Category Archives: અધ્યાત્મ

महाशिवरात्रि 2018 सीधा प्रसारण

महाशिवरात्रि 2018 सीधा प्रसारण

हमारी वेब स्ट्रीम के माध्यम से महाशिवरात्रि का सीधा प्रसारण देखें

महाशिवरात्रि भारत के पवित्र त्यौहारों में से एक बहुत बड़ा और सबसे महत्वपूर्ण उत्सव है। साल की इस सबसे अंधेरी रात को शिव की कृपा का उत्सव मनाया जाता है। शिव को आदि गुरु या प्रथम गुरु माना जाता है, और उन्हीं से योगिक परंपरा की शुरुआत हुई थी। इस रात को ग्रहों की स्थिति ऐसी होती है कि ये मानव शरीर में ऊर्जा को शक्तिशाली ढंग से ऊपर की ओर ले जाती है। इस रात रीढ़ को सीधा रखकर जागृत और सजग रहना हमारी शारीरिक और आध्यात्मिक खुशहाली के लिए बहुत ही लाभदायक है।

महाशिवरात्रि 2017 – झलकें

महाशिवरात्रि 2016 – झलकें

महाशिवरात्रि 2015 – झलकें

महाशिवरात्रि 2014 – झलकें

S

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

પ્રસન દાંપત્ય મા શ્રી આનંદ રાવ

વાચક મિત્રો,
આ સાથે મહાભારતનો એક શ્લોક છે.
It is about : How vital the relationship between a wife and a husband is. Through it’s mythological stories, Mahabharat imparts deep yet very practical wisdom. 
– Anand Rao

 

 

MB Kabootar

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

ગાંધીજીના જીવનનો છેલ્લો દિવસ -૩૦મી જાન્યુઆરી ૧૯૪૮

___

ગાંધીજીના જીવનનો છેલ્લો દિવસ -૩૦મી જાન્યુઆરી ૧૯૪૮નો સંપૂર્ણ નો અહેવાલ અને એ દિવસ પહેલાં એમના ખુન માટે ગોડસે અને એના સાથીદારોના ષડ્યંત્રની વિગતો નિહાળો નીચેના વિડીયોમાં .

January 30, 1948: Martyrs Day in Memory Of Mahatma Gandhi

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના

મૅરી ક્રીસ્ટમસ – પ્રાર્થના +

xmas animated 2018
GIF Christmas

We Wish You a Merry Christmas with Lyrics Christmas Carol & Song …

Dec 6, 2014 – Uploaded by Children Love to Sing Christmas & Kids Songs

Children Love to Sing Christmas & Kids Songs. … Popular Christmas carol We Wish You a Merry Christmas .

હે પરમાત્મા,
મને તારી શાંતિનું વાહન બનાવ.
જ્યાં ધિક્કાર છે ત્યાં હું પ્રેમ વાવું.
જ્યાં ઘાવ થયો છે ત્યાં ક્ષમા
જ્યાં શંકા છે ત્યાં શ્રધ્ધા
જ્યાં હતાશા છે ત્યાં આશા
જ્યાં અંધકાર છે ત્યાં પ્રકાશ
જ્યાં શોક છે ત્યાં આનંદ.
હે દિવ્ય સ્વામી, એવું કરો કે,
હું આશ્વાસન મેળવવા નહિ, આપવા ચાહું
મને બધાં સમજે એ કરતાં હું બધાંને સમજવા ચાહું.
મને કોઈ પ્રેમ આપે એ કરતાં હું કોઈને પ્રેમ આપવા ચાહું.
કારણ કે,
આપવામાં જ આપણને મળે છે;
ક્ષમા કરવામાં જ આપણે ક્ષમા પામીએ છીએ.
મૃત્ય પામવામાં જ આપણે શાશ્વત જીવનમાં જન્મીએ છીએ.

સંત ફ્રાંસિસ

The Gift of the Magi – YouTube

Oct 25, 2015 – Uploaded by Harold Dominguez

Film & Animation … They love the “old school” black and white. …. I liked gift of the magi 2 better Directed by ..

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના, વાર્તા

ધ્વનિ +સ્વામીજીનો બ્લોગ+વિડિઓ વિગેરે/ સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી

(C) AUDIO BOOKS – (ધ્વનિ પુસ્તકો)
 

 

 

FOR ALL BOOKS, PL. CLICK HERE Then Search. બધી બુકો સાંભળવા માટે અહી ક્લિક કરો.
 

 

  

 

(D) SWAMIJI’S BLOG – (સ્વામીજીનો બ્લોગ)
 

 

 

 

 

  • HOME HOME PAGE WITH ARCHIVES
  • AUDIO LECTURES ON WEBSITE
  • VIDEO MANAS GANGA & SWADDHYAY LECTURES – SURAT
  • BOOKS LIST OF PUBLICATIONS
  • ABOUT SWAMIJI’S INTRODUCTION
  • CONTACT YOUR FEEDBACK

 

 

 

 

 

 

(E) SWAMIJI’S VIDEO, BOOKS ETC.- સ્વામીજીની વિડિઓ વિગેરે

 

 

 

 

 

 

MANAS GANGA LECTURES AT SURAT

 

 

Swami Sachchidanand MOST Books For You

 

 

Swami Sachchidanand (Open Library)

 

 

સ્વામી સચ્ચિદાનંદનાં પુસ્તકો – eBooks – FREE – NEW ITEM
 
 
 
THANK YOU FOR LISTENING SWAMIJI
 
B J MIstry

 

Houston, Texas, USA

 

 

Tele: 281 879 0545

Join me @ forangelsonly

 

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

નાસ્તિક થવા માટે ડબલ શ્રદ્ધા જોઈએ/સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી

 
B – BRAHMAAND-NEE AD-BHUT VYAVASTHAA – VALLABH VIDYANAGAR – બ્રહ્માંડની અદભૂત વ્યવસ્થા – વલ્લભ વિદ્યાનગર – H M Patel ના દીકરી અમૃતાબેનના સન્માન પ્રસંગે – માણસ વાતાવરણમાં જીવે છે, વાતાવરણનું બહું મોટું સુખ અને દુઃખ પણ હોય છે. અમુક અંશે વાતાવરણને આપણે સુધારી શકીએ છીએ, સંપૂર્ણ આપણાં હાથમાં નથી. સૌથી મોટું કુદરતી વાતાવરણ છે, કુદરતે પૂરેપૂરી વ્યવસ્થા કરી છે. હું માનું છું કે કોઈ અનિશ્વરવાદી નાસ્તિકને આસ્તિક બનાવવો હોય તો દલીલો ન કરશો, દલીલોથી એ વધારે નાસ્તિક થશે. હું એને એટલી સલાહ આપું છું કે તું આ કુદરતી વ્યવસ્થાને જો, તે ઉદાહરણ સહિત સાંભળો. આપણે લાખો ટન ઓક્સિજન(પ્રાણવાયુ) વાપરીએ છીએ તે કદી ખૂટતો નથી, પરમેશ્વરે વપરાયેલા ઓક્સિજન(ઝેરી વાયુ) એટલે કાર્બન ડાયોક્સાઇડને શુદ્ધ કરે ફરી પાછો ઓક્સિજન બનાવવાની એક પ્રક્રિયા(ફેક્ટરી) બનાવી છે. પરમેશ્વરની ફેક્ટરી બ્રહ્માંડ છે એમાં પણ આપણે કેટલીક વાર ઘણી ગૂંચવણો કરી બેસીએ છીએ અને ગૂંચવણો થઇ છે. @5.01min. એના પરિણામો પણ આપણે ભોગવીએ છીએ. તમારો વિકાસ પર્યાવરણને દુષિત તો નથી કરતો ને? આપણાં ચિંતનની એક બહુ મોટી ત્રુટિ વિષે સાંભળો. પોલ્યુશન વિનાનો પૈસો આવે નહી, આ બંને સાથે ચાલતા નથી. પૈસાને આપણે રોકવા નથી. પૈસાને રોકીને પોલ્યુશનને ઘટાડવાની વાત નકારાત્મક છે, કે જે વાત મેઘા પાટકર કરે છે. વિકાસના કામને રોકવું નથી પણ એનાથી આવતું દુષણ ને રોકવું છે. આપણે વિકાસ સાથે પર્યાવરણને પણ આપણે સુધારવાનું છે. @10.00min. પર્યાવરણને બગાડીને વિકાસ નહિ, વિકાસને રોકીને પર્યાવરણ નહિ, પણ બેયને એકબીજાના પૂરક બનાવવાના છે. તો આ કેવી રીતે થઇ શકશે? જેમ હમણાં બહેને બહુ સરસ વાત કહી. એમણે કહ્યું કે ભારતની પાસે જે જમીન છે, ખરેખર તો આપણે બીજા નંબરનો દેશ નથી, પહેલાં નંબરનો છે. ચાઈના ક્ષેત્રફળમાં ઘણું વધારે છે, એના કરતાં થોડાક ક્ષેત્રફળમાં આટલી બધી વસ્તી લઈને આપણે બેઠા છીએ. આ વર્ષે સરકારે જે દેશમાં 90 જીલ્લાઓ મુસ્લિમ બહુમતિના બહુમતિના થઇ ગયા છે એના માટે 35 અબજ રૂપિયાનો પ્રોજેક્ટ રાખ્યો છે, બરાબર છે, પણ આ બહુમતિ થઇ કેમ? કારણકે એમણે સંતતિ નિયમન ન કર્યું. એટલે લઘુમતિને બહુમતિ થવાનું ઇનામ અને બહુમતિને સંતતિ નિયમન કરવાનો દંડ. આપણે પ્રશ્નો ઉકેલી શકતા નથી, એટલે આ પ્રશ્નો રાક્ષસ થઈને આપણું ગળું દબાવે છે. ચાઈના ભારત કરતા ક્ષેત્રફળમાં મોટો દેશ છે, પણ વસ્તિ અટકી ગઈ છે, કારણ કે એની પાસે કાયદો અને વ્યવસ્થા છે અને એના કારણે એ અમેરિકા અને રશિયાને ધ્રુજાવે છે. આખી દુનિયાનું મૂડી રોકાણ ત્યાં જવા માંડ્યું છે. આપણે આ પ્રશ્નો ઉકેલી શકતા નથી, કોઈએ મૂડી રોકાણ કરવું હોય તો એને ખબર પડે ધોળા દિવસે કેવા તારા દેખાય છે. પહેલો પ્રશ્ન આપણી પાસે જમીનનો છે, આ બહુ મોટો પ્રશ્ન છે અને એનો ઉકેલ પણ છે. આ ઉકેલ એ છે કે તમારે સારામાં સારો વિકાસ કરવાનોજ છે. જો વિકાસ નહિ કરીએ તો પછાત થઇ જઈશું.અને પછાતપણું કદી પણ શોષણ વિનાનું હોજાજ નહીં. પછી એ આર્થિક હોય, રાજકીય હોય, સામાજિક હોય કે ધાર્મિક હોય એ શોષણ વિનાનું હોયજ. જો તમારે શોષિત ન થવું તો પાછળ નહિ રહેવાનું, આગળ રહેવાનું અને આગળ રહેવું હોય તો સ્પીડ વધારવીજ પડે. સ્પીડ વધારવી છે, પણ સાથે સાથે પોલ્યુસન પણ ના વધવું જોઈએ. અને જે કામ છે, વિજ્ઞાન એનો જવાબ આપી શકે છે અને વિજ્ઞાનથી ઘણા પ્રશ્નો ઉકેલી શકાય છે. પરમેશ્વરે એક બહુ મોટી ફેક્ટરી બનાવી છે. જરા વિચાર કરો, પરમેશ્વરે ઓક્સિજનને ભારે બનાવ્યો છે અને  @15.00min. કાર્બન ડાયોક્સાઈડ, ઝેરી વાયુને હલકો બનાવ્યો છે, પણ જો એનાથી ઉલટું હોત તો શું થાત? પરમેશ્વરની આ એક પૂરી વ્યવસ્થા છે કે તમે વધુમાં વધુ વૃક્ષો વાવો. આ વ્રુક્ષો ઓક્સીજનની ફેક્ટરી છે. એ ઝેરી વાયુને ચુસ્નારી ફેક્ટરી છે. એકસાથે એ બેય કામ કરે છે. તો વૃક્ષો પણ વધારવાની જરૂર છે. માણસો વધ્યા તો વૃક્ષો પણ વધારવાની જરૂર છે.  આ કામ અમૃતાબેનની સંસ્થા અને વિદ્યાનગર ક્લબ જેવી સંસ્થાઓ કેટલાયે સમયથી આ કાર્ય કરે છે. વૃક્ષો પણ એવા વાવવા જોઈએ કે એને ઉગતા, ફળતાં, ફૂલતા  વાર લાગે પણ પછી વર્ષો સુધી અડીખમ ઉભા રહે. રાજકારણમાં પણ આવુજ છે. ગાંધીજી ઉપર કેટલી બધી આંધીઓ આવી, સરદાર સાહેબ ઉપર કેટલી બધી આંધીઓ આવી પણ એ લોકો જેટલા બહાર હતા એથી વધારે ઊંડાણમાં હતા, ગબડી ના શક્યા. આજે તો આટલાવર્ષો પછી સરદાર સાહેબની વધારે કિંમત થાય છે, ઓહોહો બધાના વિકલ્પો હોય પણ સરદાર સાહેબનો કોઈ વિકલ્પ ન હોય. એટલે પર્યાવરણ છે, એનું જતન થવું જોઈએ, રક્ષણ થવું જોઈએ અને વધુમાં વધુ વૃક્ષો વવાવા જોઈએ, એક વાત છે. બીજી વાત આપણી જીવન પદ્ધતિ છે, એમાં તો આપણે કુટેવોથીજ ભરેલા છીએ. હું જ્યારે આવું કહું છું ત્યારે ઘણા લોકો કહે છે કે તમે તો અમારી નિંદાજ કરો છો અને પરદેશના વખાણ કરો છો. પણ લાવોને તમારા પણ વખાણ કરું, પણ કઈ બાબતના કરું? વિસ્તારથી સાંભળો. આજે આતંકવાદીઓનો એટલો ત્રાસ છે કે સીધા બોમ્બજ ફોડે છે. કદી કલ્પના કરો કે આતંકવાદીઓ કાલે પાકિસ્તાન સાથેના યુધ્ધ વખતે જો આવા બોમ્બ ફોડે તો તમારું થશે શું? @20.02min. જે બોમ્બ શાંતિ કાળમાં ફોડવાથી આટલા બધા હચમચાવી નાંખે છે તો યુધ્ધ કાળમાં જો ફોડવામાં આવે તો તમારી દશા શું? એટલે આ પણ એક પર્યાવરણ છે. રાજકીય પોલ્યુસન છે. આપણે આ રાજકીય પોલ્યુસન ન સુધારી શકીએ તો આઝાદીનું સંપૂર્ણ સુખ આપણને ન મળી શકે. આજે વિદ્યાનગર ક્લબ દ્વારા બહેન શ્રી મતિ અમૃતાબેનનું બહુમાન થઇ રહ્યું છે ત્યારે મને બહુ આનંદ થાય છે કે જ્યારે જ્યારે હું અમૃતાબેનને જોઉં છું ત્યારે ત્યારે મને એમાં H M Patel ના દર્શન થાય છે. પુત્રીના દ્વારા પણ પિતા ધન્ય થતો હોય છે. આપણે વધુમાં વધુ વૃક્ષો વાવીએ, ઊગાડી એનું રક્ષણ કરીએ, પાણી ચોખ્ખું રાખીએ, હવા ચોખ્ખી રાખીએ એમાંજ આપણું ભવિષ્ય છે. હું પરમેશ્વરને પ્રાર્થના કરું કે આપણે આ પોલ્યુશનના પ્રશ્નને સમજીએ, સમજાવીએ અને એના દ્વારા ભારતના ભવિષ્યને સુધારીએ, આભાર, ધન્યવાદ, હરિઓમ તત્સત. @23.33min. ઈશ્વરવાદ – સરસ્વતી કેવી રીતે લુપ્ત થઇ? એ વિષે સાંભળો. ગંગા, યમુના જે પહેલાં સિંધ તરફ વહેતી હતી, તે પૂર્વ તરફ થઇ ગઈ. સૃષ્ટિને અનાદિ નહિ કહી શકો, એટલે જગતની રચના કોઈને કોઈ કાળે પરમેશ્વરે કરી છે. ઈશ્વરે જે જગતની રચના કરી છે તે બિલકુલ વ્યવસ્થિત છે. કોઈ જગ્યાએ અવ્યવસ્થા નથી અને હોય તો શોધી કાઢો, ઉદાહરણો સાંભળો. તમને લાગશે કે આ એક વ્યવસ્થા છે. પૃથ્વી પર ત્રણ ભાગ પાણી અને એક ભાગ જમીન છે, હવે એને ઉલટાવો તો શું થાય? પૃથ્વીનો આકાર કેમ બિલકુલ ગોળ નથી? કેમ એક તરફ ઝૂકેલી છે? તે સાંભળો. પૃથ્વી બિલકુલ ગોળ હોત તો ઋતુઓ ન થાત, કેવી રીતે? તે સાંભળો. @29.50min. માનો કે સૂર્ય નવ કરોડ માઈલ દૂર છે, તેને સાડાઆઠ કરોડ પર લાવો તો શું થાય? અને સાડાનવ કરોડ પર ગોઠવીએ તો? આવુંજ ચંદ્ર વિષે સાંભળો. આપને ઓક્સિજનથી જીવીએ છીએ. ૧૦૦% વાયુમાં ૮૦% નાઈટ્રોજન, ૧૯% ઓક્સિજન અને ૧% કાર્બન ડાયોક્સાઈડ છે. નાઈટ્રોજન કેમ મુક્યો? કારણકે એકલો ઓક્સિજન લઇ શકાય નહિ. તમારું ઝેર વૃક્ષો માટે અમૃત છે અને વૃક્ષોનું ઝેર તમારા માટે અમૃત છે, એટલે નૈયાયિકો કહે છે કે આ જગત અકસ્માત બની ગયું નથી, એની એક બિલકુલ વ્યવસ્થા છે એટલે એ વ્યવસ્થા કરનારનું નામ છે પરમેશ્વર. @36.06min. નાસ્તિક થવા માટે ડબલ શ્રદ્ધા જોઈએ એ વિષે સાંભળો @38.54min. આપણું જીવન અને કુદરતનો પ્લાન @46.07min. ભજન – અખિલ બ્રહ્માંડમાં – શ્રી આશિત દેસાઈ.
 

સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यत:/ સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી

B – VYAKTIVAAD-THEE BRAHMVAAD – વ્યક્તિવાદથી બ્રહ્મવાદ – સંત માર્ગ અને ઉપનિષદ માર્ગ એ બે મળતા માર્ગો છે. બીજા માર્ગો જે આજીવિકા માટે નીકળ્યા તે જુદા પડયા. મથુરા-વૃંદાવનમાં ડગલે અને પગલે તમારી પાસે પૈસા કઢાવાય છે, એ વિશે સાંભળો. એટલે ઉપનિષદ તમને આ બધામાંથી છોડાવવા માંગે છે.ઉપનિષદમાં વ્યક્તિવાદ નથી. કોઈ ઋષિ એવો દાવો કરતો નથી કે હું ભગવાન છું. ઉપનિષદમાં પ્રકૃત્તિવાદ, વ્યક્તિવાદ નથી પણ દેવવાદ છે, પણ દેવોનું સમીકરણ બ્રહ્મમાં છે. હમણાં હમણાંથી દેશમાં વ્યક્તિવાદ ખુલ્યો છે. સ્વામીજી પાસે ઘણા લોકો એમનો ફોટો પૂજામાં રાખવા માટે માંગવા આવે છે. સ્વામીજી કહે કે પૂજામાં ભગવાનનો ફોટો રખાય. મારા જેવાનો ફોટો રાખો તો ભગવાન ત્યાંથી ખસી જાય. એટલે ભગવદ ગીતા અને ઉપનિષદ વારંવાર ભાર મૂકે છે કે एक भक्तिर विशिष्यते. ઘણા આવા પોતાની જાતને ભગવાન ગણાવતા લોકો ભગવાનના ફોટા કઢાવી પોતાનો ફોટો રાખવાનું કહે છે. અને કહે છે કે કોઈની નહિ પણ મારીજ ભક્તિ કરવાની એને વ્યક્તિવાદ કહેવાય. જે માણસ જન્મે છે અને મરી જાય છે એ કદી ભગવાન હોઈ શકે નહીં. એટલે ઉપનિષદ તમને વ્યક્તિવાદી કે પ્રકૃત્તિ પૂજક નથી બનાવવા માંગતા પણ તમને બ્રહ્મ પૂજક બનાવવા માંગે છે. તમે જળ પાસેથી શક્તિ પ્રાપ્ત કરો, વાયુ પાસેથી, અગ્નિ પાસેથી, ધરતી પાસેથી જે શક્ય હોય તે પ્રાપ્ત કરો. @5.01min. આપણે જે બ્રહ્મવાદની ચર્ચા કરવાની છે, એ બ્રહ્મ કેવું છે? तनैजति, तददूरे, तद्वन्तिके तदुसूक्तस्य बाह्यत ઉપનિષદનો આ મંત્ર છે. તો એ બ્રહ્મ છે એમાં પહેલામાં પહેલો નકાર મૂકી દીધો કે એ આવતું નથી, જતું નથી કારણકે अखण्ड एकरस सर्वव्यापक એ સર્વવ્યાપક છે. જરા એનો મેળ કરો. ભગવાન પહેલા દ્વારિકામાં હતા અને ત્યાંથી ડાકોર આવ્યા. આ પુરાણવાદ કહેવાય. જ્યારે ભગવાન દ્વારિકામાં હતા ત્યારે ડાકોરમાં હતા કે નહીં? એટલે ઉપનિષદનો જ્ઞાતા છે, એ સમજે છે કે ડાકોરમાંયે તું છે અને દ્વારિકામાંયે તું છે. મક્કામાંએ તું છે અને જેરુસલામમાંયે તુંજ છે. એટલે કવિએ ગાયું છે કે એક તું એક તું  એમ કહેવું. એક ભગતે એવી જાહેરાત કરી કે ફલાણા દિવસે, આટલા વાગ્યે હું સમાધિ દ્વારા મારો પ્રાણ છોડીશ અને ભગવાન મને લેવા આવશે. એવું કશું થયું નહિ એટલે પેલા ભગતે કહ્યું કે ભગવાનનો ઓર્ડર છે કે હજુ તારે દુનિયામાં કામ કરવાનું બાકી છે, એટલે હું અત્યારે લેવા આવીશ નહીં. આવી ઘટનાઓ બધે બનતી હોય, લોકોના ટોળાં ભેગા થઈ જતા હોય છે, કારણકે એમને ઉપનિષદનું બ્રહ્મ પ્રાપ્ત થયું નથી. પછી એ કેવો છે? मनसो जवीय: એ મનથી પણ બળવાન છે. अनेजदेकं એટલે આવ-જા નથી કરતો. આપણે ત્યાં પુરાણો-સંપ્રદાયોમાં બે માન્યતાઓ છે કે એ વ્યાપક છે પણ વ્યાપક હોવા છતાં એ નિશ્ચિત લોકમાં રહે છે. પણ હમણાં હમણાં એવા સંપ્રદાયો નીકળ્યા છે તે કહે છે કે પરમેશ્વર તો અમુક જગ્યાએ આકાશમાં રહે છે. એ વ્યાપક હોઈ શકે નહિ, જો વ્યાપક હોય તો ઉકરડામાં રહે ખરો? પછી એ પરમાત્મા કોઈવાર નીચે આવે છે. એ કોઈના શરીરમાં આવે છે અને જ્ઞાન આપીને પાછા જતા રહે છે. સ્વામીજીએ પૂછ્યું કે @10.01min. એ અહીં આવે તો ત્યાંની કાળજી કોણ રાખે? તો કહ્યું કે એ તો અહીંથી પણ વ્યવસ્થા કરી શકે. તો સવાલ એ થાય કે એ ભગવાન ત્યાંજ રહીને અહીં એને જ્ઞાન ન આપી શકે? એને શરીરમાં આવવાની શી જરૂર છે? એટલે ઉપનિષદ કહે છે अनेजदेकं – એ અનેજક છે, સ્થિર છે, અચળ છે, એનું ગમન આગમન નથી. પછી કહે છે एकं  બ્રહ્મ એકજ છે.ઉપનિષદોમાં ખાસ કરીને બ્રહ્મના લક્ષણોમાં વિરોધી વાતો હોય છે. मनसो जवीय: એટલે મનથી વધારે ગતિ વાળો. अनेजदेकं એ આવ-જા નથી કરતો એટલે અહીં વિરોધાભાષ થયો. આવું કેમ? હનુમાનજીની સ્તુતિમાં લખ્યું છે, मनोजवं मारुततुल्य वेगम એટલેકે જ્યારે કોઈ ભક્ત ઉપર ભીડ પડી હોય તો એ ભક્તની ભીડ ભાંગવા મન કરતાં પણ વધુ ગતિએ પહોંચી જાય છે, જેવી રીતે દ્રૌપદીની લાજ રાખવા કૃષ્ણ પહોંચી ગયા હતા. એ આવતો કે જતો નથી પણ ત્યાંને ત્યાંથીજ પ્રગટ થાય છે. એને આપણે પૌરાણિક માન્યતા પ્રમાણે આવેલો કહીએ છીએ. ઉત્તર ગુજરાતમાં એક બનેલી ઘટના સાંભળો.એક સ્ત્રી એના પતિ સાથે ઝગડીને પાંચ-દશ માઈલ પિઅર હશે ત્યાં જવા નીકળી ગઈ. રેલવે સ્ટેશનથી બળદગાડામાં ઘરે જવા બેઠી. બરાબર અડધે રસ્તે ગઈ અને ગાડાવાળાને એના પહેરેલા દાગીના ઉપર દાનત બગડી. એણે બધા દાગીના ઉતારી દીધા પણ પગના કલ્લા નીકળ્યા નહીં. @15.05min. એટલે એ પગ કાપીને લેવા તૈયાર થયો. પગ લાંબા કરાવ્યા, કુહાડી કાઢી, દરમ્યાનમાં પેલી બહેન પ્રાર્થના કરવા માંડી કે પ્રભુ ગરુડે ચઢીને વહેલા આવજો. ઘા કરવા જાય ત્યારે કુહાડી હાથમાંથી છટકી અને ઝાડ પર વાગી. ઝાડ આગળ નાગ હતો એણે આ ગાડાવાળાને ડંસ માર્યો કે ત્યાંજ મારી ગયો. આવી જ્યારે જીવનમાં ઘટના થાય છે ત્યારે માણસ સમજે કે ભગવાને મને બચાવી લીધો. ભગવાને મારી રક્ષા કરી. આને કહેવાય मनसो जवीय: જ્યારે એણે કોઈનું રક્ષણ કરવાનું હોય કે જેણે એનું રાતદિવસ ભજન કર્યું હોય, એના માટે જ્યારે દોડવું પડે ત્યારે મન કરતાં વધારે ગતિએ ભગવાન મદદે આવે છે. સ્વામીજીનો પોતાનો આંધ્રમાં નક્ષલવાદ સંબંધે થયેલો અનુભવ સાંભળો. સ્વામીજી થોડા હરિભક્તો સાથે આંધ્રમાં જાત્રા કરવા ગયેલા. રસ્તામાં એક ગામ આવ્યું, ત્યાં નાસ્તો કરવા રોકાયા. ત્યાં એક મારવાડી મળ્યો. એણે કહ્યું તમે જ્યા જવા માંગો છો એ રસ્તો બહુ ખતરનાક છે. ત્યાં જવું હોય તો રાતના આઠ વાગ્યા પહેલા પહોંચી જજો. @20.01min.  આગળનો રસ્તો ખાડાવાળો બિલકુલ ખરાબ અને ઉપરથી વરસાદ આવતો હતો. અંધારામાં કશું દેખાય નહીં. પાછળ એક જીપ આવી રહી હતી. રસ્તાના ફાંટા પડે ત્યાં, અમે આગળથી નક્કી કરેલો એના કરતાં બીજો રસ્તો લીધો. પાછળ આવતી જીપ આગળ વધીને ઓવરટેક કરીને નીકળી ગઈ. સ્વામીજીના અંતરાત્માએ કહ્યું એટલે ગાડી પાછી વાળી અને જે જગ્યાએ લોકો હતા ત્યાં પહોંચ્યા તો લોકોએ કહ્યું કે તમે બહુ સારું કર્યું કે પાછા આવી ગયા કારણકે પેલી જીપમાં નક્ષલીઓ હતા. એ લોકો તમને લૂંટીને મારી પણ નાંખે. આને કહેવાય  मनसो जवीय: આધ્યાત્મિકતામાં એક શ્રદ્ધા છે અને શ્રદ્ધામાં એક વિશ્વાસ શું છે કે કોઈ તમારું રક્ષણ કરનારું છે. એટલે ઉપનિષદ કહે છે, अनेजदेकं मनसो जवीय: જરૂર પડે ત્યારે મનથી પણ વધારે ગતિ વાળો છે. नैनदेवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत. પહેલાં પ્રાચીન કાળમાં બધા દેવો ભેગા થયા અને એ બ્રહ્મને, પરમેશ્વરને પહોંચી વાળવા પાછળ દોડયા પણ કોઈ પહોંચી શક્યું નહીં. કેમ? देवा इन्द्रियाणि દેવ એટલે ઇન્દ્રિય. તમારી પાસે એકાદશ દેવો છે. એ દેવોએ પરમેશ્વરને પ્રાપ્ત કરવા બહુ દોટ લગાવી પણ એ બ્રહ્મ પ્રાપ્ત થયું નહીં. મન, બુદ્ધિ બધાએ દોડ લગાવી પણ કોઈ પકડી શક્યું નહીં. કારણકે એનો વેગ વધારે છે. तद्धावतोन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति. એ જ્યારે દોડે છે ત્યારે બધાને પાછળ છોડી દે છે. એ જ્યારે સ્થિર થઈ જાય છે ત્યારે પવન વાદળાંને ધારણ કરે છે. એના આધારે પવન, પાણી, આકાશ વિગેરે બધા પોત-પોતાનું કામ કરે છે. માટે એ ભાઈ તું એ પરમેશ્વરને, બ્રહ્મને સમજ તો એ ધર્મ અને જો ભળતી વાતોને સમજીશ તો એ ધર્માંભાષ. @25.14min. ઉપનિષદમાં એક બ્રહ્મવાદને સ્થિર કરવામાં આવ્યો છે એટલા માટે કે ધર્મ અને ધર્માભાષ, સત્ય અને મિથ્યા, સત્ય અને કલ્પના, સાચું અને ખોટું આ બેયના ભેદને સમજી શકે અને સમજીને સાચી વાતને પકડી શકે એટલા માટે. ઉપનિષદો એ બ્રહ્મવિદ્યાના ગ્રંથ છે, તત્વવિદ્યાના ગ્રંથ છે, દાર્શનિક ગ્રંથ છે અને એ મૂળ ગ્રંથ છે. ગઈકાલે એના ઉપર ચર્ચા ચાલી કે એ બ્રહ્મ કેવું છે? કારણકે ઉપનિષદોનો બ્રહ્મવાદ છે. બ્રહ્મવાદની કુક્ષીમાં આત્મવાદ છે. એટલે ઉપનિષદ એ આત્મવાદીપણ છે, એમાં આત્મવાદનો વિરોધ નથી અને દેવવાદી પણ છે. પણ મૂળમાં એ સૌના ઉપર બ્રહ્મવાદ છે. હાથીના પગમાં જેમ બધાના પગ સમાય જાય એમ સૌના ઉપર બ્રહ્મ તત્વ છે. એ બ્રહ્મ કેવું છે, એ બતાવવાની શરૂઆત કરી अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनदेवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत, तद्धावतोन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति. એ બ્રહ્મ ગતિ વિનાનું છે, अनेजदेकं પાછું એકજ છે, એમ બધી ચર્ચા ગઈ કાલે કરી. આજે આગળ બીજો મંત્ર ચલાવવાનો છે. ઉપનિષદ કેટલીક વાર દ્વિરાવૃત્તિ કરે છે એટલેકે એની એકજ વાત ફરીથી બીજી રીતે કરે છે. “तदेजति तन्नैजति ततदूरे तद्वन्तिके, तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यत: આ એના પછીનો મંત્ર છે. એમાં બે વિરોધી ધર્મો બતાવ્યા છે, પણ એ બધી ચર્ચા કરતાં પહેલા એક બ્રહ્મ સંબંધી બીજો પક્ષ છે, એ તમે સાંભળી લો. બ્રહ્મ એક છે, એટલે હવે બે ભગવાન, ચાર ભગવાન આઠ ભગવાનને માનવાના નથી. પણ બીજો પ્રશ્ન એ થાય છે કે એ ભગવાન સાકાર છે, કે નિરાકાર છે? ઉપનિષદોમાં કેટલાંક વિશેષણો મુકેલા છે, એમાં એક પરમેશ્વર નિરંજન છે. જેની આંખમાં કંઈ આંજ્યું હોય એને કહેવાય અંજન.અને કંઈ નહિ આંજ્યું હોય એને કહેવાય નિરંજન. અહિ અંજનનો અર્થ થાય છે, રાગ અને દ્વેષ. એટલે પરમેશ્વરને રાગ નથી કે દ્વેષ નથી. એટલે પરમેશ્વર નિરંજન, નિર્ગુણ છે. ઘણા વિશેષણો આપ્યા છે, એમાનું એક વિશેષણ છે, નિરાકાર. તુલસીદાસજીએ એક સરસ છંદ લખ્યો છે. निराकार साकार ॐकार रूपम, विभूम व्यापकम ब्रह्मवेद स्वरूपम એમાં નિરાકાર કહ્યું છે અને સાકાર પણ કહ્યું છે. હિન્દુઈઝમને સમજવું બહુ કઠિન છે. પણ જો એકવાર સમજવામાં આવે તો બહુ સરળતાથી સ્વીકારે કે @30.02min. એક રૂપિયાના સિક્કાની જેમ બે છાપો છે એમ આ હિન્દુ ધર્મની પણ બે છાપો છે. ઇસ્લામ અને ઈસાઈ ધર્મમાં એકજ अल्लाह અને એકજ GOD છે. નિરાકાર એટલે નિરાકારજ એમાં શંકા કુશંકા કરવી નહીં. અહીં ઢગલાબંધ રીતે કહેવાય છે કે ઈશ્વર નિરાકાર છે અને પાછી સાકારની વાત પણ આવે છે. ત્યારે આ બેયનો મેળ કેવી રીતે બેસાડવો? ઈશ્વર અને ધર્મ બંને મૂળમાં નિરાકાર છે, પણ જ્યારે એમાં કલા ભેળવવામાં, ઉમેરવામાં આવે ત્યારે એ સાકાર થાય છે. એક વાર સ્વામીજી જેતલપુરથી આવતા હતા ત્યાં રસ્તામાં ચાર સંતો મળ્યા, એમને ગાડીમાં બેસાડી દીધા. તેઓ વેદાંતના વિદ્યાર્થીઓ હતા પણ પછી આચાર્યો થાય હતા. એમની સાથે ઘણી ચર્ચા થઈ. એમાં એક ચર્ચામાં  સ્વામીજીએ પૂછ્યું કે બોલો પરમેશ્વર સાકાર છે કે નિરાકાર? આપણે ત્યાં ત્રણ મત છે. પરમેશ્વર નિરાકારજ છે, પરમેશ્વર સાકારજ છે અને પરમેશ્વર નિરાકાર અને સાકાર એમ બંને છે. પેલા સંતોમાંના એક સંતે કહ્યું, આ ચતુર્ભુજ વિષ્ણુ છે એ એમનો આકાર છે. સ્વામીજીએ આગળ પૂછ્યું કે એ વાસ્તવિક આકાર છે કે કાલ્પનિક આકાર છે? તો કહે એ વાસ્તવિક આકાર છે. જો આ વાસ્તવિક આકાર હોય તો એ આકારને પડતો મૂકીને તમે બીજો આકાર મંદિરમાં શા માટે મુક્યો? સંતો પાછા ફરી ગયા અને કહ્યું કે મંદિરમાં જે આકાર છે, એ વાસ્તવિક આકાર છે. આમ તમે વિચાર કરો, ચર્ચા કરો તો ભૂલ સુધરે. સંતોએ કહ્યું મંદિરમાં મુકેલો આકાર સાચો છે. તો પછી એ આકાર બચપણમાં કેવો હતો? પાંચ વર્ષની ઉંમરે, દશ વર્ષની ઉંમરે, ત્રીસ વર્ષની ઉંમરે એ આકાર એવોને એવોજ હતો? સંતો મુંઝાઈ ગયા કે હવે શું કરીશું? સ્વામીજીએ કહ્યું કે @35.01min. અમારો સિદ્ધાંત છે કે પરમેશ્વર સ્વરૂપથી નિરાકાર અને કલાથી સાકાર છે. એજ વાત મારે તમને બતાવવાની છે.સ્વરૂપથી નિરાકાર એટલે તો એ બધે વ્યાપક છે. એટલે ઉપનિષદોની માન્યતા  છે કે પરમેશ્વર નિરાકાર છે અને સાકાર પણ છે. તો ઉપનિષદમાં નિરાકારની ઘણી શ્રુતિઓ આવશે, જેમ કાલે આવ્યું, अनेजदेकं मनसो जवीय: એ સૌથી સુક્ષમાં સુક્ષ છે. હવે એ પરમેશ્વરના નિરાકાર સ્વરૂપમાં કલાનો ઉમેરો થાય ત્યારે એમાં સાકારતા આવે છે. કલા એટલે શું? ઉદાહરણ સાંભળો. માનોકે તમે મોહનથાળ બનાવ્યો અને એને કઢાઈમાંથી સીધું ખાવો તો સ્વાદમાં કઈ ફર્ક પડે નહીં. એ નિરાકાર મોહનથાળ છે. પછી તમે એને ઠારીને ઉપર વરખ લગાવી, બીજું કંઈ નાખી ચકતાં પાડયાં અને કંઈ ડિઝાઇન બનાવી. આ જે ડિઝાઇન બનાવી એનું નામ કલા છે. આ મોહનથાળનો જુદો જુદો આકાર આપવાના કારણે એનો સ્વાદ બદલાયો ખરો? માણસ કલા પ્રિય છે. તમે सत्यम, शिवम्, सुंदरम  ફિલ્મી ગીત સાંભળ્યું હશે. सत्यम् એ દર્શન તત્વ છે. शिवम् એ કલ્યાણકારિતા છે અને सुंदरम् એ કલા છે. બહુ નાભિમાંથી બોલે છે કે ईश्वर सत्य है. પણ જો વાત આટલેથીજ અટકી ગઈ હોત તો તમે એકજ રૂપમાં રહી ગયા હોત. આગળ કહે છે, सत्य ही शिव है શિવનો અર્થ થાય છે, કલ્યાણકારી. પછે કહે છે सुन्दर है એટલે કે એ રૂપ-રૂપનો અંબાર છે. નિરાકારમાં રૂપ ન હોય પણ આ તો રૂપ-રૂપનો અંબાર છે. કલા એક વાસ્તવિકતા છે. કલ્પના કલાને કંડોરે છે. કલા એક વાસ્તવિક સંદેશ છે. એટલે અહિયાં ઉપનિષદ કહે છે, “अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनदेवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत, तद्धावतोन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति, तदेजति तन्नैजति ततदूरे तद्वन्तिके, तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यत: એ ભાઈ, આ બ્રહ્મ દુરથી દૂર છે અને નજીકથી નજીક છે. એ ગતિશીલ પણ છે અને ગતિ વિનાનું પણ છે. એ અંદરે છે અને એ બહારે છે. જે જુદા જુદા વિરોધી ધર્મો છે, એ બધ્ધા વિરોધી ધર્મો એનામાં છે. આ વાતને સમજાવવા માટે ઉપનિષદે ચર્ચા કરી છે. ॐ पूर्णमद: पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते, पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते.  ॐ शांति: शांति: शांति:. સદગુરુ દેવ કી જય, नम: पार्वतीपतये हर हर महादेव हर. @40.48min. मधुराष्टकम – जनार्दन, हर्शिदा रावल. 

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ