Category Archives: પ્રકીર્ણ

મૂડ ઇન્ડિગો../ પરેશ વ્યાસ

મૂડ ઇન્ડિગો..
When I get that mood indigo,
I could lay me down and die. -Irving Mills
જાઝ સંગીતનું પાયોનીયર મૂડ ઇન્ડિગો છેક ૧૯૩૦માં સંગીતબદ્ધ થયું. પહેલાં એની ધૂન રચાઈ અને રેડિયો પર પ્રસારિત થઇ ત્યારે એનું નામ ‘ડ્રીમી બ્લુ’ હતું. ધૂનમાં શબ્દો ઉમેરાયા, ફેંક સિનાત્રાએ ગીત ગાયું ત્યારે એ ‘મૂડ ઇન્ડિગો’ થયું. મેઘધનુષનો પાંચમો રંગ બ્લુ (વાદળી) અને છઠ્ઠો રંગ ઇન્ડિગો (નીલો). વાદળી રંગ ઘેરો બને ત્યારે નીલો થઇ જાય. વાદળી રંગ આકાશનો છે, સમુદ્રનો છે. વાદળી રંગ સ્થિરતા અને ગહેરાઈનો સૂચક છે. વાદળી એટલે વિશ્વાસ, વફાદારી અને સત્ય. અને નીલો રંગ? નીલો રંગ મધરાતનાં આકાશનો રંગ છે. નીલો રંગ આધ્યાત્મિક રહસ્યોને ઉજાગર કરતો રંગ છે પણ ઉદાસી મનને ઘેરી વળે ત્યારે મનનો મિજાજ ઘેરો વાદળી થઇ જાય. ગીતના આખરી શબ્દો કહે છે કે જ્યારે મને મૂડ ઇન્ડિગો મળે છે ત્યારે હું મારી જાતને પોઢાડી શકું છું, હું મરી શકું છું.
૫૩ વર્ષીય રાજીવ કત્યાલને ઇન્ડિગોની ફ્લાઈટ આખી જિંદગી યાદ રહી જશે. દિલ્હી એરપોર્ટ પર ફ્લાઈટમાંથી ઉતરીને બસમાં બેસવાની જરા જેવી વાત પર સ્ટાફ સાથે ઝઘડો થઇ જાય અને તેઓ એને ભોંય પર પછાડી દેય, એ તો ઘણી ગંભીર ઘટના છે. આપણી નેશનલ કેરિયર ‘એર ઇન્ડિયા’એ અભિમાની ઇન્ડિગોનાં ખરાબ વર્તનની ઠેકડી ઊડાડતા જાહેરાત કરી કે ‘અમે ય હાથ ઉપાડીએ છીએ, પણ માત્ર નમસ્તે કરવા..!’ થોડાં અઠવાડિયા પહેલાં ઇન્ડિગોએ આપણી સ્ટાર બેડમિન્ટન ખેલાડી પીવી સિંધુને સાથે પણ ખરાબ વર્તન કર્યું હતું. એરલાઈન્સ પાસે યાત્રીઓનાં માનસમ્માનની અપેક્ષા બિલકુલ જાયજ છે. બટન દબાવો કે કોઈ આવે, વિનમ્રતાથી યાત્રીઓની મુશ્કેલીને જાણે, સમજે, મદદ કરવાની પૂરેપૂરી કોશિશ કરે. વિમાનમાં ઘણી સેવા મફતમાં તો ઘણી પૈસા દઈને મળે. કોઈ પણ રીતે મળેલી સેવા મનને ગમે. પણ એરલાઈન્સનો કોઈ કર્મચારી સેવાને બદલે યાત્રી પર શારીરિક હુમલો કરે, એ અક્ષમ્ય ગુનો છે, કારણ જે હોય તે…
આવું શાને થાય છે? વેલ ! આધુનિક જીવનશૈલી સાથે એક વાત વણાઈ ગઈ છે અને એ છે ટેન્શન. મૂર્ધન્ય કવિ શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માનાં શબ્દોમાં કહું તો આપણે વારસાગત સમસ્યાનાં માણસો છીએ. હતાશા મનને ઘેરી વળે છે. ધાર્યું થતું નથી, એનો ગુસ્સો આપણા નાક ઉપર બેઠો હોય છે. મોકો મળે મનની ભડાસ હોલસેલમાં પ્રદર્શિત થઇ જાય છે. ગુસ્સો મનમાં ને મનમાં સંઘરી રાખવા કરતા કાઢી નાંખવો. હેં ને? વાત સાચી પણ જરા સરખી વાતમાં બધો ગુસ્સો ઠાલવી દેવો? એ તો ઘીમાં આગ હોમવા જેવું થયું. શું કરવું? આપણે ગુજરાતીઓ તો ફાયદાબાજ છીએ. ઝટ વિચારી લેવું કે ગુસ્સાથી મને શું ફાયદો થશે? મારો બાકીનો દિવસ બગડે એવું શા માટે કરવું? મારી અપેક્ષા થોડી ઓછી રાખું તો ગુસ્સો આવે જ નહીં. છતાં ગુસ્સો આવે તો એકથી દસ ગણવું. તો ય ગુસ્સો ન શમે તો? અરે ભાઈ, આગળ આખું અંકગણિત છે. ગુસ્સો કરો, ચોક્કસ કરો પણ ગાળો દીધા વિના ય ગુસ્સો થઇ જ શકે. પેલા લખનૌનાં નવાબની વાત તો સાંભળી જ હશે. બે નવાબ લડ્યા પણ તહેઝીબમાં કાંઈ બાંધછોડ નહીં. એક કહે કે હુઝૂર આપ મુઝે હાથ લગાકે તો દેખીએ. બીજો બાંયો ચઢાવતો કહે કે હુઝૂર, આપ મુઝે હાથ લગાકે તો દેખીએ..અમેરિકન કોંગ્રેસમેન લેખક લેયમન એબ્બોટ એવું કહેતા કે ક્યારેય ગુસ્સો કરવો જ નહીં, એવું તમારા બાળકને શીખવાડવાની જરૂરત નથી; કેવી રીતે ગુસ્સો કરવો?- એટલું શીખવાડો. પીવી સિંધુએ પોતાનો ગુસ્સો ટ્વીટર વાટે જાહેર કર્યો. હું મારા અંતરમનની ક્ષિતિજ પર મૂડ ઇન્ડિગો વિહાર કરું છું. મને જ્ઞાન લાધે છે કે અર્વાચીન યુગમાં ઓનલાઈન ગુસ્સો કરવાની સ્પેશ્યલ સગવડ છે. ફાઈટ ફેસબુક પર થઇ શકે. ટીકાટીપ્પણ ટ્વીટર પર થઇ શકે છે. વોટ્સએપ પર વાંકા બોલ બોલી શકાય છે. ઓફલાઈન ગુસ્સો ઠાલવવાં ઈવીએમ મશીન છે. ગુસ્સો ભલે સત્ય ન હોય પણ અહિંસક તો હોવો જ જોઈએ. હેં ને?
Misbehaving, abusing or getting rough is on the rise..We are losing our cool… Why? High expectations..
You have a right to get angry.. However we must learn how to get angry…
Read my article Mood Indigo, as published in Gujarat Samachar yesterday.

Image may contain: 1 person, smiling, airplane

Leave a comment

Filed under ઘટના, પ્રકીર્ણ

સમયપાબંદ સલામત શહેરી પરિવહન સેવાનો વિકાસ / પરેશ વ્યાસ

સમયપાબંદ સલામત શહેરી પરિવહન સેવાનો વિકાસ
ગયા અઠવાડિયે હૈદરાબાદમાં ઊબર કારમાં એક મહિલા એરપોર્ટ જઈ રહી હતી. કાર આઉટર રીંગ રોડ પર પહોંચી ત્યારે ડ્રાઈવરે કારને ધીમી પાડી, એ રીઅર-વ્યૂ મિરરમાં જોતો રહ્યો અને ચાલુ ગાડીએ હસ્તમૈથુન કરતો રહ્યો. મહિલાએ હિંમત કરીને બૂમાબૂમ કરી. ડ્રાઈવરને ગાડી ઊભી રાખવા કહ્યું. ડ્રાઈવરે ગાડી ઊભી તો રાખી. સ્ત્રી એમાંથી ઊતરી પણ ગઈ. પણ એ ત્યાં જ ઊભો રહ્યો. એની સામે તાકી તાકીને જોતો રહ્યો. આખરે મહિલાએ મોબાઈલ ફોનથી ફોટો લીધો, પોલિસ કેસ કરવાની ધમકી આપી ત્યારે એ ત્યાંથી ગયો. બીજું વાહન ન મળે ત્યાં સુધી એ અસહાય હતી. એને બીક લાગી રહી હતી કે રખેને એ ડ્રાઈવર પાછો ફરે અને… જો કે એને બીજી ગાડી મળી અને એ સમયસર એરપોર્ટ પહોંચી શકી.
આપે ટીવી પર ઊબરની જાહેરાત જોઈ હશે. ઊબરનાં એક બુઝુર્ગ ડ્રાઈવર ઉબડખાબડ રસ્તા પર એટલાં માટે ગાડી ધીમે ચલાવે છે કારણ કે પાછલી સીટ પર એક ગર્ભવતી સ્ત્રી મુસાફરી કરી રહી છે. પાછળ આવતી ટ્રક સતત હોર્ન મારે છે પણ ડ્રાઈવર એને ગણકારતો નથી. ઊબર તમારી સંભાળ લે છે એવો દાવો કરવામાં આવે છે. ઇસે અપની હી ગાડી હી સમઝિયે…. ખરેખર સ્થિતિ શું છે? ઊબરની પોતાની કોઈ ગાડી હોતી નથી. એનાં કોઈ ડ્રાઈવર હોતા નથી. જે છે એ એનાં પાર્ટનર ડ્રાઈવર છે. હૈદરાબાદ જેવી ઘટના બને છે તો તેઓ પાર્ટનર ડ્રાઈવરને છૂટા કરીને સંતોષ માની લે છે. આવી ફરિયાદ માત્ર ભારતમાં જ છે એવું નથી. અમેરિકામાં ટેક્સાસ કે યુકેમાં લંડનમાં પણ ઊબર સામે સરકાર અથવા ન્યાયાલયે પ્રતિબંધનું હથિયાર અજમાવ્યું છે. ઊબર નિયમોનું પાલન નથી કરતું એવી ફરિયાદ છે.
‘ઊબર’નો અર્થ થાય છે મુઠ્ઠી ઊંચેરું. હોવું જોઈએ એનાથી વધારે સારું. પણ ઊબર વિષે ક્યારેક સામાન્ય અનુભવ પણ સારા નથી હોતા. જો તમે બૂક કરાવો તો એ વાહન તમને સમયસર મળી જ જાય એવી વ્યવસ્થાની કોઈ ગેરંટી નથી. ડ્રાઈવર બીજી વર્દીમાં હોય ત્યારે પણ વર્દી સ્વીકારી લે છે. પછી એપ પર પાંચ મિનીટથી સાત અને સાતની દસ મિનીટ થાય તો નવાઈ નથી. વળી ડ્રાઈવર ફોન કરીને પૂછે કે ક્યાં જવું છે? જો તમે નજીકનું સ્થાન કહો તો તમને કહે કે તમે કેન્સલ કરી દો. એમને આવતા વાર લાગશે. પાંચ મિનીટ પછી તમે કેન્સલ કરાવો તો તમને પચાસ રૂપિયાનો દંડ થાય. એરપોર્ટ જવું હોય તો ઊબર પર ભરોસો મૂકવો જોખમ છે. ફ્લાઈટ ચૂકી જવાય. ઇસે અપની ગાડી સમઝિયે કે અપની ગાંડી સમઝિયે, તે સમજાતું નથી. સરકાર હોય તો ફરિયાદ કરાય. અહીં તો કોઈ સાંભળતું નથી. સલામતી અને ભારોસાપાત્રતાની કોઈ ગેરંટી નથી.
શું કરવું? અમેરિકાનાં પૂર્વ ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્રેટરી એન્થોની ફોકસ કહે છે કે ટ્રાન્સપોર્ટેશનનાં નવીન સુધારા વિચારો સરકાર કે ઔદ્યોગિક સંસ્થાનો પાસેથી આવે એ જરૂરી નથી. ઘણાં સ્માર્ટ લોકો છે જે ગ્રેટ આઈડીયા આપી શકે છે. અત્યારે મુશ્કેલી એ છે કે લોકો પાસે લાસ્ટ માઈલ કનેક્ટિવિટી નથી. ઘરથી બીઆરટીએસ બસ સ્ટોપ સુધી કોઈ વ્યવસ્થા હોય તો બીઆરટીએસમાં મુસાફરી અનુકૂળ છે. દરેક બસ સ્ટોપ પર સાઈકલ કે મોટરસાઈકલ પાર્કિંગની વ્યવસ્થા ના થઇ શકે? શહેર વિકસે એટલે ટ્રેનના પાટા પર ફ્લાઈઓવર બનતા જાય. પણ એ પાટા પર સ્થાનિક ટ્રેન દોડાવી ના શકાય? દૂર અંતરની અમુક ટ્રેનને થોડી મિનીટનું સ્ટોપેજ ન આપી શકાય? એવા સ્ટેશન પર પણ પાર્કીંગની વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. જે માળખાકીય સુવિધા છે એનો મહત્તમ ઉપયોગ થતો નથી. ભરપૂર વિકાસ છે પણ નાની વાતમાં કોઈને રસ નથી.
વાહનનાં ધૂમાડાનું પ્રદૂષણ વધી રહ્યું છે. તમામ ડીઝલ કે પેટ્રોલ વાહનો પર પ્રતિબંધ આવી રહ્યા છે. નોટબંધી અને જીએસટી પછી આ મોટું વિક્ષેપકારી સરકારી પગલું હશે. તે પહેલાં આંતરિક શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા મજબૂત થાય તો સારું. નહીંતર ‘હું વિકાસ છું’-માંથી ‘વિકાસ ગાંડો થયો છે’ થતાં વાર લાગતી નથી. હેં ને?!

My article about urban public transport nightmare Uber experience published today

Image may contain: text

Leave a comment

Filed under પરેશ વ્યાસ, પ્રકીર્ણ

ભૂલ ગયા સબ કુછ…પરેશ વ્યાસ

 

 

જર્મનીનાં ફ્રેન્કફર્ટ શહેરમાં એક ભાઈ પોતાની કાર ક્યાં પાર્ક કરી?- એ જ ભૂલી ગયા. લો બોલો! એમને લાગ્યું કે કાર ચોરાઈ ગઈ હશે. ફરિયાદ ય કરી’તી પણ કાર મળી નહોતી. આ વાત ઈ.સ.૧૯૯૭ની હતી. તાજા સમાચાર છે કે આજે વીસ વર્ષ પછી એ કાર એક જૂના મકાનનું ડીમોલીશન કરતી વેળાં એનાં ગેરેજમાં હેમખેમ પાર્ક કરેલી મળી આવી. ચલતીકા નામ ગાડી કહેવાય પણ આ ગાડી પડી પડી કટાઈ ગઈતી. બેકાર થઇ ગયેલી કાર પછી ભંગારમાં દઈ દેવાઈ. શું આપણાં મગજ ય ભૂલાઈ ગયેલાં ભંગાર થઇ ગયા છે?
સાંપ્રત સમયમાં ભૂલક્કડતા વધતી જાય છે. ડાબે હાથે ક્યાંક કાંઈક મુકાઈ જાય છે, જે જરૂર પડ્યે ગોતવા છતાં મળતું નથી. કારણ દેખીતું છે. આપણને યાદ કરવાની તો હવે ટેવ જ નથી. મગજને હવે આપણે કસતા નથી. કોઈ જાણીતું ગીત સાંભળો તો વિચાર આવે કે કઈ ફિલ્મનું છે? પણ એ માટે આપણે મગજ કસવાની કોશિશ કતઈ કરતાં નથી. આપણે તરત જ ફોનવગાં થઈને, ગીતનાં શબ્દો ગૂગલ કરીને, પળવારમાં જાણી લઈએ છીએ કે આ ગીત કઈ ફિલ્મનું છે. પછી ખ્યાલ આવે કે ઓહો, આ ફિલ્મ તો આપણે ઘણીવાર જોઈ હતી. તોય નામ કેમ ના યાદ આવ્યું? પહેલાં ઘણાં ફોન નંબર મુંહજબાની યાદ હતા, મોબાઈલ ફોનનાં આવવાથી હવે કોઈ નંબર યાદ રહેતા નથી. રાંધવા માટે કાંઈક લેવા ફ્રિજ ખોલીએ તો શું લેવા ખોલ્યું?- એ યાદ રહેતું નથી. એવું જ ચાવીનું છે. ચાવી ક્યાં મુકી?- એ યાદ રહેતું નથી. ઔર-ચાબી-ખો-જાયમાં હવે કોઈ રોમાન્સ રહ્યો નથી. રહ્યોસહ્યો રોમાન્સ હવે ટેન્સનમાં તબદીલ થઈ ગયો છે. ચહેરા પણ હવે યાદ રહેતાં નથી. કોઈ મળે ત્યારે ‘અમને ના ઓળખ્યાં?’ યક્ષપ્રશ્ન બનીને કનડે છે. યાદદાસ્તને લૂણો લાગી ગયો છે. મગજ હવે ચાલતું નથી. અને આ છાતી ફૂલે એવી વાત જરાય નથી.
મેમરી (સ્મરણશક્તિ) બે પ્રકારની હોય છે. એક લાંબા ગાળાની અને બીજી ટૂંકા ગાળાની. ટેકનોલોજી અને કલ્ચર વિષયનાં નિષ્ણાંત લેખક નિકોલસ કાર્ર લખે છે કે ટૂંકા ગાળાની મેમરી એ વર્કિંગ મેમરી છે. એની સ્ટોરેજ કેપેસિટી માર્યાદિત છે. એમાંથી તારવેલાં તથ્યો અને અનુભવો આપણે આપણી લાંબા ગાળાની મેમરીમાં ટ્રાન્સફર કરીએ છીએ, જેથી ભવિષ્યમાં એનો ઉપયોગ કરી શકીએ. પણ ઈન્ટરનેટ સતત ડિસ્ટર્બ કરે છે. ઈન્ટરનેટ મેનકા છે. આપણે તપ કરતા હોઈએ ત્યારે કેટકેટલી કમનીય ચેષ્ટા કરીને આપણું ધ્યાનભંગ કરે છે. ધ્યાન તૂટે એટલે જે જોયું, જે જાણ્યું તે વર્કિંગ મેમરીમાંથી ભૂંસાઈ જાય. લાંબા ગાળાની મેમરીમાં જે જતું નથી, તે યાદ રહેતું નથી. આપણને છાશવારે ફોટા લેવાની આદત છે. મોબાઈલ ફોન તો તે દ્રશ્ય યાદ રાખે છે પણ આપણી આંખોએ શું જોયું?- એ મગજને યાદ રહેતું નથી. માહિતી ધોધમાર છે. આપણું પવાલું નાનું છે. ટૂંકા ગાળાની મેમરી છલકાઈ જાય છે. એક સાથે ઘણું કરવા જઈએ છીએ પણ એકેયમાં ભલીવાર રહેતો નથી. ટૂંકમાં ટેકનોલોજી મગજની એક્સ્ટર્નલ હાર્ડડિસ્ક થઇ ચૂકી છે. મગજને કસરત મળતી નથી. મગજ બહેર મારી જાય છે. યુવા પેઢીને પણ હવે આધેડ વયનાં લોકોની માફક, આજે કઈ તારીખ છે?- તે યાદ રહેતું નથી.
શું કરવું? આરોગ્યપ્રદ ખાઓ, કસરત કરો અને મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ ઓછો કરો, એ સર્વગ્રાહી સત્ય છે. પણ ભૂલવાનું ટાળવા, રોજ મગજ કસાય એવી રમત રમવી જરૂરી છે. જેમ કે કોઈ કોયડો, કોઈ ક્રોસવર્ડ પઝલ.. અને હા, કંઈક નવું કૌશલ્ય શીખો. જેમ કે મ્યુઝિક, ગાર્ડનિંગ. ભરત-ગૂંથણ પણ કરી શકો. મગજનું મલ્ટી-ટાસ્કિંગ બહુ કર્યુ. હવે એક કામ તો સરખું કરીએ. તો જ મગજને યાદ રાખવાની ટેવ પડે. અલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇનની ભવિષ્યવાણી સાચી પડી રહી છે. ટેકનોલોજી માનવીય ક્રિયા-પ્રતિક્રિયા પર એવી તો હાવી થઇ જશે કે દુનિયા આખી ઈડિયટ્સ લોકો ભરાઈ જશે. ચોથો વાંદરો થવાનું ટાળો. સારું વાંચો, વિચારો, યાદ રાખો. રીડ એન્ડ રીમેમ્બર, ગિવ એન્ડ રીમેમ્બર, ફર્ગિવ એન્ડ… રીમેમ્બર !

Absent mindness is on the rise because we have gadgets thinking for us …Mind has become external hard disk..

Image may contain: car and outdoor

[03/12, 8:33 AM] Paresh Vyas: Absent mindness is on the rise because we have gadgets thinking for us …Mind has become external hard disk..

Leave a comment

Filed under ઘટના, પરેશ વ્યાસ, પ્રકીર્ણ

… this imperfection of nature, there is perfection. 

On Thu, Oct 26, 2017 at 9:53 PM, Nikunj H Bhatt <pratikunj@gmail.com> wrote:

 
QUOTE
 
When somebody told me that he has failed in his exams,
my question is, “Is it a law that you will pass every time?”
When someone told me that her boyfriend broke up with her,
my question is, “Is it a rule that you will have successful relationships everywhere?”
When somebody asked me why am I in depression,
my question is, “Is it compulsory to have confidence all the time?”
When someone cried to me about his huge business loss due to his wrong decision,
my question is, “Is it possible that you take all right decisions?”
The fact is, our expectation that life has to be perfect/permanent
is the biggest reason of our unhappiness.
One has to understand the law of  ‘Impermanence of the nature’.
After each sunny day, there has to be a dark night, after each birth there have to be certain deaths,
For the ‘full moon’ to come again it has to pass through ‘no moon’ day.
In this imperfection of nature, there is perfection.
So, stop taking your failures and bad part of your life so personally or intensely.
Even God does not like to give you pain but its the cycle through which you have to pass.
Prepare yourself for one more fight after each fall, because even failures cannot be permanent…!
Enjoy life….
Your breath comes to go.
Your thoughts come to go.
Your words come to go.
Your actions come to go.
Your feelings come to go.
Your illnesses come to go.
Your phases come to go.
Your seasons come to go.
 
 
You yourself have come to go.
Then why do you hold on to
your guilt, your anger, your unforgiving attitude and hatred
so.. so.. so tightly,
when they too have come to go.??..
LET THEM GO!
UNQUOTE
****************************** ****************************** *****************************
 

1 ટીકા

Filed under પ્રકીર્ણ, સમાચાર

Machu Picchu

 Machu Picchu Decoded (Full Documentary)

        Image result for Machu Picchu Decoded (Full Documentary) Images
Image result for Machu Picchu Decoded (Full Documentary) Images
Image result for Machu Picchu Decoded (Full Documentary) Images
Unexplainable Mysteries of Machu Picchu
Related image
Image result for Machu Picchu Decoded (Full Documentary) Images
Image result for Machu Picchu Decoded (Full Documentary) Images
  machu-picchu-carved-rock.

1 ટીકા

Filed under ઘટના, પ્રકીર્ણ, વિજ્ઞાન

સ્પિન ડોક્ટર: રાજકારણીની સારી જાહેર છબીનો જાળવનારો / પરેશ વ્યાસ

સ્પિન ડોક્ટર: રાજકારણીની સારી જાહેર છબીનો જાળવનારો
પડદો હટાવી દઉં તો નહીં ઓળખી શકો
નાટક બતાવી દઉં તો નહીં ઓળખી શકો – મિલિન્દ ગઢવી
રાજકારણી ઓઝલ પડદામાં મુકામ કરે છે. પડદા જો ઊઠ ગયા તો ભેદ ખૂલ જાયેગા…. એવું જો કે જરાય નથી. પડદો હટાવો તો તમે એમને જોઈ શકો પણ એમને ઓળખી શકવા અસંભવ છે. કારણ કે એમની છબી કાયમ સાફસુથરી રાખવા ખાસ પ્રકારનાં સફાઈ કામદારો સતત કામ કરી રહ્યા હોય છે. આ ખાસ સફાઈ કામદારોને ઇંગ્લિશ ભાષામાં સ્પિન ડોક્ટર (Spin Doctor) કહે છે. રાજકારણીઓને એમની જરૂરિયાત અત્યારે વધારે છે કારણ કે અત્યારે પંચવર્ષીય ચૂંટણીનાં પડઘમ વાગી રહ્યા છે. રાજકારણીઓની માઠી છે. હવે દોડવું પડશે. કમૂરતામાં મત માટે ભીખવું પડશે. પણ પછી તો પાંચ વર્ષો માટે નિરાંત. હેં ને?
ગુજરાતમાં બે મુખ્ય પક્ષની પરંપરા રહી છે. ચૂંટણીમાં રાજકારણીઓ ભૂતકાળ માત્ર વાગોળતા નથી હોતા, ઓકતાં પણ હોય છે. એમણે કરેલી ઊલટી ગંધાય છે પણ આપણે એ બદબૂને ઝેલ્યાં સિવાય કોઈ છૂટકો નથી. હવે આક્ષેપો અને પ્રતિઆક્ષેપોની વણથંભી વણઝાર ચાલતી રહેશે. મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા ભારે એક્ટિવ થઇ ગયા છે. ક્યાંક કોઈ સ્ટાર નેતા બોલવામાં બફાટ કરે અથવા તો એમનાં કૌભાંડ બહાર આવે એટલે એમનો જાહેર બચાવ કરવાની વ્યૂહરચના ગોઠવવી પડતી હોય છે. આવા ટાણે મીડીયાને અથવા તો લોકોને મેનેજ કરવા માટે એક્સપર્ટ લોકો ઉર્ફે સ્પિન ડોક્ટર્સની ફોજ ઉતારવી પડતી હોય છે. એ પૈકી કેટલાંક તો રદિયો સ્પેશ્યાલિસ્ટ હોય છે. ગમે તેવી શરમનાક સ્થિતિ આવી પડે, બચાવની કોઈ દેખીતી ગુંજાઈશ ય ના હોય તો પણ વાતને વતેસર બનતી રોકવામાં તેઓ પાવરધાં હોય છે. નીકળેલી વાત દૂ…ર તલક ન જાય, એની કાળજી તેઓ લે છે. તેઓ પોતે રાજકારણી હોતા નથી. પણ રાજકારણીઓની પડખે તેઓ સતત ઊભા હોય છે.
સ્પિન ડોક્ટર એટલે એવી પબ્લિક રીલેશન વ્યક્તિ જે કોઈ પેઢી, રાજકીય પક્ષ કે પછી કોઈ પણ ખ્યાતનામ વ્યક્તિનાં ભૂલથી બોલાઈ ગયેલાં શબ્દો અથવા તો એમનાં જાહેર થયેલાં અપકૃત્યોનું સાનુકૂળ, લાભકારક અને પ્રશંસાત્મક અર્થઘટન એ રીતે જાહેર કરે કે નકારાત્મક પબ્લીસીટીની અસર ઘટે અથવા દૂર થાય. લોકોની યાદદાસ્ત ટૂંકી હોય છે. લોકોને ભૂલી જવાની બીમારી પણ હોય છે. સ્પિન ડોક્ટર એટલે જ તો સફળ થાય છે. સ્પિન ડોક્ટર શબ્દ ૧૯૮૦નાં દાયકાથી ચલણમાં આવ્યો છે. તે સમયે નિવેદન કે પ્રચાર માટે ‘સાઉન્ડ બાઇટ્સ’ (બોલેલું રેકર્ડ કરવું)ની પ્રથા ચાલુ થઇ હતી. ‘સ્પિન ડોક્ટર’ શબ્દસમૂહમાં બે શબ્દો છે એમાં બીજો શબ્દ ડોક્ટર આપણે જાણીએ છીએ. ડોક્ટર શું કરે? શરીરની મરામત કરે, બીમારી દૂર કરે, સાજા કરે. સ્પિન ડોક્ટર પણ નકારાત્મક પબ્લિસિટીનાં રોગથી પોતાનાં ‘દર્દી’ને સાજા કરે છે. હવે પહેલાં શબ્દ ‘સ્પિન’ની વાત. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર સ્પિન(-અ-યાર્ન) એટલે ‘રૂ, ઊન, ઇ. કાંતવું, સૂતર કાંતવું, ઝીણા રેસા જેવા પદાર્થ વડે જાળ વણવી, વાર્તા ઇ. કહેવી કે બનાવવી.’ આ ‘બનાવવી’ ક્રિયાપદ અગત્યનું છે. પહેલાનાં જમાનામાં નાવિકો દરિયો ખેડવા દૂર દૂર જતા. નવરાશનાં સમયમાં તેઓ રૂ કે ઊન કાંતતા એટલું જ નહીં જાત જાતની વાતો ય કાંતતા. જ્યારે વતન પાછાં ફરતા ત્યારે એમની પાસે એવા દરિયાઈ પરાક્રમોની, એવાં વિસ્મયકારી અનુભવોની વાતો હતી જે આમ હતી તો ઉપજાવી કાઢેલી વાતો પણ એનું ખોટાંપણું સાબિત શી રીતે થઇ શકે? આવી જંગ જીત્યા કે ખજાનો લૂંટ્યા કે માંડ બચ્યા-ની વાતો…. જાણે કે સૂતરનાં તાંતણે કહી હોય એવી કૌતુકભરી કહાણી. લોકો પછી કહેતા કે આ તો સ્પિન થયેલી વાતો છે. મૂળમાં આ વાત હતી કાંતવાની, પછી એ રૂ હોય કે વાર્તા. આમ વાતોથી ‘સ્પિન’ કરીને મોટાં માણસ, રાજકારણી કે ધંધાદારી પેઢીને એમની બીમારીમાં એક ડોક્ટરની જેમ સાજાનરવાં કરી દે, એ કહેવાય સ્પિન ડોક્ટર.
સ્પિન એક જાતનો પ્રોપેગંડા છે. સિદ્ધાન્ત કે માહિતીના પ્રસારનું સાધન, પ્રચાર, પ્રચાર દ્વારા ફેલાવેલી ભ્રામક માહિતી, જાહેરખબર વગેરે એટલે પ્રોપેગંડા…. ગંદા હૈ પર ધંધા હૈ! સ્પિન ડોક્ટર બગડેલી વાતનું સમારકામ કરી એને ફરીથી ચોકઠાંમાં બેસાડે (રીફ્રેમ), પુન:સ્થાપન (રીપોઝીશન) કરે, અથવા તો લોકોની સમજશક્તિને એ રીતે તબદીલ કરે (મેનિપ્યુલેટ) કરે કે લોકોને લાગે કે ઓલ ઇઝ્ઝ વેલ..પછી તો લોકો એ રાજકારણી ઉપર ઓળઘોળ થઇ જાય. સ્પિન ડોક્ટર આ રીતે પોતાનાં પોલિટીકલ કે કોર્પોરેટ ક્લાયન્ટને સાજા કરે અથવા રોગનાં લક્ષણો કામચલાઉ રીતે ડામી દેય. સ્પિન ડોક્ટરની ટેકનિક શું હોય છે? અમુક વાત જ કહે, અમુક વાત જાણી જોઇને છુપાવે. વિરોધીની વાત ખોટી છે એમ પણ ન કહે અને રદિયો ય આપી દિયે. માફી ય માંગે તો કેવી માંગે? ‘તમને એવું લાગ્યું હોય તો સોરી.’ એટલે ભૂલ છે પણ એ ભૂલ મેં કરી નથી. છતાં તમને એવું લાગતું હોય તો માફ કરી દ્યો (નહીંતર થાય તે કરી લો…!) અથવા કહે કે વિરોધીને કાંઈ પૈસાભારની ય ખબર પડે છે? હાલી હું નીકળ્યાં? અથવા તો મૂળ પ્રશ્નનો જવાબ જ ના આપે? કાંઈ બીજી બીજી વાત જ કર્યા કરે. અથવા અણગમતા સમાચાર એવે સમયે આપે કે જ્યારે અન્ય કોઈ મોટા સમાચાર ચર્ચામાં હોય. લોકોનું ખાસ ધ્યાન પણ ના હોય.
એવું મનાતું હતું કે ઈન્ટરનેટનાં કારણે સ્પિન ડોક્ટરનું મહત્વ ઘટી જશે. કારણ કે એમનો જૂઠો બચાવ પળમાં પકડાઈ જશે. પણ એવું થયું નથી. હવે તો સ્પિન ડોક્ટર વધારે મહત્વનાં બની ગયા છે. તમારા વોટ્સ એપ, ફેસબુક કે ટ્વીટર જે જે રાજકીય સંદેશાઓ આવી રહ્યા છે એમનાં સર્જક ખરેખર તો સ્પિન ડોક્ટર હોય છે. અબુધ જેવા આપણે, કાંઈ સમજ્યા વિના ફોરવર્ડ કરતાં રહીએ છીએ. જીએસટીની ટીકા કરતો મેસેજ ફોરવર્ડ કરો કે તરત જ મેસેજ આવે કે મોદીનો વિકલ્પ શું છે? વાત સાચી છે. દેશમાં અત્યારે તો કોઈ વિકલ્પ નથી. પણ ગુજરાતમાં ય કોઈ વિકલ્પ નથી? મને ખાતરી છે કે કોઈ સ્પિન ડોક્ટર આનો વિશ્વાસપ્રદ ઉત્તર તરત આપશે. ‘ આમાં જાણે એમ છે ને કે …….’
શબ્દ શેષ:
“ એ રાજકારણનો એક ભાગ જ છે. એ એટલાં માટે છે કે ખરેખર હોય એ કરતા સ્થિતિ ઘણી સારી છે એવું સતત (લોકોને) દેખાડી શકાય. સ્પિન ડોક્ટર શું છે, સિવાય કે સીરિયલ યુફેમાઈઝાર*?” –બ્રિટિશ લેખક અને બ્રોડકાસ્ટર નાઈજીલ રીસ ( *યુફેમાઈઝાર: કડવી વાતોને મધુર શબ્દોમાં કહેનારો, સૌમ્યોક્તિકાર)Election fever is slowly gripping…Role of spin doctor is crucial.. Please read all about Spin Doctor in my article Shabd sanhita published on Wednesday this week

No automatic alt text available.

Leave a comment

Filed under ઘટના, પરેશ વ્યાસ, પ્રકીર્ણ

Tu Mari Aspass Chhe for Participating in GIFA

Image may contain: 7 people, people smiling, text

GIFA -Gujarati Iconic Film Award

Thank You Team Tu Mari Aspass Chhe for Participating in GIFA -Gujarati Iconic Film Award with Yatin Parmar Hardika Joshi Raj Jatania Yamini Vyas Jayesh More Nilesh Patel Bunty Teni Rupal Teni
#GIFA2017 #biggerthanever #thearena #redfm

tumeri adhuri pas pas ghajini (7.2 MB) mp3 download really free

mp3toys2.bid/t/tumeri-adhuri-pas-pas-ghajini/

 

Aamir Khan – Tu Meri Adhuri Pyaas Pyaas Guzarish Ghajini Offical Video HD – Guzarish-Ghajini (2008) Song … Tu Mari Aspass Chhe Title Song Mpeg.mp3.

Tu Mari Aspaas Chhe | Official Trailer | Gujarati Film – YouTube

Mar 4, 2017 – Uploaded by Gujarati Movies

Gujarati Movies. … Official trailer of Gujarati Film Tu Mari Aspass Chhe starring Yatin Parmar, Hardika Joshi …

Missing: team

Tu Mari Aspaas Chhe | Official Trailer | Gujarati Film – YouTube

Mar 6, 2017 – Uploaded by Hardika Joshi

Official trailer of Gujarati Film | Tu Mari Aspass Chhe | Starring Yatin Parmar, Hardika Joshi, Raj Jatania …

Missing: team

2 ટિપ્પણીઓ

Filed under ઘટના, પ્રકીર્ણ, યામિની વ્યાસ