Category Archives: અધ્યાત્મ

WISH  ALL OF YOU A BRIGHT, HAPPY AND PROSPEROUS DEEPAVALI. +interesting files

 
WISH  ALL OF YOU A BRIGHT, HAPPY AND PROSPEROUS DEEPAVALI.
Oct 27, 2016 – Uploaded by TV9 Telugu

Trump Deepavali” at Virginia – USA ▻ Download Tv9 Android App: http://goo.gl/T1ZHNJ ▻ Subscribe to …

 

HASTA MANSO

379_GAZALs_CHETAN_SHUKLA_

SeM_2017_07_23 380

.Statue Of Liberty-Asha_Virendra-SeM-2017-08-06 Ebook-2 (1)

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના, Uncategorized

ભગવદ્ ગીતા એ એક રાષ્ટ્રિય ગ્રંથ

 
A – 15th AUGUST – UNJHAA AASHRAM – ૧૫મી ઓગષ્ટ – ઊંઝા આશ્રમ – ભગવદ ગીતા એક એ એવો ગ્રંથ છે, કે તમે એને જે દ્રષ્ટિકોણથી એને જોવા માંગો, એ દ્રષ્ટિકોણથી તમે જોઈ શકો અને તમને સંતોષ આપે એવો એ ગ્રંથ છે. કોઈપણ ધર્મ, ધર્મગ્રંથના દ્વારા આવતો હોય છે. ધર્મની સફળતા અને નિષ્ફ્ળતાના મૂળ એના ધર્મગ્રંથમાં રહેલા હોય છે. એટલે જયારે પણ કોઈ ધર્મગ્રંથનું મુલ્યાંકન કરવા બેસો ત્યારે એટલુંજ ન જોજો કે એણે કેટલા લોકોને મોક્ષ અપાવ્યો? પણ એ ધર્મગ્રંથની અસર રાષ્ટ્રીય પ્રવાહ ઉપર કેવી પડી? એનાથી રાષ્ટ્ર મજબુત, શક્તિશાળી બન્યું? પ્રજામાં એકતા થઇ? પ્રજા સુખી થઇ? પ્રજા શક્તિશાળી બની? આ એંગલ પણ જોજો. ખાલી તમે એમ સમજો કે અમારો ધર્મ મોક્ષ આપે છે, આપતો હશે, માની લો. પણ તમારો ધર્મ તમને સ્વાધીનતા આપે છે? પ્રજા એક થઇને રહી શકે છે? પ્રજા શક્તિશાળી બને છે? એ એંગલને પણ એ જોવાનો. રાષ્ટ્રીય સંદર્ભમાં આપણે ભગવદ ગીતાને જોઈએ તો .ભગવદ્ ગીતા એ એક રાષ્ટ્રિય ગ્રંથ પણ છે. રાષ્ટ્ર ઉપર આવેલી આપત્તિ અને આપત્તિના સામે ઝઝૂમવાની જે પ્રેરણા આપે અને આપત્તિને દુર કરાવે એનું નામ તો રાષ્ટ્રીયતા છે. એટલે ભગવદ ગીતા એ રાષ્ટ્રીય ગ્રંથ પણ છે. અને રાષ્ટ્રીય પુરુષોએ એમાંથી પર્યાપ્ત પ્રેરણા લીધેલી છે. લોકમાન્ય બાળગંગાધર તિલકે એમાંથી પ્રેણના લઈને એક મોટો કર્મયોગ પર ગ્રંથ લખ્યો છે, ગાંધીજીએ પણ એમાંથી પ્રેરણા લીધી છે. એટલે થોડી રાષ્ટ્ર સંબંધી ચર્ચા કરવાની છે. આપણો દેશ ગુલામ ક્યારથી થયો? અને ગુલામ કેમ થયો? સ્વતંત્ર ક્યારથી થયો? અને ક્યાં સુધી સ્વતંત્ર રહીશું? આ ચિંતનનો મુખ્ય વિષય છે. ઘણાં એમ મને છે કે અંગ્રેજોએ આપણાં દેશને ગુલામ બનાવ્યા. હું એમ કહું છું કે  અંગ્રેજોએ આપણને બચાવ્યા કેવી રીતે તે સાંભળો. અંગ્રેજોના આવતા પહેલા આ દેશની ભયંકર સ્થિતિ હતી. એ ભયંકર સ્થિતિમાં એમણે એક આખી વ્યવસ્થા ઊભી કરી દીધી. એના પહેલા 700 વર્ષો સુધી મુસ્લિમોએ રાજ કર્યું. ઘણાં લોકો એમ માને  છે કે મુસ્લિમો આવ્યા પછી આ દેશ ગુલામ થયો. આ માન્યતા પણ સાચી નથી. હું તમને ભલામણ કરું છું, તમે ઇતિહાસ વાંચો, ઇતિહાસ દીવો છે અને એ દીવાના અજવાળામાં તમે તમારા ભૂતકાળને જોઈ શકશો. @5.02min. એટલે તાવ ઊતરી જશે. એનો સાચો ઉપાય તમારા હાથમાં આવશે. હું તમને જ્યારથી ઇતિહાસ શરુ થાય છે, ત્યાં લઇ જવા માંગુ છું. પુરાણો મિથ છે એટલે એની વાત જવા દો. મુસ્લિમો આવ્યા પછી દેશ ગુલામ નથી થયો પરંતુ ઇ.પૂ. છઠી શતાબ્દી(બુદ્ધનાએ પહેલા)થી જ્યારે ઇરાનના બાદશાહોએ હુમલા કર્યા ત્યારથી દેશ ગુલામ થયો. ઈરાનની પ્રજા એના પહેલાં જોઈએ તો પણ સપ્ત સિંધુ અને ઈરાન બેબિલિયોન પ્રજા હંમેશાં લડતી રહી  છે. વેદોમાં અને પુરાણોમાં એની ગાથા છે. આ તરફના સુર અને પેલી તરફના અસુર. એટલે આપણે સુર શબ્દને ઉત્તમ માનીએ જયારે ઈરાનીઓ અસુર શબ્દને ઉત્તમ મને છે. એમના ભગવાનનું નામ છે, અહુર મજદ(અસુર મજદ) એની વ્યાખ્યા તમને ગમશે નહિ કે જે સુરા પીવે એ સુર અને જે સુરા ન પીવે તે અસુર. ઇરાનના ત્રણ બાદશાહોએ આ દેશ ઉપર વારાફરતી હુમલા કર્યા. એમાં બે સફળ રહયા અને ઠેઠ સિંધથી માંડીને પંજાબ સુધી એમણે રાજ કર્યું. આ પહેલો ઇતિહાસ છે, જ્યાથી ઇતિહાસનો એકડો શરુ થાય છે. આપણે હાર્યા કેમ? આપણા ઉપર રાજ કેમ થયું? ઈરાનીઓને મકદુનિયા(ગ્રીકનો એક ભાગ) વાળાએ દબાવ્યા. રોમન અને ગ્રીક આ દુનિયાની બે મોટી બળવાન સંસ્કૃતિઓ છે. ગ્રીક સીરિયામાં રાજ કરે અને ત્યાંથી ગ્રીકોના ત્રણ રાજાઓ ભારત ઉપર હુમલા કરે. પ્રાચીન કાળમાં હુમલા લૂંટ માટે થતા. એમાં ત્રીજો ગ્રીક રાજા આવ્યો એનું નામ છે સિકંદર(ALEXANDER). આ 19 વર્ષનો છોકરો એના દેશમાંથી આખી દુનિયા જીતવા નીકળી પડેલો. એક પછી એક દેશ જીતતો જીતતો એ સતલજના કિનારે આવી અટક્યો. સામે પોરસનું રાજ છે. બંને કિનારે લશ્કર છે. પછી આપણો એક રાજા આંભી, સિકંદર સાથે મળી ગયો અને પોરસને હરાવ્યો. @10.00min. તમે તો હાથાજ પેદા કર્યા છે. કુહાડા બહારના અને હાથા તમે પોતેજ બન્યા. સિકંદરે પોરસ રાજાને કેવી રીતે હરાવ્યો તે સાંભળો. પોરસને એનું રાજ પાછું આપી ગવર્નર બનાવ્યો અને સિકંદર ત્યાંથી પાછો વળી ગયો. બધા રાજાઓ સભામાં ઊભેલા અને નવો આ હારેલો રાજા પોરસને લાવવામાં આવ્યો, એટલીજ ખુમારીથી ચાલે, જાણે કે એના સિંહાસન પર બેસવા જતો હોય. “तथापि मामले न मुखाम्बुजश्री रघुनंदनस्यमे” તુલસીદાસજીએ લખ્યું છે, રામને જયારે ગાદી મળવાની થઇ ત્યારે લોકીએ ચહેરો જોયો એનોએજ, જયારે  રાતોરાત વન જવાનું થયું ત્યારે ચહેરો જરાયે કરમાયો નહીં. માણસનું ખમીર ચડતી દશામાં મપાયજ નહિ, માણસના ખમીરની કસોટી એની પડતી દશામાં થાય. સિકંદરે પૂછ્યું બોલ, પોરસ તારી સાથે કેવો વ્યહવાર કરું? પોરસે કહ્યું એક સમ્રાટ બીજા સમ્રાટની સાથે જેવો વ્યહવાર કરે એવો વ્યહવાર કરો. જય-પરાજય એતો જિંદગીના ખેલ છે, આજે તમે જીત્યા છો અને કાલે તમે હરિ શકો છો. આપણે ત્યાં તો દૂધ મંડળીની ચૂંટણીમાં જીતે તો એટલો ગુલાલ ઉડાડે કે એ પરણ્યા હોય ત્યારે એટલો ગુલાલ ન ઉડાડયો હોય. @15.04min. સિકંદરે જોયું કે અત્યાર સુધી આ એકજ બહાદુર રાજા મળ્યો અને એને છોડી દીધો. પછી પોરસની આપણાજ માણસોએ હત્યા કરી નાંખી. એ સમયમાં નંદ રાજાનું એક શક્તિશાળી રાજ હતું. નંદ રાજાને લોકો શુદ્ર કહે છે. સ્વામીજીને એક દરજી સજ્જન કહે છે, તમે આ ઋષિમુનિઓએ ચલાવેલી સારામાં સારી વર્ણવ્યવસ્થાનો કેમ વિરોધ કરો છો? સ્વામીજીએ કહ્યું વર્ણવ્યવસ્થામાં તમે શુદ્ર છો અને તમને કશો અધિકાર નથી અને તું પોતે એને સારામાં સારી વ્યવસ્થા કહે છે? ક્રાંતિની સૌથી મોટામાં મોટી પીડા જનક સ્થિતિ હોય ને કે જેના માટે તમે કામ કરતા હોય એજ તમને સમજી ના શકતા હોય. સ્વામીજીનો વિધવા માટે થયેલો અનુભવ સાંભળો. છેલ્લો ધન-નંદ રાજા થયો એ બહુ ક્રૂર હતો. એણે લોકો ઉપર એટલા ટેક્ષ નાંખ્યા કે પ્રજા ત્રાહિ-ત્રાહિ થઇ ગઈ કે એમાંથી નીકળવું કેવી રીતે? એને એક વાણંદ દાસી એનું નામ મુરા અને એ મુરા દાસીમાંથી એને એક પુત્ર થયો, એનું નામ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય. એ ચંદ્રગુપ્તનું રાજા નંદે અપમાન કર્યું. કોઈ માણસનો વિનાશ થવાનો હોય ત્યારે એ વ્યક્તિગત અપમાન કરવા લાગે, જેવી રીતે રાવણે વિભીષણનું કર્યું. નંદે ચાણક્યનું પણ અપમાન કર્યું. ચંદ્રગુપ્ત, છોડ ઉખેડતાં ચાણક્યને ઓળખી ગયો અને ત્યાર પછી એમની ભાઈબંધી થઇ. અહીંથી ચાણક્ય-ચંદ્રગુપ્તની અને નંદ રાજાને હરાવ્યો એ વાત સાંભળી લેવી. @20.00min. ગાંધીજીમાં પણ માણસને ઓળખવાની શક્તિ હતી એટલે એને પ્રાંતેપાંતમાંથી કાર્યકરો ભેગા કર્યા. હવે લોકો ગુંડાઓ ભેગા કરે છે. ભારતનો પહેલામાં પહેલો સમ્રાટ હોય તો એ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય. ઇતિહાસ ત્યાંથી શરુ થાય છે. પછી એનો પુત્ર થયો બિંબિસાર અને એનો પુત્ર થયો અશોક. અશોકે એના બાપના રાજને દૂર દૂર સુધી ફેલાવ્યું. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય જૈનધર્મી હતો. એણે ઠેઠ કર્ણાટક અને તામિલનાડુ સુધી જૈન ધર્મને પ્રસરાવેલો. પણ અશોકના આવતાં બૌદ્ધ ધર્મમાં કન્વર્ટ થઇ ગયો. અને એ આખો મૌર્ય વંશ બૌદ્ધ ધર્મી થયો હોવાને કારણે આપણા પુરાણોમાં એમનો ખાસ નામોલ્લેખ નથી. એમના પછીનો ઉલ્લેખ છે. એમણે શુદ્ર રાજાઓ તરીકે બતાવ્યા છે. મૌર્ય વંશ  પછી પાટલીપુત્ર ઉપર શૃંગ વંશ આવ્યો. એમણે 150 વર્ષ રાજ કર્યું અને આખા બૌદ્ધ ધર્મને ધકેલી દીધો. એ સમયમાં મનુસ્મૃતિ રચાઈ. આ રચાયેલી સ્મૃતિઓને અને મનુને કંઈ લેવાદેવા નથી. શૃંગ વંશના રાજાને મારીને કણ્વવંશ આવ્યો. 45 વર્ષ પછી શાતવાહનોએ કણ્વવંશનો નાશ કર્યો. એ આંધ્ર તરફના છે એટલે એણે આંધ્ર પણ કહે છે. મૂળમાં એ મહારાષ્ટ્રના ચિત્તપાવન બ્રાહ્મણો છે. મહારાષ્ટ્રના ચિત્તપાવન બ્રાહ્મણ, ગુજરાતના નાગર બ્રાહ્મણ, ગુજરાતના અનાવિલ બ્રાહ્મણ અને કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ આ બધા લગભગ એક વંશના છે.@25.02min. પ્રસંગ છે, એટલે કહું છું, કે તમે પાટીદારો બધા એક નથી. એ તો ધંધાના કારણે એક થઇ ગયા. તમારામાં કેટલાયે વંશો છે. કેટલાક ગૌર વર્ણ તો કેટલાક બિલકુલ કાળા. આંખ, કાન, નાક, ગાલ આ બધાની રચના ઉપરથી વંશ શાસ્ત્ર ચાલુ થાય. આ ચાર બ્રાહ્મણો ગોરપદુ કરનારા નથી પણ રાજ વહીવટ કરનારા છે. એ રાજકીય પુરુષો છે. મૂળમાં એ ગ્રીસના હોવા જોઈએ. સિકંદર પાછો ચાલ્યો ગયો ત્યારે બધાને ન હોતો લઇ ગયો. 30,000 સૈનિકોને સેલ્યુકસ સાથે રાખી છોડીને ગયો હતો. એ સૈનિકો ઊતરતા-ઊતરતા કાઠિયાવાડમાં આવીને વસી ગયા હતા. કાઠી પ્રજા અને મેર પ્રજામાં એમના લક્ષણો દેખાશે. ગોખલે, તિલક, સાવરકર અને પેશ્વાઓ બધા ચિત્તપાવન બ્રાહ્મણો છે. લગભગ 350 વર્ષ સુધી એટલેકે ઈ.સ.ની પ્રથમ શતાબ્દી સુધી બ્રાહ્મણોના આ વંશોએ રાજ કર્યું. આજના મોટા ભાગના જે આચાર શાસ્ત્રો છે, જેમાં અસ્પૃશ્યતા, માંસાહાર અને એમાં વર્ણ વ્યવસ્થાને બહુ કઠોર બનાવી દેવામાં આવ્યા તે આ સમય ગાળામાં રચાયા હતા. ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં શકોના ધાડાંએ ગ્રીકોને હટાવ્યા. પશ્ચિમ ભારતમાં ક્ષત્રકો આવ્યા, તે ઈરાનીઓ હતા એમણે ગુજરાત અને વલ્લભી ઉપર રાજ કર્યું. વાઘેર જાતિની બહાદુરી વિષે સાંભળો. @30.02min. આ વાઘ જેવી વાઘેર પ્રજાએ અંગ્રેજોને પણ ભગાવેલા તે સાંભળો. એમનું ધર્મપરિવર્તન કેવી રીતે થયું તથા એક મુસ્લિમને હિન્દૂ થવું હતું, પણ થઇ શક્યો નહિ એ આખી વાત સાંભળો. આ વાઘ જેવી વાઘેર પ્રજાએ અંગ્રેજોને પણ ભગાવેલા તે સાંભળો. અને એમનું ધર્મપરિવર્તન કેવી રીતે થયું તથા એક મુસ્લિમને હિન્દૂ થવું હતું, પણ થઇ શક્યો નહિ એ આખી વાત સાંભળો. આપણે ત્યાં શકો આવ્યા એટલે શકોનું રાજ્ય થયું. તેઓ મોટે ભાગે બૌદ્ધ ધર્મીઓ હતા. શિથિઅનો આવ્યા, કુષાણો આવ્યા, ગુજ્જરો એમ એક પછી એક આવ્યા. @35.02min. બીજી ઘણી પ્રજાઓ આવી. પહલ્લવો આવ્યા, ભાગવતમાં બધાનું નામ છે. આ બધ્ધા નાના-મોટા રજવાડાં કરી કરીને રાજ કર્યું. ગુજરાત ઉપર તો પરદેશી લોકોએજ રાજ કર્યું. સિદ્ધરાજનો ચાલુક્ય વંશ દક્ષિણથી આવેલો હતો. ચંદ્રગુપ્ત એ ગુપ્ત વંશનો થયો, એ વૈષ્ણવ પરંપરાના હતો. એના સમયમાં બીજી શતાબ્દિથી માંડીને છઠ્ઠી શતાબ્દી સુધી પુરાણો રચાયા. વિષ્ણુ પુરાણ, નારદ પુરાણ, ભાગવત પુરાણ વિગેરે રચાયા  અને બુદ્ધને અવતાર તરીકે ગણાવ્યા. છઠ્ઠી શતાબ્દીની આસપાસમાં વર્ધનો આવ્યા અને એજ સમયે હુણોનું ટોળું હાહાકાર મચાવતું તૂટી પડયું. હુણોના ટોળાંથી બચવા માટે ચાઈનાએ 1000 હજાર માઈલ લાંબી દીવાલ બનાવી હતી. એ હુણોએ ભારતમાં હાહાકાર મચાવી દીધો હતો. આ બધ્ધી પ્રજા અહીં રહીને ભળી ગઈ. આજે તમે કહી ન શકો કે કોણ હુંણ, કોણ  શિથિઅન કે કોણ ગ્રીક છે? આ પ્રજા લૂંટવા આવી હતી પણ કોઈ ધર્મ લઇ ન આવી ન હતી.એટલું બ્લડ મિક્સ થયું છે કે કોઈને શુદ્ધ આર્ય કહેવો કઠિન છે. શુદ્ધ આર્ય જોઈતો હોય તો અફઘાનિસ્તાન અને ઈરાનમાં જજો. સાતમી શતાબ્દીમાં મહંમદ બિન કાસામે સિંધ ઉપર આક્રમણ કર્યું અને વિજયી રહ્યો. આ એટલો ક્રૂર માણસ હતો કે એની ક્રૂરતા વર્ણવી શકાય એમ નથી. ઇતિહાસ વાંચી લેવો. @40.02min. એ લૂંટીને ગયો અને પાછો આવ્યો. બીજી વાર આવ્યો ત્યારે એક રાજા માતાના મંદિરની ધજાના અંધશ્રદ્ધાના કારણે કેવી રીતે મરાયો તે સાંભળો. એવી માન્યતા કે જ્યાં સુધી ધજા ફરકશે ત્યાં સુધી વાંધો નહિ આવે, દુશમને જાણ્યું ત્યારે પહેલા  ધજાનેજ પાડી દીધી એટલે આખું લશ્કર ભાંગી પડ્યું.  રાજાની રાણી અને એની બે દીકરીઓને ભેટ આપવા મુલતાન લઇ ગયા. આ બધું થતું રહ્યું પછી અગિયારમી સદીમાં મહમ્મદ ગઝનીએ 17 ચઢાઈઓ કરી. એને સોમનાથ અને મથુરાના મંદિરો લૂંટયાં, ત્યાર પછી શાહબુદ્દીન ઘોરીના અત્યાચારો સાંભળો. રાજપૂતોની આત્મઘાતી લડાઈ વિશે સાંભળો. હારની ઘડીએ પુરુષો કેસરિયા કરે છે અને સ્ત્રીઓ જૌહર કરે છે, એટલે રોયલ બ્લડ ખતમ થઇ જાય એટલે લડનારો કોઈ વર્ગ રહે નહીં. એટલે લડનારી પ્રજા ફક્ત એક ટકો કેવી રીતે છે, તે ગણતરી સાંભળો. @45.04min. પાણીપતના યુદ્ધ વખતે પેશ્વાઓ સારું મુહૂર્ત માટે એક મહિનો બેસી રહયા હતા અને અંતે એક લાખ મરાઠાઓ મરાયા હતા. અગિયારમી શતાબ્દીમાં શાહબુદ્દીન ઘોરીએ દિલ્હી ઉપર આક્રમણ કર્યું ત્યારની વાત સાંભળો. પૃથ્વીરાજમાં શૌર્ય ખરું પણ મુત્સદ્દીગીરીનો અભાવ. પ્રથ્વીરાજ કેવી રીતે હાર્યો તે સાંભળો. એને અજમેર લઇ ગયા અને આંખો ફોડી નાંખી.

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

અહંકાર વિષે એક રાવણી ચિંતન / પરેશ વ્યાસ

અહંકાર વિષે એક રાવણી ચિંતન

આપણો દેશ છે દશાનનનો, આપણો માંહ્યલો જટાયુ છે. -મનોજ ખંડેરિયા

કાલે આપણે રાવણનાં અગ્નિસંસ્કાર કર્યા. મોતની એનિવર્સરી ઉજવવાનો આ સિલસિલો પુરાણો છે. અચ્છાઈનો બુરાઈ પર વિજય.. રાવણ એક ગ્લેમરસ વિલન છે અને આપણને આજકાલ વિલન ગમી જતા હોય છે. એન્ટી-હીરો શબ્દ કદાચ વધારે યોગ્ય ગણાય. ભારતીય પૌરાણિક શાસ્ત્રની ઓથોરીટી ગણાતાં ડો. દેવદત્ત પટ્ટનાયકનાં મતે રાવણનું પાત્ર પ્રશંસનીય, મોહક કે આકર્ષક છે. રાવણ પોતે બહેતરીન વીણાવાદક છે. રુદ્રવીણા એની શોધ છે. રાવણ અલબત્ત એક વિલન છે. વિલન એટલે દુષ્ટ, હરામખોર. વિલનને તો સામાન્ય સમજ પણ ના હોય. પણ રાવણની વાત નિરાળી છે. રાવણ જ્ઞાનનો ભંડાર છે. છ શાસ્ત્રો અને ચાર વેદોમાં રાવણની માસ્ટરી છે. દશાનનનાં દસ માથાં દસ વેદ-શાસ્ત્રની પારંગતતાનાં પ્રતીક છે. યુદ્ધમાં રામ એને તીરથી મારી નાંખે છે પરંતુ એનો જીવ જાય એ પહેલાં પોતાનાં ભાઈ લક્ષ્મણને એની પાસે જ્ઞાન લેવા મોકલે છે. રાવણ શું જ્ઞાનનું આપે છે? કહે છે કે ‘દુનિયામાં જે કોઈ વાત કે વસ્તુ ખરાબ છે એ તમને આસાનીથી મોહાડી દિયે છે. એની પાછળ તમે ઘાંઘા થઈને ભાગો છો. જ્યારે જે વાત કે વસ્તુ સારી હોય એ એટલી આકર્ષક હોતી નથી. તમે સારપને છોડો છો અથવા આઘી હડસેલતા રહો છો. એટલે જ મેં સીતાનું અપહરણ કર્યુ પણ તમને મળવાનું હું ટાળતો રહ્યો.’ હવે જેને દસ માથાં, વીસ આંખો હોય, જેના વીસ હાથ હોય; એ તો ભારે શક્તિશાળી તેમજ કુશાગ્ર બુદ્ધિશાળી હોવાનો જ. પણ એને નડ્યો એનો અહંકાર. અને શેનો છે આ અહંકાર? સોનાની લંકા એ રાવણનું પોતાનું સર્જન નહોતું. એનાં સાવકા ભાઈ કુબેરની હતી એ સોનાની લંકા. રાવણે ભાઈને તગેડી મુક્યો અને રાજ પચાવી પાડ્યું. યુદ્ધમાં ય પોતે સૌથી પહેલાં ગયો જ નહોતો. ભાઈ કુંભકર્ણ અને પુત્ર ઇન્દ્રજીતને પહેલાં મોકલ્યાં. તેઓ માર્યા ગયા તે બાદ જ રાવણ યુદ્ધ લડવા ગયો. અહંકારીને પોતાનાં સિવાય કાંઈ દેખાતું નથી. એટલે કે પોતાના સિવાય એને કોઈની પરવા હોતી જ નથી. પોતીકાની પણ નહીં. ઈગો મૂળ લેટિન શબ્દ છે એનો અર્થ ‘આઈ’ એટલે ‘હું’ એવો થાય છે. ઈગોમાં હુંકાર છે. અહંકાર છે.
રાવણ તો રાજા હતો. એને અહંકાર પોષાય. આપણે રહ્યા રૈયત. આપણે અહંકાર હોય? અરે! હોય સાહેબ. જરૂર હોય. કોઈનાં વિષે એલફેલ બોલવામાં મને મઝા પડે. મિત્રો સાથે સામાન્ય ચર્ચા થતી હોય પણ મારે તો મારો જ કક્કો ખરો કરવો હોય. અન્ય લોકો સાથે હું સતત સરખામણી કર્યા કરું. કોઈ મારાથી સારું હોય તો હું ખમી ના શકું. સામાવાળાને સાંભળું જ નહીં. બસ, પોતાનાં જ વખાણ કર્યે રાખું. કોઈ મળે તો ‘કેમ છો?’ પૂછવાનું ય ભૂલી જાઉં. ખેલ હોય કે જિંદગી, ક્યારેક તો હારનો ય સામનો કરવો પડે. હેં ને? પણ હું હારું તો ભારે દુ:ખી હોઉં. અને જીત? જીતનો મને અપચો થઇ જાય. આવા કાયમી અપચાને મટાડવાં કોઈ ચૂર્ણ ય હોતું નથી. અને તો ય મારે તો કાયમ જીતવું જ હોય છે. આ મારું રાવણપણું છે.
આત્મવિશ્વાસમાં અને અહંકારમાં ફેર છે. ‘બ્રેઈન ડ્રેઈન- ધ બ્રેક્થ્રુ ધેટ વિલ ચેન્જ યોર લાઈફ’નાં લેખક ચાર્લ્સ ગ્લાસમેન કહે છે કે સાચો આત્મવિશ્વાસ એ છે કે આગળ વધવા અથવા તો ટકી રહેવા માટે તમારે બીજાનાં આત્મવિશ્વાસને નીચો પાડવાની જરૂરિયાત જ ના રહે. જો તમને એવું કરવું પડતું હોય તો એ તમારો આત્મવિશ્વાસ નથી, એ તમારો અહંકાર છે. રામ અને રાવણમાં પણ એ જ તો ફેર છે. પણ એ વાત જવા દ્યો. આપણે ન તો રામ છીએ, ન તો રાવણ. આપણે તો જટાયુ છીએ. આપણે નક્કી કરવાનું છે કે કોણ રામ છે? અને કોણ રાવણ? પ્રોબ્લેમ એ છે કે આપણાં નેતા ક્યારેક રામાવતાર ધરે છે તો ક્યારેક એમની વર્તણુંક રાવણી હોય છે. માંહ્યલો મારો જટાયુ છે અને…… કન્ફ્યુઝ્ડ છે! Ravan was all good but for his ego.. Please read about it in my column Arvachintnam in this article published today in GS.

Image may contain: fire and night

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના, પરેશ વ્યાસ, Uncategorized

Don’t rush…

Leave a comment

by | ઓક્ટોબર 5, 2017 · 2:39 એ એમ (am)

મનના મઝધારેથી ++ / સ્વ જનક નાયક

સુરત – ‘નર્મદ સાહિત્ય સભા’ અને ‘સાહિત્ય સંગમ’ના સંયુક્ત ઉપક્રમે વાર્તા આસ્વાદનો સાત દિવસીય કાર્યક્રમ આ વર્ષે ‘જનક નાયક સ્મૃતિપર્વ’ના નામે યોજાઈ રહ્યો છે. તા. ૧૩મી ઓગસ્ટથી ૧૯મી ઓગસ્ટ સુધી ૨૧ વાર્તાઓના આસ્વાદનું આયોજન શ્રી નાનુભાઈ નાયક પ્રેરિત સંસ્કાર ભવન, સાહિત્ય સંગમ, બાવાસીદીમાં કરવામાં આવ્યું છે. સ્મૃતિપર્વમાં વાર્તા આસ્વાદના ચતુર્થ દિવસે શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માની વાર્તા ‘સુવ્વરની ઔલાદ’નો શ્રી પ્રજ્ઞા વશીએ એમની માર્મિક શૈલીમાં ખૂબ જ સરસ આસ્વાદ કરાવ્યો. શ્રી ‘સુન્દરમ્’ની વાર્તા ‘માને ખોળે’નો આસ્વાદ શ્રી રાકેશ દેસાઈએ ખૂબ રસપ્રદ આસ્વાદ કરાવ્યો. અને છેલ્લી શ્રી હિમાંશી શેલતની વાર્તા ‘થાક’નો શ્રી પન્નાબહેન ત્રિવેદીએ પોતાની સરળ શૈલીમાં આસ્વાદ કરાવ્યો. અધ્યક્ષપદેથી શ્રી પ્રફુલ્લ દેસાઈએ ‘નવલિકામાં પરિવેશ’ વિષય પર પોતાનું સરસ વક્તવ્ય આપ્યું. સંચાલક શ્રી યામિની વ્યાસના સુંદર સંચાલન હેઠળ શ્રોતામિત્રોને વાર્તા માણવાની ખૂબ મજા પડી. ત્રણેય વાર્તા આસ્વાદકોએ ખૂબ સરસ રીતે વાર્તાનો આસ્વાદ કરાવ્યો.

સુરત – ‘નર્મદ સાહિત્ય સભા’ અને ‘સાહિત્ય સંગમ’ના સંયુક્ત ઉપક્રમે વાર્તા આસ્વાદનો સાત દિવસીય કાર્યક્રમ આ વર્ષે ‘જનક નાયક સ્મૃતિપર્વ’ના નામે યોજાઈ રહ્યો છે. તા….
YOUTUBE.COM
સુરત – ‘નર્મદ સાહિત્ય સભા’ અને ‘સાહિત્ય સંગમ’ના સંયુક્ત ઉપક્રમે વાર્તા આસ્વાદનો સાત દિવસીય કાર્યક્રમ આ વર્ષે ‘જનક નાયક સ્મૃતિપર્વ’ના નામે યોજાઈ રહ્યો છે. તા….
YOUTUBE.COM
સુરત – ‘નર્મદ સાહિત્ય સભા’ અને ‘સાહિત્ય સંગમ’ના સંયુક્ત ઉપક્રમે વાર્તા આસ્વાદનો સાત દિવસીય કાર્યક્રમ આ વર્ષે ‘જનક નાયક સ્મૃતિપર્વ’ના નામે

અધ્યાત્મ તો એવું કહે છે કે જગતની કોઈપણ ચીજમાં રંગ નથી પાણી, હવા, અંતરિક્ષ – સમગ્ર જગત રંગહીન છે એટલે જ અંતહીન છે. જે દેખાય છે તે રંગ નથી પણ જેનો તે ત્યાગ કરે છે તે તેનો રંગ છે. માણસ પણ જે રંગ વિખેરે છે તે તેનો રંગ બની જશે. તમે તમારી પાસે જે રાખી લો છો તે તમારો રંગ નહીં હોય, તમે જે આપો છો તે તમારો રંગ બની જશે.

ટહુકાઓને બાદ કરે જે ફાગણમાંથી

એ માણસને બાદ કરી દો સગપણમાંથી !

 

ગુલમહોરની નીચે ઊભો હોય કોઇની રાહ જુએ છે,

એને પૂછો : ‘જોયું છે તેં ફૂલથી જે ઝાકળ ચુએ છે?’

પાછું પૂછો : ‘નજરો એની લહેરાતા રંગો જુએ છે?’

જવાબ બદલે કારણ શોધે કારણમાંથી !

એ માણસને બાદ કરી દો સગપણમાંથી…

 

કોઇ અજાણ્યું પંખી એને આંગણ આવે તોય ન નીરખે !

એવું તે શું, હસતું બાળક જોઇ ન હૈયું એનું હરખે !

એની આંખો, આંસુઓ ને ચોમાસાનો ભેદ ન પરખે.

જેણે ઝરમર કદી ન ઝીલી શ્રાવણમાંથી !

એ માણસને બાદ કરી દો સગપણમાંથી…

 

પોતાના ને પોતાના ટોળામાં ફરતો લાગે છે,

રસ્તો પૂરો થાય છતાં પણ આઠ પ્રહર જે ભાગે છે.

ભાવ વિનાના શબ્દો જાણે પથ્થર થઇને વાગે છે.

બહાર કદીયે નહિ આવે જે દર્પણમાંથી !

એ માણસને બાદ કરી દો સગપણમાંથી…યામીની વ્યાસ

1 ટીકા

Filed under અધ્યાત્મ, કવિતા, ઘટના

ભજન – વૈષ્ણવ જન તો  – શ્રી મતિ લતા મંગેશકર.

 
B – SURAT – સ્વામીજીનો પ્રશ્ન: મસ્જીદમાં કોને પ્રવેશવાનો અધિકાર નથી? જે હજ કરવા જાય છે તેમને નાત જાતના કારણે બહાર રોકી રાખે છે? મહમ્મદ પયગંબર કુરેશ જાતના હતા એટલે શરૂઆતમાં થોડી પ્રાયોરીટી હતી, હવે કશી નથી. ચર્ચમાં કોઈ કહે છે કે તમે ફલાણી જાતના છે એટલે બહાર ઊભા રહો. હવે આપણી વર્ણ વ્યવસ્થાનો ખ્યાલ આવ્યો? જગન્નાથપુરીમાં ઇન્દિરા ગાંધીને પણ પેસવા ન હોતી દીધી. મસ્જીદમાં તો કોઈના પર પ્રતિબંધ નથી એટલે તો મુસ્લિમો આખી દુનિયામાં ફેલાઈ ગયા. @2.15min. “मनु स्मृति” વાંચી છે? એમાં શુદ્ર જો વેદ બોલે તો એના ગળામાં ધગધગતો સળીયો ઘાલી દેવો એવું લખ્યું છે. જે કોમને ભણવાજ ન દેવાય, બે પૈસા કમાવા ન દેવાય, એની સામાજિક પ્રતિષ્ઠા ન હોય તો સમગ્ર હિંદુ પ્રજા કેવી રીતે આગળ આવી શકે? બારમી સદીમાં સિદ્ધરાજના સમયમાં હરિજનોને ગળામાં થુંકવા માટે કોડિયું બંધાવ્યું અને એના પગલાં ભૂંસાય જાય એ માટે ઝોળખું બંધાવ્યું હતું. દક્ષિણ ભારતમાં હરિજનને ૨૨૪ ફૂટ દૂરથી ચાલવાનું.  @4.32min. બાબા સાહેબનું પુસ્તક “शुद्रकी खोजमें” વાંચ્યું છે? હરિજનને વાવમાં કોઈ નહાવા ન હોતું દેતું અને કૂવે કોઈ પાણી ન હોતું ભરવા દેતું. ગાયકવાડી સરકારમાં તો ટ્રેનમાં હરિજનો માટે ટ્રેનમાં અલગ ડબ્બો રખાતો. ચોખામેળા ભંગી હતો અને એને ગાડાની પાછળ બાંધીને કેમ મારી નાંખ્યો, તે સાંભળી લેવું. @7.39min. પટેલો પાસે દરબારો વેઠ કરાવતા. પટેલ પાસે સારું ગોદડું ન રહેવા દે, સારી ઘોડી, સારી ભેંસ ન રહેવા દે, સારું મકાન ન બાંધવા દે તો પટેલો કોઈ દરબાર કે નવાબ સામે થયા? તો પછી હરિજનોની શું વિસાત કે સામે થાય. मनु स्मृति માં લખ્યું છે કે શુદ્ર વેદ ભણે તો કાનમાં ધગધગતું શીશું નાખવું, જીભ કાપી નાખવી, હૃદય તોડી નાખવું વિગેરે. બ્રાહ્મણને અધિકાર છે કે યજ્ઞ કરવા, પૈસા ન આપે તો વૈશ્યને લૂંટી લેવા. @18.09min. સભામાંથી કોઈને પ્રશ્ન હોય તે પૂછે. સ્વામીજીની સ્પષ્ટતા: ધર્મ એજ કહેવાય જે ધાર્મિક ક્ષેત્રમાં સંપૂર્ણ સમાનતા આપે. અસામનતા આપે એવો ધર્મ ટકી શકવાનો નથી. જેટલા સંપ્રદાયો વ્યક્તિગત કે આર્થિક અપેક્ષાએ ઊભા થયા હોય તેનું વિલીનીકરણ કરવું અને ત્રીજું ગુરુવાદના નામે થતી વ્યક્તિ પૂજા અટકાવવી. જીવતા માણસને પૂજવાની જે પ્રથા છે તે બંધ કરવી જોઈએ. જો આ બધું થાય તો હિંદુ પ્રજા એક થઇ શકે, બળવાન થઇ શકે. @20.૩૯મિન. ગુરુ અને સ્તાપિત હિતો વિશે. @22.44min. करसनभाईका प्रश्न. @26.00min. સ્વામીજીની સ્પષ્ટતા @31.38min. સ્વામી વિવેકાનંદ માંસાહારી હતા એ વાત તમે માનો છો? પાટલુન પહેરતા એ ખબર છે? જે પ્રાચીન શાસ્ત્રો છે એમાં ધર્મ વિશેષણ વિનાનો છે. સંપ્રદાયો થયા પછી એની ઓળખ માટે જુદા જુદા તિલકો, શાસ્ત્રો, ગુરુઓ બનાવ્યા અને એ બધાને કારણે હિંદુ પ્રજા વધારેમાં વધારે વિભાજીત થતી રહી, પછી મંદિરો આવ્યા. મંદિરોએ ગામેગામ સારું કામ કર્યું, પછી વિકૃત્તિ કેવી રીતે આવી તે સાંભળો. મંદિર પરમાર્થી હોવું જોઈએ અને ત્યાં લૂંટવાની કોઈ ચીજ ન હોવી જોઈએ. @40.02min. વૈદિક કાળની, પૌરાણિક કાળની અને આચાર્ય કાળની વર્ણ વ્યવસ્થા સાંભળો. @46.42min. ભજન – વૈષ્ણવ જન તો  – શ્રી મતિ લતા મંગેશકર.

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ

એક શૈવી બુદ્ધિ અને બીજી પ્રાકૃતિક બુદ્ધિ./ સ્વામીજી

B – NAKHATRANA, KACHCHH – રૂપક શું છે એ સમજવું હોય તો, સાંખ્ય શાસ્ત્રમાં આવો. “प्रकृतिं पुरुषं चैव….प्रकृतिसंभवान”….(गीता १३-२०).અર્જુન બે તત્વો સજોડે નિત્ય છે. આ જે બે તત્વો પુરુષ એટલે શિવ અને પ્રકૃતિ એટલે પાર્વતી. એના વિકારો છે, એ મેલ છે. પાર્વતી એટલે પ્રકૃતિ (પાર્વતી) જયારે જગતની રચના કરવાની થાય ત્યારે એને સ્નાન કહીએ છીએ. કોઈપણ ક્રિયાકાંડ કરવું હોય તો પહેલા સ્નાન કરવું પડે. આ પાર્વતી સૃષ્ટિની રચના કરી રહી છે અને પુરુષ એટલે શિવ, સમાધિમાં છે અને જે પહેલી રચના કરી ત મેલમાંથી કરીને ગણેશ બનાવ્યો. આનો અર્થ કર્યો છે બુદ્ધિ. સૌથી પહેલાં બુદ્ધિનું નિર્માણ કર્યું. બુદ્ધિના બે ભેદ, એક પ્રકૃતિની બનાવેલી અને બીજી શિવની બનાવેલી. પહેલું માથું પ્રકૃતિએ બનાવેલું છે અને તે શિવે કાપી નાંખ્યું કારણકે ભોગો ભોગવવા માટે કોઈને શિખામણ આપવાની જરૂર નથી. માણસ જો પ્રકૃતિના માથા સુધીજ જો સીમિત રહી જાય તો એ ગણેશ ન થઇ શકે અને ગણેશ ના થાય તો પરમેશ્વર સુધી પહોંચી ન શકે. એટલે આમ બે માથાં છે તે એક શૈવી બુદ્ધિ અને બીજી પ્રાકૃતિક બુદ્ધિ.  @6.39min. સ્વામીજીના આશ્રમના એક વૃદ્ધની વાત સાંભળો, જેના પર માયા ભૂત સવાર થઇ હતી. શ્રી કૃષ્ણ ભગવાને અર્જુનને માયા બતાવી હતી તે સાંભળો. दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया, मामेव ये प्रपधन्ते मायामेतान तरन्ति ते” ……(गीता 7-14). ગીતા વાંચો. અર્જુન મારી માયાને તરવી બહુ કઠીન છે, જે મારા પાછળ પાગલ થાય તેજ આ માયાને પાર કરી શકે છે. @13.09min. શૈવી બુદ્ધિ અને પ્રાકૃતિક બુદ્ધિ વિશે સાંભળો. કોઈવાર રમણ મહર્ષિનું જીવન ચરિત્ર વાંચજો, શું કારણ છે કે એ કંઈ દોડતા નથી? કેમ ફાંફાં મારતા નથી? કારણકે એમનામાં શૈવી બુદ્ધિ આવી છે. શૈવી બુદ્ધિનું પ્રતિક હાથીને કેમ બનાવ્યો? વાઘ કે સિંહ કેમ નહિ? સામુદ્રિક શાસ્ત્ર પ્રમાણે આ હાથીનું માથું એક મહાપુરુષનું માથું છે. મોટા લટકતા કાન દૂર સુધીનું સાંભળી શકે, મોટું નાક દૂર સુધીનું સુંઘી શકે, ઝીણી આંખો દૂર સુધીનું જોઈ શકે. મોટું પેટ એટલેકે બધી વાતો જેમાં સમાઈને રહે. આ સામુદ્રિક શાસ્ત્ર પ્રમાણે પેલા ઋષિઓએ વૈદિક જે સ્વસ્તિક છે એનું પૌરાણિક ગણેશનું રૂપ બનાવ્યું. @18.14min. ગણેશ શબ્દ બન્યો કેવી રીતે? ગણ એટલે સમૂહ અને એનો પતિ થાય એનું નામ ગણપતિ. ઇન્દ્રિયોના ગણનો પતિ તે ગણપતિ તે વિગતે સાંભળો. આપણાં મંદિરોની અંદર શિવાલય હોય કે માતાજીનું મંદિર હોય, એની એક તરફ ગણપતિ અને બીજી તરફ જે હનુમાનજી આપણે મૂકીએ એના પાછળનું આ રહસ્ય છે, પ્રતિક છે, કે તમારે જો પરમેશ્વરને મેળવવો છે, તો પહેલા ગણેશને પગે લાગો, “શ્રી ગણેશાય નામ:” ગણેશ રીઝશે, તમારા અંદર ગણત્વ ઉત્પન્ન થશે, ઈશ્વર આપોઆપ મળેલો છે. જ્યારે આપણે પૌરાણિક દેવ બનાવીએ છીએ, ત્યારે એનું વાહન બનાવીએ છીએ. ગણેશનું વાહન ઉંદર વિશે સાંભળો. આ ગપ્પાં નથી પણ રહસ્ય છે. @22.08min. ગણપતિની બે પત્નીઓ રિદ્ધિ-સિદ્ધિ વિશે સાંભળો. જેનાથી સાંસારિક સુખો મળે, એ રિદ્ધિ કહેવાય અને જેમાંથી આધ્યાત્મિક સુખો મળે એ સિદ્ધિ કહેવાય. ગણેશની સિદ્ધિ-પ્રાપ્તિ થઇ ગઈ, તમે જંગલમાં જઈને બેસો તો રોટલો તમારા પાછળ પાછળ ફરશે. ઉંદર એ ચિંતન-ચેતના શક્તિ છે, એની જરૂર છે. ગણેશમાંથી શું પ્રેરણા લેશો?  @26.00min. બીજી તરફ હનુમાનજી છે “शंकर सुवन केशरी नंदन” જેવી કથા ગણેશજીની છે, એવીજ કથા હનુમાનજીની છે તે સાંભળો. રામાયણની પ્રસિદ્ધ ઘટના સાંભળો. @31.37min. જે માણસે 12-12 હજાર માણસોના ત્રણ ટંકનો જમણવાર ઉપાડ્યો હોય અને દૂર સંતોઈને બેઠા હોય, એના અંદર દૈવી શક્તિ હોય, એમનામાં રામ જાગતા બેઠા હોય.@35.49min. હનુમાનજીની મૂર્તિમાંથી શું પ્રેરણા લેવાની તે સાંભળો. જો તમારે ઈશ્વરને મેળવવો હોય તો હનુમાન જેવા પરાક્રમી બનો. બીજી પ્રેરણા આજ્ઞા પાલનની છે. હનુમાનજી હંમેશા વીરાસનમાં હોય છે. આજ્ઞા પાળવા માટે તૈયાર. ત્રીજી વાત કે પોતાનું કરેલું મહત્વનું કાર્ય ભૂલી જવાનું, એમનામાં અતુલિત બળ છે પણ કદી યાદ રાખતા નથી. @38.20min. भजन – गाइए गणपति जग वंदन – श्री जगजीत सिन्घ, चिर के छाती बोले पवनपुत्र हनुमान – श्री अनूप जलोटा.

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના