Category Archives: ઘટના

WISH  ALL OF YOU A BRIGHT, HAPPY AND PROSPEROUS DEEPAVALI. +interesting files

 
WISH  ALL OF YOU A BRIGHT, HAPPY AND PROSPEROUS DEEPAVALI.
Oct 27, 2016 – Uploaded by TV9 Telugu

Trump Deepavali” at Virginia – USA ▻ Download Tv9 Android App: http://goo.gl/T1ZHNJ ▻ Subscribe to …

 

HASTA MANSO

379_GAZALs_CHETAN_SHUKLA_

SeM_2017_07_23 380

.Statue Of Liberty-Asha_Virendra-SeM-2017-08-06 Ebook-2 (1)

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under અધ્યાત્મ, ઘટના, Uncategorized

ડાયેટિંગ કરવું છે? તો મનને છેતરતા રહો./પરેશ પ્ર વ્યાસ

ડાયેટિંગ કરવું છે? તો મનને છેતરતા રહો.
ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવું ભલે પુણ્યનું કામ કહેવાય પણ આગ્રહ કરીને ખવડાવવું એ પાપ છે. હવે તો મા, બહેન કે પત્ની પણ આગ્રહ કરીને ખવડાવતા નથી. આપણે જરૂરથી વધારે ખાઈને જાડા ના થઇ જઈએ, એની તેઓ ચિંતા કરે છે. અને ધારો કે તેઓ તાણ કરે તો ય એમાં તણાઈ જવાને બદલે વધારે ખાવું આપણે ટાળીએ છીએ. ‘તેં તો કાંઈ લીધું જ નહીં.’ ‘અરે, તમે તો ખાતા જ નથી.’ વગેરે ઉચ્ચારણોની અસર હવે થતી નથી કારણ કે વધારે ખાઈને માંદા પડવું હવે પોષાતું નથી. ખાતેપીતે ઘરકા બેટા હોવું હવે સારી વાત નથી. બહાર હોટલમાં કે લગ્ન સમારંભમાં, પૈસા કે ચાંલ્લો વસૂલ કરવા, અકરાંતિયાની પેઠે હવે આપણે ખાતા નથી. અર્વાચીન યુગમાં સ્વરૂચિ ભોજન હવે શિરસ્તો થઇ ગયો છે. પૈસા માટે ન.મો. કહેતા કે ખાતો નથી અને ખાવા દેતો નથી પણ ખોરાક માટે પણ એ એટલી જ સાચી વાત છે.
ગયા અઠવાડિએ જ બ્રિટિશ સાયકોલોજી સોસાયટીની કોન્ફરન્સમાં કેટલાંક લોકોનાં નાસ્તા અને ભોજનની ટેવનો અભ્યાસ અહેવાલ રજૂ થયો. એક પ્રયોગ દરમ્યાન એમણે કોઈકને બે ઈંડાની આમલેટ તો કોઈકને ચાર ઈંડાની આમલેટ બ્રેકફાસ્ટમાં આપ્યા. તે પછી તેઓ લંચમાં કેટલું ખાય છે તેનું અવલોકન કર્યુ. એમણે નોંધ્યું કે જેમણે બે ઈંડાની ઓમલેટ ખાધી હતી તેઓ ભરપેટ જમ્યા પણ ચાર ઈંડાની આમલેટ ખાધી હતી તેઓએ ઓછું ખાધું. ખરેખર હકીકત એ હતી કે બધાને એક સરખો ત્રણ ઈંડાની આમલેટનો નાસ્તો જ આપવામાં આવ્યો હતો. પણ એમને ખોટું કહેવામાં આવ્યું હતું. તારણ એ આવ્યું કે પેટ સ્થિતિસ્થાપક છે. એને કોઈ ભાન પડતી નથી. ગમે તેટલું હોજરીમાં સમાઈ જાય. મનને ભાન રહેવું જોઈએ કે કેટલું ખાધું? ભૂખ ત્યારે લાગે જ્યારે ઘ્રેમ્લીન નામનાં હંગર હોર્મોનનું લેવલ શરીરમાં વધવા માંડે. ઘ્રેમ્લીનનું પ્રમાણ કેટલું છે એનો આધાર તમારી ધારણા ઉપર છે. ધારો કે તમે એવું માનો કે તમે વધારે ખાધું તો ઘ્રેમ્લીન ઘટી જાય. પછી ભૂખ ના લાગે. પણ ધારો કે એવું માનો કે હજી તો મેં ખાસ ખાધું જ નથી તો સવાયું ખવાય. ખાવું એ શરીરની વૃત્તિ છે પણ ભૂખ લાગવી એ મનની સ્થિતિ છે.
ઓછું ખાવું છે? તો મનને છેતરતા રહો. શું કરવું? થાળી નાની રાખવી. ભોજનથી પૂરેપૂરી ભરેલી નાની થાળી નિહાળીએ એટલે લાગે કે થાળી ભરીને ખાધું. થાળી મોટી હોય તો ય થાળી ભરીને ખાઈએ ત્યારે જ સંતોષ મળે. એટલે વધારે ખવાય. ચમચીનું ય એવું જ. નાની હોય તો ઓછું ખવાય. જો કે કાંટામાં ઊલટું. મોટો કાંટો હોય તો એવું લાગે કે વધારે ખવાઈ ગયું છે. ઔર નહીં, બસ ઔર નહીં..અને એટલે થોડું ખાઈને બસ કરી દઈએ. જન્ક ફૂડ ખાઈએ ત્યારે હેલ્ધી ફૂડને નજર સામે રાખી રાખો. સલાડ કે સફરજન જેવા હેલ્ધી ફૂડ ટેબલ પર સામે પડ્યા હોય. તમે ભલે પિત્ઝા, ફિંગર ચિપ્સ કે બર્ગર (અથવા તો ફાફડા, જલેબી કે દાબેલી) ખાઓ પણ તમને લાગે કે કુછ ગલત હો રહા હૈ. એટલે જન્ક ફૂડ ઝાપટવામાં તમને સંકોચ થાય. પરિણામે ઓછું ખવાય. ડાયેટ કોલા, હેલ્ધી કૂકિંગ ઓઈલ, રોસ્ટેડ ફૂડ વગેરેના પેકિંગ લેબલ વાંચીને તમને થાય કે ઓહો, આ તો લો-કેલરી ડાયેટ છે. એ ખાવા-પીવામાં વાંધો નથી. પણ પછી તમે વધારે પડતું ખાઈપી નાંખો. એનાં કરતાં તો તેલમાં તળેલું જન્ક ફૂડ થોડા પ્રમાણમાં ખાધું હોત તો ઓછું નુકસાન થાત. સંગીત ખાઉધરાપણું મટાડે છે. ખાતી વખતે હળવું સંગીત હોય તો ઓછું ખવાય. પણ લાલ પીળી ભડકાઉ લાઈટ સાથે ઢીંગચાક ડિસ્કો મ્યુઝિક હોય તો દે ધનાધન વધારે ખવાઈ જાય. સત્તરમી સદીનાં ફ્રેંચ લેખક ફ્રાન્કોઈસ ડી લા રોશ્ફોકાલ્દ કહેતા કે ખાવું જરૂરી છે પણ બુદ્ધિપૂર્વક ખાવું એ કલા છે. એકવીસમી સદીમાં બુદ્ધિને બુદ્ધિપૂર્વક છેતરીને ખાવું એ કલા છે. મનને છેતરતા રહો, સ્વસ્થ રહો..
Self-deception is a key to success in case of dieting. .

Image may contain: 1 person

1 ટીકા

Filed under ઘટના

BEAUTIFUL WORLD AROUND DINESH VORA

Leave a comment

Filed under ઘટના

સાયકોપૅથ: માનવતાને તહસનહસ કરતી હિંસક મનોવિકૃતિ/પરેશ વ્યાસ

સાયકોપૅથ: માનવતાને તહસનહસ કરતી હિંસક મનોવિકૃતિ

માણસ નામે નબળું પ્રાણી,
એની ઊંઘ એને ઘણી વહાલી !
તમે અચાનક એને ઢંઢોળો તો
ક્રોધથી ગાંડોતૂર થઈ
હાથમાં જો બંદૂક આવે તો શું તમને જતા કરે ? – વિપિન પરીખ

અમેરિકા ગનેરિકા થઇ ગયું છે, બાપ…! બંદૂકનાં કોઈ કાયદા, કોઈ નિયમન નથી. કોઈ પણ ખરીદી શકે, રાખી શકે. સ્વબચાવ કરવો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે એ વાત સાચી પણ કોઈ અચાનક આડેધડ ગોળીબાર કરે તો કેડે બાંધેલી ફટાકડી શું કામ આવે? અને બંદૂકનું તો ભાઈ એવું કે જે તારે એ જ મારે. લાસ વેગાસમાં સતત ૯ મિનીટ સુધી ધાણીફૂટ ગોળીબાર થયો. ૫૯ લોકો માર્યા ગયાં. ૫૦૦થી વધુ ઘવાયાં. આ લાસ વેગાસ છે. દુનિયાનું સૌથી મોટું કાયદેસરનું જુગારધામ. લાસ વેગાસ એટલે જ્યાં લોકો મન મુકીને માણે એ મનોરંજન. લાસ વેગાસ એટલે જ્યાં લોકો ધન મુકીને માણે એ ધનોરંજન. લાસ વેગાસ એટલે જ્યાં લોકો તન મુકીને માણે એ તનોરંજન. પણ એક ૬૪ વર્ષનાં સ્ટીફન પેડ્ડોકને તો ગનોરંજન કરવું’તું. એણે હોટલ કામ કેસીનો મેન્ડલૅ બૅનાં ૩૨માં માળની બે બારી તોડીને એકલે હાથે ૧૯ સેમીઓટોમેટિક ગનથી ગોળીબાર કરીને બહાર નીચે સંગીત કાર્યક્રમ માણવા જઈ રહેલાં અનેક નિર્દોષ નાગરિકોને મારી નાખ્યાં. અને પોતે પણ મરી ગયો. આ લખાય છે ત્યારે એનાં આમ કરવા પાછળનાં કારણો મળ્યા નથી. પોલીસ ચીફે જોઈ લોમ્બાર્ડોએ કહ્યું કે આ ઘડીએ એ ‘સાયકોપૅથ’નાં મનમાં શું હશે એ જાણી શકાતું નથી. આવા હત્યારા માટે સાયકોપૅથ શબ્દ વપરાય છે. શું છે આ શબ્દ સાયકોપૅથ (Psychopath)? એનાં જેવા જ અર્થનો અને ઘણી વાર એની જગ્યાએ વપરાતો એક ઓર શબ્દ છે સોસિયોપૅથ (Sociopath). શું અર્થ થાય છે એનો? બંને શબ્દોમાં શું સામ્યતા છે? શું ભેદ છે?
‘સાયકોપૅથ’માં બે શબ્દો છે. ગ્રીક શબ્દ ‘સાયક’ એટલે આત્મા, મન, મગજ, શ્વાસ, જિંદગી વગેરે. ‘સોસિઓપૅથ’માં પણ બે શબ્દો છે. લેટિન શબ્દ ‘સોસિયો’ એટલે સોબતી, સાથી, એક બીજા સાથે જોડાયેલું, જોડીદાર વગેરે. માણસ એકબીજા સાથે જોડાયેલો છે. માણસ સામાજિક પ્રાણી છે. ઉપરોક્ત બંને શબ્દોમાં અંતે ‘પૅથ’ છે; જે ગ્રીક શબ્દ ‘પૅથોસ’ પરથી આવ્યો છે. પૅથોસ એટલે વિકૃતિ. પૅથોસ એટલે જે ન હોવું જોઈએ તે. પૅથોસ એટલે પીડા. પૅથોસ એટલે દુ:ખ. ગુજરાતી લેક્સિકોનમાં સાયકોપૅથનો અર્થ છે ચસકી ગયેલા મગજવાળો કે અસ્થિર માણસ, અનિયમિત સામાજિક વર્તન સાથેની લાંબા વખતની માનસિક વિકૃતિનો ભોગ બનેલો માણસ, મનોવિકૃતિ ધરાવનાર દર્દી. ‘સાયકોપૅથ’ શબ્દનું આ સાવ હળવું અર્થઘટન છે. એનો ખરેખરો અર્થ એકદમ ગંભીર છે. લાસ વેગાસનો હત્યારો માત્ર ચસકી ગયેલો માણસ નથી. એ કોઈ સામાન્ય માનસિક વિકૃતિનો ભોગ બનેલો માણસ પણ નથી. એ એનાથી અનેક ગણો વધારે વિકૃત છે. અને આજનો બીજો શબ્દ ‘સોસિયોપૅથ’ તો ગુજરાતી લેક્સિકોન ડિક્સનરીમાં શામેલ જ નથી.
એ તો સ્પષ્ટ થયું જ હશે કે આ બંને શબ્દો માનસિક રીતે રોગી અથવા તો માનસિક રીતે વિકૃત વ્યક્તિ માટે વપરાય છે. અમેરિકન પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ લાસ વેગાસ હત્યારાને વર્ણવવા અત્યંત માંદો અને અત્યંત ગાંડો શબ્દો વાપરી ચૂક્યા છે. મેન્ટલ હેલ્થ ઓફિસિયલ હેન્ડબૂકમાં સાયકોપૅથ અને સોસિયોપૅથ બંનેને એન્ટીસોશિયલ પર્સનાલીટી ડિસઓર્ડર (અસામાજિક વ્યક્તિત્વ વિકાર) શીર્ષક હેઠળ વર્ણવ્યા છે. બંને કાયદાને માનતા નથી. સમાજની નીતિ કે પ્રણાલીની એમને કોઈ પડી હોતી નથી. અન્યનાં અધિકારનો વિચાર એમને આવતો નથી. પોતે જે કરે છે એનો પશ્ચાતાપ પણ એમને થતો નથી. હિંસા એમનાં વલણ અને ચલણમાં વણાયેલી હોય છે. ડ્રુ યુનિવર્સિટીનાં સોસિયોલોજી એન્ડ ક્રીમિનોલોજીનાં પ્રોફેસર ડો. સ્કોટ બોનનાં મતે સોસિયોપૅથ એવી વ્યક્તિ છે જે આસાનીથી અકળાઈ જાય છે, ઉત્તેજિત થઇ જાય છે. જોર જોરથી બૂમરાણ મચાવે એમ પણ બને અને બધાને ખબર પડે કે આ સોસિયોપૅથ છે. સોસિયોપૅથ સામાન્યત: બહુ ભણેલાં હોતા નથી, નોકરી એમને મળતી નથી કે ટકતી નથી. તેઓ ભટકતાં રહેતા હોય એમ પણ બને. જ્યારે સાયકોપૅથ એવી વ્યક્તિ છે જે ખૂબ શાંતિથી ઠંડે કલેજે આયોજનબદ્ધ ગુનાહિત કૃત્યો કરે છે. અલબત્ત કોઈને માટે પણ એમને લાગણી ન જ હોય પણ તેઓ લાગણીનો દેખાડો કરવામાં પાવરધા હોય છે. જરૂરી હોય ત્યાં જૂઠી લાગણી બતાવીને કોઈનો ય વિશ્વાસ સંપાદન કરી શકે છે. સાયકોપૅથનું વ્યક્તિત્વ મોહક પણ હોઈ શકે છે. એ કોઇથી ડરતા નથી. છળ કે પ્રપંચ સાયકોપૅથનાં વ્યક્તિત્વમાં છૂપાયેલા હોય છે. પોતે કરેલા ગુના સબબ એ પકડાઈ જાય તો એનાં આડોશ પાડોશમાં રહેતા લોકો કે એનાં સગાવહાલાં તો માની જ ન શકે કે આ માણસે આવું જઘન્ય કૃત્ય કર્યુ હશે. સોસિયોપૅથ કદાચ કોઈ સાથે લાગણીથી જોડાઈ શકે પણ સાયકોપાથ સાચી લાગણીથી પર છે. સાયકોપાથને દયા કે કરુણા હોતી નથી. અલબત્ત એમ કરવાનું નાટક તેઓ જરૂર કરી શકે છે. સાયકોપૅથ લાગણીનાં આવેશમાં કાંઈ પણ કરી શકે. એ જે કરે એનો એને ક્યારેય અફસોસ ન થાય. પોતાનાં ફાયદા માટે અન્યનો ઉપયોગ કરવું એને માટે સામાન્ય હોય. દુર્નિવાર જૂઠ બોલવું એનો સ્વભાવ હોય. સાયકોપૅથની વિકૃતિ જન્મજાત છે. એ મૂળમાંથી વિકૃત છે, સડેલો છે. સોસિયોપૅથની વિકૃતિ જન્મજાત નથી પરંતુ એનો ઉછેર, એનો ખરાબ અનુભવ એને એમ કરવા પ્રેરે છે. કોઈએ એને પીડા આપી હોય, કોઈએ એની સાથે દુષ્કર્મ કર્યું હોય તો એ સોસિયોપૅથ બની જતો હોય છે. સાયકોપૅથ અને સોસિયોપૅથ બંને સમાજ માટે ખતરો છે. સાયકોપૅથ અલબત્ત વધારે ખતરનાક છે.
માહૌલ ખરાબ છે. નકારાત્મક વાતો વહેલી વાઈરલ થાય છે. ઈન્ટરનેટ વ્યસન છે. માણસનો માણસ સાથેનો સંપર્ક હવે રૂબરૂ રહ્યો નથી. બે આંખની શરણ જેવું કંઈ ક્યાં છે? વિકૃતિનો વિકાર વધતો જાય છે. બળાત્કાર કે ગોળીબાર થતા રહે છે. સ્વરૂપ બિહામણું છે. સાહિત્ય, સંગીત, કલા અને ધર્મ પ્રત્યેની આસ્થા કદાચ માણસમાં પનપતી સાયકોપૅથ કે સોસિયોપૅથ વૃત્તિને હળવી કરે તો કરે, બાકી બચવું અઘરું છે સાહેબ…
શબ્દ શેષ:
“રાક્ષસ રીઅલમાં હોય છે. ભૂત પિશાચ પણ સાચ્ચે જ હોય છે. તેઓ આપણી અંદર રહેતા હોય છે. અને ક્યારેક… તેઓ જીતી ય જાય છે.” -અમેરિકન હોરર કથા લેખક સ્ટીફન કિંગ

Story of Las Vegas killings and two words emerge.. Psychopath and Sociopath.. .

Image may contain: plant, outdoor, water and nature

1 ટીકા

Filed under ઘટના, પરેશ વ્યાસ

નવસર્જનને સુપેરે ચલાવવું અઘરું છે સાહેબ../ પરેશ વ્યાસ

अपना काम बनता
भाड़ में जाए जनता
-‘जय हो’ (2014)

‘ભાડમેં જાઓ’ આપણું દેશી તિરસ્કૃત તકિયાકલામ.. ઇંગ્લિશમાં ‘ગો ટૂ હેલ..’ ભારતમાં ભાડ નામનું ગામ છે કે નહીં એ તો ખબર નથી પણ અમેરિકામાં ‘હેલ’ નામનું ગામ જરૂર છે. હેલ એટલે નર્ક, પ્રેતલોક. પાપ કર્યા હોય તો મર્યા બાદ નર્કમાં જવું પડે અને સજા ભોગવવી પડે. અમેરિકામાં જીવતે જીવ ‘હેલ’માં જઇ શકાય છે. મિશિગન રાજ્યમાં કુલ ૨૬૬ માણસોની વસ્તી ધરાવતું હેલ નામનું નગર છે. વર્ષ ૧૮૩૮માં જ્યોર્જ રીવ્સ નામનાં માણસે અહીં પહેલી વાર અનાજની મિલ નાંખી હતી. ખેડૂતો પોતાનું અનાજ એને વેચાતું આપતા. પણ અનાજની કિંમતની જગ્યાએ જ્યોર્જ રીવ્સ ખેડૂતોને ઘરગથ્થું ગાળેલી દેશી વ્હિસ્કી આપતો. વ્હિસ્કી પીને ચકચૂર થયેલાં પોતાનાં પતિદેવને જોઈને પત્ની માથું કુટતી કે આ પાછા હેલ(નર્ક)માં જઈ આવ્યા.બસ, નગરનું નામ જ હેલ પડી ગયું. આજે તો આ નગર સહેલાણીઓ માટે હરવા ફરવાનું સ્થળ બની ગયું છે. નગરની વેબસાઈટ કહે છે કે આખી દુનિયામાં બીજા કોઈ પણ નગર કરતા અમારે ત્યાં જવા માટે સૌથી વધારે વખત કહેવામાં આવે છે. વાત તો સાચી છે. ગો ટૂ હેલ… તો સૌ કોઈ કહે છે. કેટલાંક તો અહીં ખાસ પરણવા આવે છે. ક્યાં પરણ્યાં? તો કહેવાય કે જહન્નમમાં! અહીં સો ડોલર ખર્ચ કરો તો એક દિવસ માટે મેયર પણ બની શકાય છે. અલબત્ત એ જ દિવસે એની પર તહોમતનામું મુકીને એને પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવે છે. યૂ-ટ્યુબનાં કોમેડિયન એલીઝા ડેનિયલ હમણાં જ હેલ જઈને એક દિવસનાં મેયર બની આવ્યા. પોતે સમલિંગી એવા ડેનિયલે મેયર બનતા વેંત જ જાહેર કર્યુ કે આજથી હેલ નગરમાં ઉભયલિંગી સંબંધ પર પ્રતિબંધ. પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચે શારીરિક સંબંધ બાંધવાની મનાઈ. એવા લોકો માટે હેલમાં આવવા પર પણ પ્રતિબંધ. હેલનાં મેયરે જો કે અમેરિકી પ્રેસિડન્ટ ટ્રમ્પને આમંત્રણ પાઠવ્યું કે કુછ દિનનો ગુજારીએ હેલમેં. હજી તો જાહેર જ કર્યું ત્યાં તો રાબેતા મુજબ ઠપકા દરખાસ્ત આવી અને એક દિવસના મેયર એલીઝા ડેનિયલ પદભ્રષ્ટ થયા.
સારું છે ગુજરાતનાં નગરોમાં એક દિવસના મેયર બનવાની વ્યવસ્થા નથી. નહીંતર એમને કેટકેટલી મુશ્કેલી પડત. તૂટેલાં રસ્તા મિડીયા તેમજ સોશિયલ મિડીયા પર છવાયાં હોય અને રોગચાળો માઝા મુકાતો હોય. સ્વાઇન ફ્લુથી રોજ કોઈ ને કોઈ મરે છે છતાં આપણે તહેવારની ઉજવણીમાં પરેજી પાળતા નથી. વરસાદથી લોકો હવે ત્રાસ્યા છે. સરકારને પણ લાગે છે કે આ તો આસમાની સુલતાની છે છતાં અમે બનતું બધું તો કરીએ છીએ. આ રસ્તા જરા તૂટ્યા તેમાં તો પસ્તાળ પડે છે. લોકોને કાંઈ સખ જેવું નથી. પણ સાહેબ, લોકોને સાચે જ સખ નથી. એમને નગર નામે નર્કાગાર ભાસે છે.
અમે ઈચ્છીએ છીએ કે રસ્તાનો ખાડો પૂરાય અને ગરીબના પેટનો ખાડો ય પૂરાય. અકસ્માત થાય તેવી સ્થિતિ જ ન થાય. નોટબંધી અને જીએસટીની આંટીઘૂંટીમાંથી નીકળીને ગરીબ પેટીયું રળે તો ઘણું. મચ્છરજન્ય રોગચાળો તો હતો જ. એમાં ડુક્કરિયા તાવ ઉમેરાયો. એનો ફેલાવો અટકાવવા સભાસરઘસ પર પ્રતિબંધ મુકી શકાય. અને મહાનુભાવોની મુલાકાતો પૂરતી મર્યાદિત સ્વચ્છતા અને આરોગ્ય ઝુંબેશ શું કામ? આવી ઝુંબેશ કાયમ અને સચરાચર હોવી જોઈએ. અમે જાણીએ છીએ કે આ અઘરું છે. કેપિટલ વર્કસ ઉર્ફે નવસર્જન સહેલું છે. પણ એ નવસર્જનને સુપેરે ચલાવવું અઘરું છે. ઓપરેશન એન્ડ મેઇન્ટેનન્સની વ્યવસ્થા ના હોય તો લોકો સરકાર માઈબાપને ઠપકો તો દઈ જ શકે. હેં ને? આજકાલ સરકારી પૈસે સરકારી સિદ્ધિઓની ચૂંટણીલક્ષી જાહેરાતો શરૂ થઇ ગઈ છે. ચૂંટણીને તો હજી વાર છે, સાહેબ!…. અને પછી વિકાસ ગાંડો થયો છે એવી વોટ્સએપી લાગણી વાઈરલ થાય છે. વિકાસ તો છે પણ એનો રોજબરોજનો નિભાવ અને એની મરામત થતી રહે તો સારું. આ કામ સૌથી કપરું છે. થાય તો કરો નહીં તો…. અમે તો ‘હેલ’નાં હેવાયાં છીએ જ. મારી ‘હેલ’ ઉતારો તો જાણું કે રાજ તમે ઊંચક્યો’તો વિકાસને…

What is hell?

Great infrastructure without operation and maintenance of it..

Image may contain: sky, cloud, tree and outdoor

1 ટીકા

Filed under ઘટના, પરેશ વ્યાસ, પ્રકીર્ણ

મારા ૭૯ વર્ષના પ્રવેશે…

       આજે  મારા  જન્મ દિવસે જે નામી – અનામી મિત્રો તરફથી  શુભેચ્છા મળેલ છે,

 ૭૮ વર્ષ પુરા કરી ૭૯માં વર્ષમાં પ્રવેશે આપ સૌ મિત્રોનો હું અંતઃકરણ પૂર્વક આભાર માનું છું.

આ વિનોદભાઇ ની જેમ         

ભૂતકાળની ચિંતાઓ અને ભાવિની શંકાઓ ત્યજી

વહેતા ઝરણાની જેમ વર્તમાને મંદ મંદ ગાવાનું મને ગમે.

આ જીવન મહોત્સવની હર પળ મોજથી માણીને,

જોશથી જીવન જીવી જવાનું મને બહું ગમે.

પ્રભુનો પાડ …..

Thank you God

આપ સૌ મિત્રોના પ્રેમ લાગણી ભર્યા શબ્દોથી અવારનવાર પરિચય આપો છે તેને લાયક બનાવે તેવી

  પ્રભુ પ્રાર્થના

43 ટિપ્પણીઓ

Filed under ઘટના

ડેમગોગ: લોકપ્રિય નેતા નકારાત્મક અર્થમાં…..પરેશ પ્ર વ્યાસ

ડેમગોગ: લોકપ્રિય નેતા નકારાત્મક અર્થમાં….

આગ છે વાતાવરણમાં, વાતમાં, જઝબાતમાં,
તો જરા આબોહવા બદલાય એવું બોલજે.
– રિષભ મહેતા

પત્રકાર ગૌરી લંકેશની નિર્મમ હત્યા થઈ. તેઓ પત્રકારની હત્યા બાબતે બુદ્ધિજીવીઓની પ્રતિક્રિયા આવી. પ્રસિદ્ધ સંગીતકાર એ. આર. રહેમાને કહ્યું કે આ મારું ઇન્ડિયા નથી. જાણીતા ઇતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહાએ તો કહ્યું કે આ હત્યા પાછળ સંઘ પરિવાર છે. રા. ગુ.ને આવા બેજવાબદાર નિવેદન બદલ માફી માંગવા બીજેપી યુથ વિંગ દ્વારા લીગલ નોટીસ પણ આપવામાં આવી છે. આ એ રામચંદ્ર ગુહા છે કે જેમને એક મહિના પહેલાં એક વિદેશી મેગેઝીન માટે પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો કે ટ્રમ્પ અને મોદી બંને ડેમગોગ (Demagogue) છે પણ એ બંનેમાં કોઈ તાત્વિક તફાવત છે ખરો? એમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પ ઇગોમેનિયાક (અહમ ઉન્માદી) છે. એમને ફક્ત સ્વયંમાં જ રસ છે. અને મોદી? અફકોર્સ એમને પણ એમનાં પોતાનામાં તો રસ છે જ, એ પોતે બેહદ ગુમાની માણસ છે પણ એમને એમની પાર્ટી અને એમની ફિલોસોફીને મજબૂત કરવામાં રસ છે. એ પોતાની પાછળ એક પોઝિટિવ લેગસી (હકારાત્મક વારસો) મુકી જવા માંગે છે. એમની પાસે એક અભિપ્રેરિત, કિલ્લેબંધી કરતુ ખતરનાક ઓર્ગેનાઈઝેશન છે. જે ટ્રમ્પ પાસે નથી. રામચંદ્ર ગુહા મોદીની નીતિરીતિનાં ઉગ્ર ટીકાકાર રહ્યાં છે. પણ મોદી પછી પણ દેશવાસીઓ મોદીને હકારાત્મક રીતે યાદ કરે એવા કામ તો એ કરશે, એવી વાત પણ એમણે કરી હતી. અમે તો સાંપ્રત શબ્દનાં પૂજારી. અમને શબ્દ મળ્યો ‘ડેમગોગ’ અને અમે બિલોરી કાચ લઈને એ શબ્દનાં અર્થ અન્વેષણમાં ઝંપલાવ્યું.
ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર ‘ડેમગોગ’ એટલે રાજકીય ચળવળિયો, લોકલાગણી બહેકાવનાર, લોકોના પૂર્વગ્રહનો ઉપયોગ કરનાર. ટ્રમ્પ કે મોદીનાં સંદર્ભે આ અર્થમાં કાંઈ ખૂટતું હોય એમ લાગ્યું. ઇંગ્લિશ ડિક્સનરીઝ ફંફોસી ત્યારે અર્થ સ્પષ્ટ થયા. ડેમગોગ કુશળ વક્તા હોય છે. ડેમગોગ એટલે એવો લાગણીભર્યા ભાષણ આપતો રાજકીય નેતા જેનાથી લોકો અભિભૂત થઇ જાય. લોકો એંની વાત માનવા માંડે. એવો નેતા જે લોકોની ભાવના કે પૂર્વગ્રહને ઉશ્કેરે. લોકોની અધૂરી જાણકારી કે માન્યતાને ભડકાવીને એમને પોતાનાં તરફ કરે. લોકોને લાગે કે આ જ તારણહાર છે. ઓગણીસમી સદીનાં લોકપ્રિય અમેરિકન લેખક જેમ્સ કૂપરે ડેમગોગ નેતાનાં લક્ષણો વિષે લખ્યું કે તેઓ પોતાને ભદ્ર વર્ગ (ઈલિટ ક્લાસ)ના નહીં પણ સામાન્ય જન (કોમન મેન)ના તરફદાર ગણે છે. એમની દલીલો લોકલાગણીને ઝંઝોડે છે. શક્ય છે કે આ દલીલો તર્કબદ્ધ કે બુદ્ધિગમ્ય ના પણ હોય. આ રીતે પ્રાપ્ત લોકપ્રિયતાનો ઉપયોગ તેઓ પોતાની મહત્વકાંક્ષા સિદ્ધ કરવા માટે કરે છે. અને એ માટે તેઓ વર્ષો સુધીનો શિરસ્તો, પધ્ધતિ કે નિયમો તોડી શકે છે અથવા તોડવાનો ડર બતાવી બાંધછોડ કરી શકે છે. કાયદો ય તોડી શકે છે.
તમે કહેશો કે આ તો સરમુખત્યારના લક્ષણો છે. ના, મિત્રો….. એવું નથી. ડેમગોગ એ લોકશાહી દેશોમાં જ હોઈ શકે. ડેમગોગ મૂળ ગ્રીક શબ્દ છે. ‘ડેમોસ’ એટલે લોકો. અને ‘એગોગોસ’ એટલે નેતા. લોકોમાં પ્રિય નેતા હોય એ ડેમગોગ. પ્રાચીન ગ્રીસમાં ડેમગોગ શબ્દ નકારાત્મક નહોતો. પણ સમય જતા એનો અર્થ નકારાત્મક થયો. લોકશાહીમાં આજે કોઈ પણ નેતા પોતાને ડેમગોગ તરીકે ઓળખાવવાનું પસંદ કરતા નથી. એ ભલે પછી દેશભક્તિ, સન્માન, શૌર્ય અને બલિદાનની વાતો કરતા હોય. લોકશાહીની એક જ નબળાઈ છે અને એ છે મતોનું રાજકારણ. જેને બહુમતિ મત મળે એ ચૂંટાઈ જાય. એ માટે લોકો સાથે કમ્યુંનિકેટ તો કરવું જ પડે. એવા લોકો જે સ્વતંત્ર રીતે વિચારતા ના હોય, કોઈનાં દોરવ્યે દોરાઈ જતા હોય એવાં લોકોની લાગણી ઉશ્કેરવી સહેલી હોય છે. એવા લોકોને કોઈ તારણહાર મળે તો તેઓ એને જ મત આપે અને એ તારણહાર ચૂંટાઈ જાય. એ માટે લોકોમાં ભાગલાં તો પડાવવા પડે. લોકોની આળપંપાળ પણ કરવી પડે. લોકોને સતત ઉત્તેજનામાં રમતા રાખવાં પડે. લોકોને પોતાનાં તરફ કરવાનાં તરીકાઓ છે. હાલની સ્થિતિ માટે કોઈને તો જવાબદાર ઠેરવવો પડે. આ અવદશા આમણે કરી છે. એમને હવે છોડો. હવે મને અપનાવો. ડેમગોગ ડર પણ બતાવતા રહે. પરપ્રાંતિય લોકો આવી જશે, વિદેશી આવી જશે, તમારી સંસ્કૃતિ છિન્ન થઇ જશે. લોકોને એ અસર કરી જાય છે. અને હા, જૂઠ તો બોલી જ શકાય. પણ પૂરતા આત્મવિશ્વાસ સાથે બોલવું પડે. અશક્ય વાયદા પણ કરવા પડે. વિરોધીઓની મજાક ઉડાવવી પડે. વિરોધી માટે અપમાનજનક શબ્દો જાણી જોઈને બોલી શકાય. ચોક્કસ ન્યુઝ મીડિયાની ટીકા પણ કરી શકાય.
અગાઉ લખ્યું તેમ ડેમગોગનો મૂળ અર્થ છે લોકપ્રિય નેતા. લોકપ્રિય થવા, લોકપ્રિય રહેવા આવા કાવાદાવા કરવા જ પડે. લોકશાહીમાં દરેક નેતા ઓછે વત્તે અંશે ડેમગોગ હોય જ છે. એમને એવું હોવું પડે છે. લેખની શરૂઆતમાં કાવ્યપંક્તિમાં કહ્યું છે તે મુજબ વાતમાં, વાતાવરણમાં, જઝબાતમાં આગ હોય તો નેતાઓએ આબોહવા બદલાય એવું બોલવું જોઈએ. પણ એવું થતું નથી. અને યે જો પબ્લિક હૈ, યે સબ જાનતી હૈ, એવું પણ નથી. લોકોને તો જણાવવું પડે છે. પોતાનાં વિચારનાં ધડાકા ભડાકા કરતાં રહેવા પડે છે. આખરે નેતૃત્વ પણ એક વિચાર જ છે જેને મૂર્તિમંત કરવાનો હોય છે.
શબ્દ શેષ:
“આ તો વિચાર છે જે ઘોડો દબાવે છે; બાકી દારૂગોળો તો બંદૂકમાં સહજ રીતે ભરેલો હોય જ છે.” –અમેરિકન હ્યુમરિસ્ટ ડોન માર્ક્વીસ
Demagogue is democratic leader with a tinge of autocracy..

No automatic alt text available.

Leave a comment

Filed under ઘટના