્માએ રચ્યું છે. ઝીણામાં ઝીણી માંડી  બ્રહ્માંડોના બ્રહ્માંડોની રચના એ એની ડીઝાઇન છે. તમેે રેતી પથ્થરનો ઢગલો કરો તો એથી બંગલો નથી બંધાઈ જતો. બંગલો બાંધવો હોય તો આર્કિટેકે કાગળ ઉપર એની ડીઝાઇન કરવી પડે. @15.06min. ઢગલો એ બંગલો નથી. માણસો વિના ઢગલો પણ ના થઇ શકે. એટલે આ બીજો પક્ષ કહે છે કે એક પરમેશ્વર છે, પરમ શક્તિ છે અને એ આ બધ્ધી રચના કરે છે. અને એ રચના સંકલ્પ માત્રથી કરે છે. संकल्पाधिरंभ्वति માત્ર એણે સંકલ્પ કર્યો. एकोsम बहुस्याम કારણકે એના સંકલ્પમાં સંપૂર્ણ શક્તિ છે. કેટલાક લોકો આખી જીંદગી સંકલ્પ કરે પણ એક નાની ઓરડી ના બનાવી શકે, તો કેટલાક લોકો સંકલ્પ કરે તો ભારતમાં અને પરદેશમાં પચાસ કારખાનાં ઊભા કરી શકે, આખી યુનિવર્સીટી ઊભી કરી શકે. પણ સુપર પાવર પરમેશ્વર છે. એનાથી કોઈ પાસે વધુ પાવર નથી. એક માણસે પૂછ્યું ભગવાન બધુંજ કરી શકે છે તો, એ પોતાના ખભા ઉપર બેસી શકે? જવાબ સાંભળો. તમે નથી બેસી શકતા, એ ગજ લઈને તમે પરમાત્માને માપવા બેઠા છો, આજ મોટી ભૂલ છે. એટલે આપણે ત્યાં ઋષિઓ કહે છે કે નેતિ, નેતિ, નેતિ અર્થાત न इति, न इति, न इति. તમે એનો પાવર માપી શકો નહીં. પુરાણોએ એની બહુ સુંદર કથા લખી છે. અને કથા એવી છે કે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ બે વચ્ચે ઝગડો થયો. @20.01min.  જો લડતાં આવડે અને સમાધાન કરતા આવડે તો લડવું એ પણ જીવનનો એક ભાગ છે. જેને સમાધાન કરતા નહિ આવડે એ દુઃખી-દુઃખી થઇ જાય. સમાધાન તો બહુ સરળ છે, તમે માફી માંગો એટલે સમાધાન થઇ ગયું. હું તમને ખાનગીમાં કહું છું કે કદી પણ અહંકારી મોટા બાપની દીકરીને તમારા છોકરાની વહુ ના બનાવશો. કારણકે એને બધું આવડે છે, પણ માફી માંગતા આવડતી નથી. એ કદી પણ ઘરને સાચવી શકશે નહીં. માફી માંગવાથી આજ સુધી કોઈ માણસ નીચો બન્યો નથી પણ માફી ન માંગનારા નીચા બન્યા છે. બ્રહ્મા અને વિષ્ણુના ઝગડા વચ્ચેનું કારણ છે કે બે માંથી મોટું કોણ? પૈસાના ઝગડા કરતાં મોટાપણાના ઝગડા બહુ મોટા હોય છે. એક મહાદેવજ એવા છે કે આવા ઝગડામાં કદી પડતા નથી. એટલે એ દેવ નહિ પણ મહાદેવ છે. એટલે મહાદેવે વિચાર કર્યો કે આપણે સ્મશાનમાં જઈને રહો ને? भुवनेस्थितस्य पतरातभयनेव नास्ति – ભર્તુહરિએ લખ્યું છે, જે જમીન ઉપર ઉભો છે, એને પડી જવાનો ડર નથી. પાર્વતીને કહ્યુ તારે રહેવું હોય તો રહે પણ તારે બનારસી સાડી પહેરવી હોય તો પેલા વૈકુંઠમાં વિષ્ણુ બેઠા છે, એના પગ દબાવજે. પાર્વતીએ કહ્યું અહીંજ રહીશું એટલે બેની જોડી બની. એટલે કોણ મોટું થવામાં બ્રહ્મા અને વિષ્ણુનો ઝગડો થઇ ગયો. એટલામાં જોયું કે અહીં વચ્ચે બહુ મોટું, પ્રચંડ શિવલિંગ ઊભું થઇ ગયું. આ શું છે? કંઈ ખબર પડતી નથી. એટલે નક્કી કર્યું કે જે આનો છેડો લઇ આવે, એનો અંત લઇ આવે એજ મોટો. उपमधौयातो भ्रान्त्वावर्ष सहस्त्र पारङ्गायातो – એક ઉપર ગયા અને એક નીચે પણ છેડો મળ્યો નહીં. @25.09min. છેડો ના મળ્યો એટલે બેઉ થાક્યા, કોઈ અંતજ દેખાતો નથી.  भ्रान्त्वावर्ष सहस्त्र पारङ्गायातो એક બીજો મુદ્દો યાદ રાખો કે ભક્તિની શરૂઆત હારમાંથી થતી હોય છે. તમે કોઇપણ ક્ષેત્રમાં હારો એટલે ભક્તિ તરફ વાળો. વૃદ્ધાશ્રમમાં આવેલા એક વિધુરની વાત સાંભળો. બહુ દુઃખી થઇ આશ્રમમાં આવ્યા. જે પત્નીએ વહાલ કરી ખુબ ખવડાવ્યું અને સેવા કરી હોય એને યાદ કરી બોર બોર જેવડા આંસુ પાડી ખુબ રડે. બીજા એક સજ્જન, પત્નીના ત્રાસથી ભાગી છુટેલા, ભગવા વસ્ત્રોધારી સન્યાસીની વાત સાંભળો. કેટલી અશાંતિ હોય ત્યારે માણસ કંટાળીને ઘર છોડે છે? એમ આ બંને બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ હાર્યા. લોકો હારીને ઘર છોડતા હોય છે. પણ એને દશ વર્ષ સુધી વૈરાગ્યનો ઉપદેશ આપો તો પણ એ ઘર છોડવા તૈયાર નથી હોતો. એ કહેશે કે સંસાર તો બહુ મીઠો છે. પણ પેલા સજ્જને ઉપદેશથી નહિ પણ હારીને સંસાર છોડ્યો. કબીર કહે છે, हारा हरिपे जाएगा, जीता फुले फलाय. હારેલો માણસ ભગવાન પાસે જાય અને પ્રાર્થના કરે કે તારા સિવાય મારું કોઈ નથી.એટલે પેલા બંને હાર્યા કે આનો તો કોઈ છેડોજ આવતો નથી. એમ જેમ ઊંચાઈ વધતી જાય એમ એમ ક્ષિતિજ વધતી જાય. કથા બહુ લાંબી છે પણ એનો સાર એટલોજ છે કે આ બંને બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ, શિવલીંગના છેડાને પામી શક્યા નહીં. એમ પુરાણ એની પૌરાણિક ભાષામાં આજ વાત સમજાવે છે કે પરમેશ્વર અનંત છે. એનો કોઈ છેડો નથી, એનો કોઈ પાર નથી.એટલે ઋષિઓ કહે છે  નેતિ, નેતિ, નેતિ અર્થાત न इति, न इति, न इति.   @30.03min. એટલે પેલું અનંત અનંત બ્રહ્માંડનો અધિપતિ છે એ જશોદાના ખોળામાં આવીને નાચવા માંડ્યો. જેનો છેડો, જેનો પાર ઋષિઓ ન પામ્યા, એ આખું જે પરમ તત્વ છે એ જશોદાના ખોળામાં રમવા લાગ્યું. મોઢું ખોલ, મોઢું ખોલ, તેં માટી ખાધી છે, એમ જબરજસ્તી કરી મોઢું ખોલાવ્યું અને અંદર જોયું તો બ્રહ્માંડોના બ્રહ્માંડો રમી રહ્યા છે. એનો કોઈ છેડો દેખાતો નથી. મોઢું બંધ કરાવ્યું તો પાછો હતો એવો થઇ ગયો. અને તોજ એને રમાડવામાં, માખણ ખવડાવવામાં મજા આવે ને? એટલે બીજી માન્યતા એ છે કે આખા બ્રહ્માંડોના બ્રહ્માંડોને રચનારો કોઈ છે. એને આપણે પરબ્રહ્મ પરમાત્મા કહીએ, નિરંજન નિરાકાર કહીએ, એને અજન્મા કહીએ, એક પણ અદ્વિતિય ( एकं एव अद्वितियम् ) કહીએ. વિષ્ણુ સહસ્ત્ર નામમાં એના હજાર નામ છે. સરસ્વતીના કિનારે જે દેવશંકર દાદા કહેતા. એ જે ત્યાં જાય એને કહેતા કે વિષ્ણુ સહસ્ત્ર નામનો પાઠ કરજો. એક ભાઈએ કહ્યું, વિષ્ણુ સહસ્ત્ર નામનો પાઠ કરવામાં કોઈ તકલીફ, દુઃખ, વેદના કશું થતું નથી પણ મજા આવે છે, શાંતિ-આનદ મળે છે. નાસ્તિકોના નશીબમાં કદી આવો આનંદ હોય નહીં. એને પાઠ કરતી વખતે, માળા કરતી વખતે, ભજન કરતી વખતે, જે રસ, આનંદ આવે છે, એવો આનંદ તો તમે ફાઈવ સ્ટાર હોટલમાં જઈને જમો તો પણ નહિ આવે. તમે કરી તો જુઓ. એટલે એ પરમેશ્વરે બ્રહ્માંડો શા માટે બનાવ્યા? એની શિ જરૂર હતી? ન બનાવ્યા હોત તો શું વાંધો હતો? એટલે ફરી પાછું બ્રહ્મસુત્રે એના ઉપર વિચાર કર્યો અને પહેલું સુત્ર મુક્યું,  लोकवत्तु लीला कैवल्यं – એણે લીલા કરી. તમે જોજો માણસ કોઈ જગ્યાએ બેઠો હોય તો એ ત્યાં પગ હલાવતો કે કંઈ પણ પ્રવૃત્તિ કરતો હશે.  @35.04min. શું મળે છે એમાંથી?થોડી વિદ્યારણ મુનીની વાત સાંભળો. ભગવાને પાહેલેથીજ વિચાર કરીને સ્ત્રીઓને દાઢી ના  આપી નહિ તો છોકરાં રમાડતા એની શું દશા થાય? ભગવાનની બધે રચનાજ રચનાજ, ડીઝાઇનજ ડીઝાઇન જોવા મળશે. માથાના વાળ ત્રણથી ચાર ફૂટ વધે છે પણ હવે જો માથાના વાળ જેટલા આંખની પાંપણના વાળ વધે તો? ચારે તરફ કુદરતની રચનાજ રચના છે. એટલે પેલો બ્રહ્મસુત્રકાર કહે છે  लोकवत्तु लीला कैवल्यं જેમ માણસ એકલો બેસી નથી રહી શકતો એમ પરમેશ્વરને પણ લીલા કરવાનું મન થાય છે. કર્મ એને કહેવાય જેમાં માણસને થાક લાગે અને લીલા એને કહેવાય જેમાં માણસને રસ આવે. એમાં થાક ના લાગે પણ વિકર્મમાં પાપ લાગે અને સત્કર્મમાં ટેકો મળે, પ્રોત્સાહન મળે. લીલા છે એનો રસ આવે એટલે શબ્દ વાપર્યો છે  लोकवत्तु लीला कैवल्यं એટલે પરમેશ્વરને લીલા કરવાની ઈચ્છા થઇ. એટલે @40.02min. एकोहं बहुस्याम અને કારણ પણ લખ્યું છે  स एकाकी न रमते द्वितीयमैच्छत् – એને એકલાને મજા આવી નહીં. હવે તમેજ વિચાર કરો કે તમને એકલાને દુકાનમાં કે ઘરમાં બેસાડી રાખવામાં આવે તો? એટલે હું તમને ખાસ ભલામણ કરું છું કે જો તમારું કુટુંબ નાનું હોય, માણસો થોડાં હોય તો નાનું ઘર બાંધજો. બહુ મોટું આલિશાન ઘર બાંધશો તો એ ઘરજ તમને કરડવા દોડશે. એટલે એકકીપણું છે એ વેક્યુમ છે, ખાલીપણું છે. એટલે વ્યવસ્થા એવી કરવી જોઈએ કે માણસ એકાકી ના થાય. એટલે અવિનાશ વ્યાસે એક ગીતમાં બહુ સરસ વાત લખી છે, જળેરે ભર્યું  સરવારીયું ચોગરદમ, તો એ મારું બેડલું ખાલી ખમ. ચારે તરફ સરોવર ભરેલું છે તો પણ મારું બેડલું ખાલી ખમ છે. એટલેકે મારું કોઈ નથી એટલે હું ખાલી છું. આને ખાલીપણું એટલે વેક્યુમ કહેવાય. અને એજ ખાલીપણું પેલા પરમેશ્વરને પજવે છે. એટલે स एकाकी न रमते द्वितीयमैच्छत् એને એટલે પરમેશ્વરને બીજાની ઈચ્છા થઇ કે કોઈ બીજું હોય તો સારું. એટલે પરમેશ્વરે પોતાનાજ શરીરની પાંસળી (પાંસળી એ ઉપલક્ષણ છે)કાઢી એટલેકે પોતાનાજ શરીરનો એક ભાગ કાઢી એમાંથી જાયા (માયા) બનાવી એટલે અદ્વૈતનું દ્વૈત થયું અને પછી એમાંથી આખા બ્રહ્માંડોની રચના થઇ. પેલી જે માયા છે એ સત્વગુણ, રજોગુણ અને તમોગુણ એટલે ત્રિગુણાત્મક માયા છે. એટલે કે લાલ,પીળો અને વાદળી એ ત્રણ મૂળ રંગ કહેવાય, બાકીના બધા મેળવણીથી થાય.  એ પ્રમાણે પછી પાર વિનાના બ્રહ્માંડોની રચના થઇ. પણ બ્રહ્મસુત્રે પછી કહ્યું કે અરે! ભગવાને લીલા કરી પણ અમારો તો દાટ વળી ગયો. એણે રચના કરી તો આવી વિષમતા કેમ કરી? એકને પૈસાદાર બીજાને ગરીબ. એકને રૂપાળો બીજાને કદરૂપો. એકને સુખ-સુખના ભંડાર અને બીજાને દુઃખ-દુઃખના ઢગલા આપી દીધા. આવી વિષમતા અને ક્રુરતા કેમ કરી?  @45.19min. આ બધી ઘટનાઓ જોઇને, આપણને એમ થાય કે આ કેટલી ક્રુરતા હશે? બ્રહ્મ સુત્ર ફરી જવાબ આપે છે, हितेन्ना कर्मसापेक्ष्त्वात – હવે જરા ઉલટું કરીને વિચાર કરો. માનો કે બધાને એક સરખા બનાવ્યા હોત તો? બધા રૂપાળા અથવા બધા કદરૂપા હોય. જોકે રૂપાળા હોય તોજ કદરૂપા હોય. રૂપાળા હોયજ નહિ તો કોઈ કદરૂપા પણ ના હોય. આફ્રિકાની કાળી પ્રજા કદરૂપી હતીજ નહીં. એ તો બહુ રૂપાળી હતી પણ ગોરા લોકો અને આપણા લોકો ગયા પછી એ કદરૂપી થઇ. કોઈ બીજું રૂપ આવે તો કદરૂપું બનેને? પણ માનો કે બધાને રૂપાળા બનાવ્યા હોત, કાંતો બધાને કદરૂપા બનાવ્યા હોત કે બધાને પૈસાદાર બનાવ્યા હોત કાંતો બધાને ગરીબ બનાવ્યા હોત તો સંસારનો કોઈ અર્થ રહત કે? માનો કે આ બેઠેલા માણસો છે એ બધા અને હું અને આપણે બધા એક સરખાજ હોત તો મને કોઈ અહીં બેસવા દે ખરા? એટલે वैषम्य નું નામજ સંસાર છે. વિષમતા એજ સંસાર છે અને વિષમતામાંજ સાધના છે. તમે ગરીબ છો એટલે તમારે પૈસાદાર થવા માટે સાધના કરવાની. તમે ભણેલા નથી એટલે તમારે ભણવાની સાધના કરવાની. તો પછી આ એક મુદ્દાનો પ્રશ્ન છે કે આ બધા માણસો છે, એના જન્મનો અર્થ શું છે? આ સૃષ્ટિ રચી તો ૧૦૦૦ પુરુષો હોય તો ૯૦૦-૯૫૦ સ્ત્રીઓ હોય, કોણે આ રચ્યું બેલેન્સ? આપણે હવે એ બેલેન્સને બગાડવા માંડ્યું છે અને એના પરિણામો પ્રત્યક્ષ આવી રહ્યા છે. તો મોટો પ્રશ્ન એ છે કે માણસના જીવનનો અર્થ શું છે? પણ પ્રતિક્ષણ સૃષ્ટિની અંદર सस्य्मेव मर्त्य: जायते पच्यते च – પેલો યમરાજ નચિકેતાને કહે છે કે સત્ય એટલે?  
 

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

MACRO  FOTOGRAFIA

alt

Fotografía macro. Fotógrafo: Tatiana Krylova

alt

Sepa cómo ver la belleza.
Ella no está en cosas caras.
Enamórate mejor de la simplicidad

altalt

 

 

Click Me!

Leave a comment

Filed under ઘટના

માનવ બનાવવા આવ્યો છું.

3A – CHINTAN, JUNAGADH – ચિંતન – જુનાગઢ – ડૉ. સુભાષ એકેડેમી – @3.26min. આજે ચિંતનના વિષયથી હું જરા દૂર જવાનો છું. હું તમને યોગી બનાવવા, સાધુ બનાવવા કે ભગત બનાવવા નથી આવ્યો, પણ માનવ બનાવવા આવ્યો છું. માનવ થવા માટે અનીર્વાર્ય છે, માનવ થવાની સાધના. પશ્ચિમનું ચિંતન સુખ વૃદ્ધિ માટે છે અને આપણું ચિંતન દુઃખ નિવૃત્તિ માટે છે. હવે પ્રશ્ન એવો થાય કે સુખ સગવડો વધારીને કેટલું વધારશો? સગવડોનો કોઈ પાર નથી, એ તો રામાયણની સુરસા છે, એનું મોઢું પહોળું થયાજ કરે. સગવડો તો મૃગજળ છે તો ક્યાં દોડશો? શાંતિ માટે? જીવનને શાંતિથી જીવો અને પૂરું કરો. સુખની લાલસામાં એવું ન થઇ જાય કે શાંતિ હરામ થઇ જાય, એટલે ભારતીય ચિંતનને સુખ કરતાં શાંતિ પર વધારે ભાર મૂક્યો છે. પણ, સુખનું માધ્યમ સગવડો છે જયારે શાંતિનું માધ્યમ સમજણ છે, અંતર્મુખતા છે તો પછી સુખના પાછળ દોડવું કે શાંતિ પ્રાપ્ત કરવી? આ ગંભીર વિષય છે. ભાગવત ગીતાએ પણ કહ્યું છે કે नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना । न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् (गीता 2-66). આ શાંતિની પ્રાપ્તિ બે રીતે થઇ શકે છે. અશાંતિને દૂર કરીને, શાંતિ પ્રાપ્ત કરો અથવા અશાંતિથી જાતે દૂર થઇ જાવ અને શાંતિ પ્રાપ્ત કરો. કારણને શોધવું એનું નામજ નિદાન છે. નિદાનને નક્કી કર્યા પછે ઉપાયો કરવા, એનું નામ સાધના છે. કારણને શોધ્યા વિના ઉપાયો કરવા એનું નામ ઊંટ વૈદું છે. @9.08min. અશાંતિને કેવી રીતે દૂર કરશો? માનો કે તમારા મહોલ્લામાં એક ગુંડો રહે છે અને બીજા ઘણા કારણો છે, શું કરશો? અશાંતિના કારણોને દૂર કરો આ સાધના થઇ. પણ એક બીજો માર્ગ છે કે મહોલ્લોજ છોડી દોને. કોણ લોકો સાથે સંઘર્ષમાં ઉતરે? એ પડોશીજ છોડી દોને. પત્નીએ અશાંતિ કરી પત્નીજ છોડી દોને, પતિએ અશાંતિ કરી પતિજ છોડી દોને. અશાંતિને છોડીને દૂર ખસી જઇ શાંતિ મેળવવી એમાં સાધના નથી પણ પલાયનવાદ છે. વૈદિક પિરિયડમાં તમે જોશો કે અશાંતિથી ભાગવાનું નહિ. આશ્રમનું ઉદાહરણ સાંભળો. અશાંતિથી ભાગવાથી અશાંતિની નિવૃત્તિ તો થાય છે પણ એ ક્ષણિક છે, સ્થાયી નથી. હું બીજી સલાહ આપું છું કે તમે શોધમાં નીકળશો નહિ, આ પાયાની ભૂલ છે. તમે અશાંતિની સામે બાથ ભીડો, હજારોને શાંતિ મળશે, આ પરમ સાધના છે. ભગવાન રામે દંડકારણ્યમાં રાક્ષસોનો નાશ કર્યો એટલે ચારે તરફ શાંતિ થઇ. રામે કેટલી માળા ફેરવી? જાને ગુંડાઓના ત્રાસમાંથી મુક્ત કરવી એનાથી મોટું કોઈ પરમાર્થ નથી. @13.43min. અંગ્રેજો આ દેશમાં આવ્યા પછી કેવી રીતે શાંતિ સ્થાપી? એ વિષે સાંભળો. એટલે અશાંતિ છોડીને શાંતિ મેળવવાનો પ્રયત્ન ન કરશો. કદાચ વ્યક્તિગત રીતે તમે શાંતિ મેળવી શકશો પણ એથી પ્રજાનું કલ્યાણ નહિ થાય. એવા ઘણા માણસો આ દેશમાં થયા, જેઓ સતત ગુફામાં બેસી રહે અને એ દ્રષ્ટિએ હું ગાંધીજીને મહાન માનું છું. આ માણસ અશાંતિની સામે ઝઝુમ્યો, એમના સંઘર્ષ વિષે વધુ સાંભળો. @19.28min. અશાંતિને ભગાડીને જે શાંતિ મેળવે છે, એ વીર છે, મહાવીર છે અને એજ લોકોને શાંતિ આપે છે. ઘણા લોકો કહેતા હોય છે, શાંતિ, શાંતિ, શાંતિ. હું કહું છું કે એ શાંતિ નથી, તમે ભાગેડુ છો અને જ્યાં જશો ત્યાં અશાંતિના શિકાર થશો. તમારામાં ટકી રહેવાની શક્તિ નથી અને ટકી રહેવાની શક્તિ ઉત્પન્ન કરો તો તમે જ્યાં હશો ત્યાંજ શાંતિ તમારા દરવાજા ખખડાવી આવશે. કાશી આશ્રમનું એક અશાંતિનું ઉદાહરણ સાંભળો. @24.02min. અશાંતિની નિવૃત્તિ અને સુખની વૃદ્ધિ આ બંને એકબીજાના પોષક છે. તમે જયારે અશાંતિની નિવૃત્તિ સંઘર્ષ કરીને કરો છો, એટલે સુખની વૃદ્ધિ આપોઆપ કરો છો. દુઃખની નિવૃત્તિ અલગ વસ્તુ છે. ભગવાન બુદ્ધ અને મહાવીર ઉપર કપિલની અસર છે તથા પતંજલિએ બુદ્ધના નિરિશ્વરવાદને ઈશ્વરવાદી બનાવી દીધો એ વિષે સાંભળો. બુદ્ધ અને મહાવીરની પરંપરામાં પહેલા મૂર્તિ પૂજા ન હતી. 11મી સદીમાં દિલ્હીમાં એક શ્રાવકે 100-100 લહિયાઓ રાખીને એમના સાહિત્યની નકલ કરાવી. જૈનો 40 કે 50 લાખ છે અને આપણે કદાચ 60 કરોડ હોઈશું પણ 40 લાખ જૈનો પાસે જે સાહિત્ય છે તે 60 કરોડ હિંદુઓ પાસે નથી. આ બધા ગ્રંથો પટારામાં તાળાં મારી બંધ છે. જર્મન વિદ્વાન જેકોબી તથા કીથ આ પટારામાંથી ગ્રંથો બહાર કઢાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ એ કામ થઇ શક્યું નહિ. આ જૈન શેઠે જ્યારે નકલો કરાવી અને જોયું કે આમાં મૂર્તિ પૂજા તો કોઈ જગ્યાએ નથી એટલે એમાંથી સ્થાનકવાદી સંપ્રદાય નીકળ્યો, જે મુર્તિપૂજાને નથી માનતો, પણ ચૈત્ય પૂજા કરતા. જુના બૌદ્ધ મઠો મળ્યા છે, જેમાં બુદ્ધની મૂર્તિઓ પાછળથી થઇ, એમાં ચૈત્ય વંદના છે. ચૈત્ય નમસ્કાર કરવાનું પ્રતિક છે, કાળાંતરે બુદ્ધની પ્રતિમા મૂકવામાં આવી. ધ્યાન-યોગ માર્ગનું મૂળ બુદ્ધ પાસે હતું, એમની પાસે ઈશ્વર ન હતો. મુસ્લિમ અને ક્રિશ્ચિઅનો પાસે ઈશ્વર છે. આપણે ધ્યાન ઉપર જોર નહિ મૂક્યું, પણ આપણે રીઝવવા પર ભાર મુક્યો, કારણકે આપણી પાસે ઈશ્વર છે. એટલે આમ બે માર્ગો સમજો. @29.30min. વિપશ્યના વિશુદ્ધ બૌદ્ધ સાધના છે. એનું મૂળ શું છે કે મનને બધા વિષયોમાંથી હટાવીને કોઈ એક જગ્યાએ લગાવો તો તમારું મન એકાગ્ર થશે.મારું કહેવું છે કે મનની એકાગ્રતા જેટલી કલ્યાણકારક છે એટલીજ ચંચળતા પણ કલ્યાણકારક છે. જો તમારું મન બિલકુલ ચંચળ ન હોય તો તમે વસ્તુને ગ્રહણ કેવી રીતે કરશો? એટલે ઈશ્વરે મનને ચંચળ બનાવ્યું છે. માં જ્યારે છોકરાને રમાડે ત્યારે એકાગ્રતા થાય છે. આ એકાગ્રતા(રુચિ) માંની અંદરજ પ્રગટી છે. તમારે પરમેશ્વરમાં એકાગ્ર થવું હોય તો તે વિષયમાં રસ ઉત્પન્ન કરો. પરમેશ્વર રસરૂપ છે, એટલે શ્રી મદ વલ્લભાચાર્યે લખ્યું કે मधुरधिपते रखिलम मधुरम् @34.25min. રામાનુજાચાર્ય અને એક યુવક-યુવતિનો પ્રસંગ સાંભળો. સ્ત્રીઓ વિષે બહુ કઠોર ન થશો, આપણી બહેન દીકરી ધકેલાતી ધકેલાતી ક્યા પહોંચી જાય? બુદ્ધે આમ્રપાલીનું આમંત્રણ સ્વીકાર્યું અને એને ત્યાં જમવા ગયા. પ્રતિષ્ઠાને હોડમાં મૂકવી એનાથી મોટું કોઈ સાહસ નથી. સહજાનંદ સ્વામીએ પણ એક આવીજ બાઈનો સ્વીકાર કર્યો હતો. એને રોજનું એક મણ અનાજ દળીને આપવાનું કહ્યું, હાથમાં ફોલ્લા પડ્યા, પણ અંદરના ફોલ્લા બુઝાઈ ગયા. @40.48min. રામાનુજે ધર્મદાસને રૂપ રૂપના અંબર એવા ભગવાનના દર્શન કરાવ્યા. આપણે ત્યાં જે યોગ માર્ગ નીકળ્યો એમાં ઈશ્વર ઉમેરાયો. પેલા માત્ર ચૈત્ય વંદના કરે છે, ઝાડ જુઓ, ફલાણું જુઓ, જેની પાસે કશું અવલંબન નહિ હોય તે ઝાડ જુએ પણ જેની પાસે પોતાનો સાક્ષાત પરમેશ્વર જે રૂપ રૂપનો અંબાર છે એને કેમ ન જુએ? @43.56min. અકબરના દરબારમાં નવરત્નમાંનો એક સંસ્કૃતનો વિદ્વાન એવા અબ્દુલ રહીમ ખાનખાનાની વાત સાંભળો.@48.45min. આપણે ઈશ્વરવાદી છીએ એટલે ધ્યાનમાં ઈશ્વરનું અવલંબન લઈએ છીએ. સુખ-દુઃખ ની ક્ષણિક્તા વિષે સાંભળો. 

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

સરગવાના પાન

1 ટીકા

by | જુલાઇ 11, 2018 · 4:17 એ એમ (am)

At Sequoia National Park The President

At Sequoia National Park The President
Thankfully, no loggers took it down, nor forest fires or earthquakes!
Just a quiet life in a California forest for all these years….

The President Tree Sequoia National Park – YouTube

The President, Sequoia National Park, California

By RON LIZZI – GoOutsideBook.com   

Here is a photo of the President, a 3,200-year-old giant sequoia in California’s Sequoia National Park.

The President is the second largest tree behind the General Sherman.  It is 247 feet (75 meters) tall, and its diameter at the base is 27 feet (8 meters).

This photo, which appears in the book Go Outside and Come Back Better, was taken from the Congress Trail in the Giant Forest.

 

Leave a comment

Filed under ઘટના, Uncategorized