Category Archives: Uncategorized

 પશ્ચિમના દેશોમાં ડુપ્લીકેટ જીવન નથી એટલે ત્યાં સત્યની પ્રતિષ્ઠા છે./ સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી

3A – BRAHMSUTRA – VADODARA MESONIC HALL – બ્રહ્મસુત્ર – વડોદરા મેસોનીક હોલ – બ્રહ્મસુત્ર તમારા લક્ષ્ય માટે શું કહેવા માંગે છે? સાધનો એ કેવાં આપે છે? અનેલ શું બતાવે છે? એ સંબંધી કંઈક વિચાર કરવાનો છે. ગઈકાલે બ્રહ્મસુત્રના ચાર અધ્યાયમાંના પહેલો અધ્યાય સમન્વયાધ્યાયની કરવામાં આવી. બીજા અધ્યાયનું નામ છે અવિરોધાભ્યાસ, ત્રીજાનું સાધનાધ્યાય અને ચોથાનું નામ ફલાધ્યાય છે. આજે બીજો અવિરોધાભ્યાસ છે, એના સંબંધી થોડો વિચાર કરવાનો છે. આ બ્રહ્મસુત્ર જયારે રચાયું ત્યારે બ્રહ્મસુત્રકારના વિચારો સાથે વિરોધ રાખનારા વિચારો હતા કે કેમ? આપણે ત્યાં કેખી દુનિયાભરમાં જ્યાં કોઇપણ જગ્યાએ વિચારોને મુક્ત રીતે ચિંતન કરવાની છૂટ મળી હોય ત્યાં, વિરોધ હંમેશાં રહેવાનોજ. વિરોધ વિનાનું ચિંતન રીફાઈન ન થઇ શકે. તેલને રીફાઈન કરવા જેમ ગરણીની જરૂર પડે એમ વિચારોને પણ રીફાઈન કરવા હોય તો તમારા વિરોધી માણસની જરૂર પડે. તમારા પ્રત્યે વિરોધ રાખનાર માણસના બે પ્રકાર છે. તમારા સાથે વિરોધ રાખનાર અને તમારા વિચારો સાથે વિરોધ રાખનાર. તમારા સાથે વિરોધ રાખનાર છે, એ તમારા માટે ભયંકર માણસ છે. કારણકે એને તમારા વિચારો સાથે લેવાદેવા નથી. એને તો ફક્ત તમારો વિરોધજ કરવાનો છે, તે એટલી હદ સુધી કે એના વિચારો તમે રાખો તો પણ તમારો વિરોધ કરવાના કારણકે એ વિચારો તમારા મોઢે નીકળ્યા એટલા માટે. @5.00min. એટલે એક માણસ તો એવો છે, જે તમારો વિરોધ કરે છે અને બીજો માણસ છે એ તમારો વિરોધી નથી પણ તમારા વિચારોનો વિરોધી છે. એ ભયંકર માણસ નથી એ તો તમારા વિચારોને શુધ્ધ કરવાનું કામ કરે છે. જો તમે તમારા વિચારકોના વિરોધને પચાવી શકો તો ક્રમે ક્રમે ક્રમે તમારા વિચારો વધારે શુધ્ધ થતા જાય. ગાંધીજી પ્રત્યે ગમે એટલું માન હોય, પણ જયારે આપણે એમના વિચારોનો વિરોધ કરીએ છીએ ત્યારે એ વૈચારિક વિરોધ છે, વયક્તિત વિરોધ નથી. આ વયક્તિત વિરોધ વ્યક્તિ અને પ્રજામાં અસ્વસ્થતા ઉભી કરતો હોય છે. મહાભારતમાં દિવસેન અને ભીષ્મઉ લડે છે, પણત પડેલે અર્જુન ભીષ્મની સેવા કરવા જાય છે. એટલેકે ભીષ્મના વલણ સામે એને વિરોધ નથી. આનું નામ ખાનદાની કહેવાય. આવો કોઈ તમને વિરોધી માણસ મળે તો એ તમને મિત્ર કરતાંએ વધારે લાભ પહોંચાડશે. એટલે જયારે બ્રહ્મસુત્ર રચાયું ત્યારે એના વિપક્ષમાં ઘણાં મતો હતા અને હોવાજ જોઈએ. ઘણા લોકો એવું માને છે કે પહેલા તો એકજ ધર્મ હતો, એકજ વિચાર હતો, એ વાત બરાબર નથી. જ્યાં મુક્ત ચિંતન હોય ત્યાં તમને વૈચારિક રીતે એકજ પ્રકારનો વિચાર ઉભો ન કરી શકો. બુદ્ધના સમયમાં એકલા બિહારમાં ૬૫ સંપ્રદાયો હતા. મહાવીર સ્વામીના સમયમાં એમનો કુટુંબી માણસ ગોશાલા, એનો બહુ મોટો સંપ્રદાય હતો પણ એ ચાલ્યો નહીં. બંનેમાં બહુ મોટો વિરોધ હતો. ઋષિઓ વચ્ચે પણ વિરોધ હતો. એટલે વ્યાસજીએ બીજા અધ્યાયનું નામ રાખ્યું છે, અવિરોધાધ્યાય. તો એ સમયે ચિંતનના મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકાર હતા. વેદને દ્રષ્ટિમાં રાખીને કરાયેલું ચિંતન એટલે વૈદિક ચિંતન. કોઈને પણ જાતની આધ્યાત્મિકતાનો સ્વીકાર કરાયા વિના કરાયેલું સ્વતંત્ર ચિંતન. આ બીજો પ્રકાર છે. બ્રહ્મસુત્ર, પૂર્વ મીમાંસા, ઉત્તર મીમાંસા આ બધા ગ્રંથો છે, એ વૈદિક દ્રષ્ટિથી રચાયેલા ગ્રંથો છે. દિશાનું નિર્ધારણ ગ્રંથ કરે અને ચાલવાનું કામ તમારે કરવાનું. પણ પૂર્વ દિશા કોણે કહેવાય એનું નિર્ધારણ કોઈ ગ્રંથ કરે, એજ પરંપરામાં આપણા છ દર્શનોની અંદર એક ઋષિ થયા એનું નામ છે, કણાદ. @10.11min. એમની સ્મૃતિમાં સુઈગામમાં આજે પણ એક ગુરુકુળનું નામ મહર્ષિ કણાદ ગુરુકુળ રાખ્યું છે. આજથી ૨૫૦૦ વર્ષ પહેલા, એમણે કહેલું કે મારે કોઈ ગ્રંથનો આધાર લેવો નથી. હું પોતે સત્યને શોધીશ અને પછી હું એને ગ્રંથ સાથે મેળવીશ. ગ્રંથ જોઈને પછી સત્યને શોધવા જઈએ તો બૌદ્ધિક વિકાસ નહિ થાય. કણાદ કહે છે, જવાબ મળી જાય પછી દાખલો ગણવાનો કોઈ અર્થ નથી. એટલે કણાદ બીજા ઋષિઓથી જુદા પડયા. એના કારણે કેટલાક લોકોએ એના ઉપર એક આક્ષેપ કરી, એમનું નામ अर्ध वैनाशिक પાડ્યું. અહીંયા વૈનાશિક એટલે બુદ્ધ, કારણકેદ્ધ વિનાશમાં માને છે. બુદ્ધ કહે છે, सर्वम क्षणिकं, क्षणिकं, क्षणिकं, सर्वम क्षणिकं – બધું નાશવાન છે. એટલે વિનાશ ઉપરથી બુદ્ધનું નામ પડ્યું वैनाशिकઅને કણાદનું નામ પડ્યું अर्ध वैनाशिक. એમણે કહ્યું તમારે જે કહેવું હોય તે કહો. પણ એ જુદા ક્યાં પડયા? એમણે કહ્યું આ બ્રહ્માંડોની રચના પરમાણુંઓથી થઇ છે પણ પ્રકૃતિથી નથી થઇ. વૈદિક દર્શનો મને છે કે બ્રહ્માંડોની રચના પ્રકૃતિથી થઇ છે. આ ફુલ છે એને વતી નાંખો, પલાળી નાંખો, બળી નાંખો અને એમ કરતાં-કરતાં એનું જે છેવટનું રૂપ જે રહે છે, એ પરમાણુંઓ છે. આ પરમાણુંઓને પણઅક્રીયાના દ્વારામાપત કરો તો એનું છેવટનું જેપ રહેશે, એને પ્રકૃતિ કહેવાય. સત્વ, રજ અને તમ આ ત્રણ ગુણવાળી પ્રકૃતિ છે. ભગવદ ગીતા, મનુસ્મૃતિ, સાંખ્ય શાસ્ત્ર, યોગ શાસ્ત્ર અને આ બ્રહ્મસુત્ર આ બધા એમ મને કે બ્રહ્માંડોની રચના પ્રકૃતિથી થઇ છે. એનું પૌરાણિક રૂપ જોવું હોય તો શિવ એ પરમેશ્વર છે અને પાર્વતી એ પ્રકૃતિ છે. जगत: पितरौ वन्दे पार्वति परमेश्वरौ – આ જગતના જે માં-બાપ છે, એ પાર્વતી અને શિવ છે. શિવ એ પરમેશ્વર બ્રહ્મ અને પાર્વતી એ શક્તિ છે. એના ત્રણ રૂપ છે, સત્વ, રજ અને તમ. એ ત્રણના કારણે પરમેશ્વરના ત્રણ રૂપ થયા તે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ. પણ વૈદિક પ્રક્રિયામાં એકજ રૂપ છે તે બ્રહ્મ. @15.08min. આ ત્રણ દેવો પોતાના કારણે નહિ પણ પ્રકૃતિના કારણે થયા. આ ત્રણ દેવોને ફરી પાછા એક-બીજામાં મેળવો તો નવ થયા તે નવ દુર્ગા. એમ એક પ્રકૃતિ-એક પાર્વતીના નવ રૂપ થયા, જેવી રીતે લાલ, પીળો અને વાદળી એ ત્રણ મૂળ રંગ કહેવાય, બાકીના બધા મેળવણીથી થાય. આ પૌરાણિક પ્રક્રિયા છે પણ પ્રકૃતિમાંથી બ્રહ્માંડોની ઉત્પત્તિ થઇ એવું જયારે વૈદિક પરંપરાવાળા માનવા લાગ્યા ત્યારે કણાદ એમનાથી જુદા પડયા. કણાદે કહ્યું પ્રકૃતિ જેવી કોઈ વસ્તુજ નથી. પરમાણુંજ છેલ્લું તત્વ છે. પરમાણુંનો અર્થ છે કે જેણે તોડતાં-તોડતાં ફરી તોડી ન શકાય, જેનું ફરી વિખંડન ના થાય, એ છેલ્લામાં છેલ્લો જે અંશ છે, એનું નામ છે પરમાણું. બે પરમાણું ભેગા થાય ત્યારે દ્વેણુંપ, ત્રણ ભેગા થાય ત્યારે ત્રસરેણું એમ ભેગા થતાં-થતાં-થતાં પછી બ્રહ્માંડોની રચના થાય. એટલે પ્રકૃતિથી નહિ પણ પરમાણુંઓ થી બ્રહ્માંડની રચના થાય છે અને પરમેશ્વરને એનું નિમિત્ત કારણ માનવામાં આવે છે. એટલે જગતની ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ અને પ્રલય એ ત્રણે પરમેશ્વર કરે છે. પરમાણુંઓને સતત ભેગા રાખવાનું નામ સ્થિતિ કહેવાય અને પછી એનું વિશીરણ કરવું એનું નામ પ્રલય કહેવાય. કણાદ મને છે કે કોઇપણ તત્વનો નાશ થતો નથી. ફૂલનો નાશ થાય પણ એના તત્વનો નાશ થતો નથી. માટી માટીમાં, હવા હવામાં, પાણી પાણીમાં ભળી જાય એટલે કંઈ તત્વનો નાશ થતો નથી. જૈનો બહુ સાચી વાત કરે છે કે બ્રહ્માંડોના તમામે તમામ પરમાણુંઓને તમે જોખી શકો તો અબજો વર્ષ પહેલાં એ જેટલા વજનમાં હતાં એટલાજ વજનમાં આજે પણ છે. ચિંતનના ત્રણ પ્રકાર છે. ગ્રંથ બધ્ધ ચિંતન, વ્યક્તિ બધ્ધ ચિંતન. કણાદે મુક્ત ચિંતન કર્યું. @20.14.min. ભારતમાં મુક્ત ચિંતનની પ્રક્રિયા બહુ થોડી રહી એટલે આપણે યુરોપની દોડએ પાછળ પડી ગયા. યુરોપમાં પહેલા આખું ચિંતન બાઈબલનાધારે હતું. ચંદ્ર, સૂર્ય, પૃથેની ઉત્પત્તિ બાઈબલના આધારે જોવાની. પણ પછી પદરિઓએજ આ ધાર્મિક જડતા દૂર કરવાનું કામ કર્યું. આપણા દેશના સુધારકો ૯૦% બ્રાહ્મણો છે. કારણકે એમની પાસે પ્રીષ્ટ ભૂમિકા છે. વૈદિક ધર્મનો ત્યાગ કરીને બૌદ્ધ ધર્મમાં જનારા પણ બ્રાહ્મણો છે અને જૈન ધર્મમાં પણ જનારા બ્રાહ્મણો છે. કારણકે જેના પાસે ધર્મની પ્રીષ્ટ ભૂમિ છે, એના પાસે ચિંતન હોય છે. યુરોપનું ચિંતન વર્ષો સુધી બાઈબલના આધારેજ રહ્યું. ખગોળ શાસ્ત્રી કોપનહેગન ટેલીસ્કોપ બનાવીને રાત્રે આખું આકાશ જોયા કરે અને જોતા-જોતા એ કક્ષાએ પહોંચે છે કે આપણે બાઈબલમાં જેવું માન્યું છે એનાથી જુદું છે. ઇટાલીના ફ્લોરેન્સ નગરની વાત સાંભળો. તમારે કલા જોવી હોય તો ત્યાંના વિશાળ ચર્ચમાં જજો. એમાં કલાકાર માઈકલ એન્જેલોની કબર છે. પોપના સામે એને મોટો વિરોધ થયેલો. એના સામે ગેલીલીયોની મોટી કબર છે, ત્યાં ગેલીલીઓ પૃથ્વીનો ગોળો લઈને બેઠો છે. જે લોકોએ એને સતાવ્યો, એના ઉપર જુલમ કર્યો, એ લોકોનેજ પાછળથી જ્ઞાન થયું કે એ વાત સાચી કહેતો હતો એટલે કબર સ્મારક બનાવી એનું બહુમાન કર્યું. એક બીજા પાદરીએ સ્મશાનમાંથી મડદું લાવી ચીરીને અંદર જોયું તો આ બધું બાઈબલ જોડે મળતું આવતું નથી. @25.05min. એનું પરિણામ એ આવ્યું કે એક લોખંડના થાંભલા સાથે એને બાંધી ચારે તરફ લાકડા ,મુકીને એને સળગાવી દીધો. આવા તો કેટલાયે દાખલા છે પણ એ બધાના પરિણામ સ્વરૂપે યુરોપમાં ચિંતન મુક્ત થઈને પ્રયોગશાળામાં ગયું. પ્રયોગશાળાએ યુરોપની પ્રજાને સુપર પ્રજા બનાવી દીધી. જો એનું ચિંતન પ્રયોગશાળામાં ન ગયું હોત તો એ તો આપણા કરતાએ પછાત, ન માની શકાય એવી માન્યતા લઈને બેઠું હતું. પ્રાચીન ભારતમાં પૂર્વ મિમાંસકો બધા ગ્રંથ બધ્ધ ચિંતકો છે. બુદ્ધ અને મહાવીરનું પ્રાથમિક ચિંતન મુક્ત ચિંતન હતું. બુદ્ધે કદી પણ કોઈ ગ્રંથનું, વ્યક્તિનું પ્રમાણ ન આપ્યું. બુદ્ધે ઘણા ગુરુઓ કર્યા. બિહારમાં ઘણા મઠોમાં, ઘણી જગ્યાએ વિચાર્યા અને જયારે એ પક્વાવસ્થાએ પહોંચ્યા જેને સંબુદ્ધ કહેવામાં આવે, બોધગયાના વ્રુક્ષ નીચે, અને પછી જે ધર્મ ચક્રનું પ્રવર્તન કર્યું. એ પછી એમણે જે કંઈ કહ્યું એ માત્ર પોતાનીજ વાત કરી. એટલા માટે એમણે વારંવાર આનંદને કહ્યું છે કે હું કહું છું એટલે માની નહિ લેવાનું કે તને ગમે છે એટલે માની નહિ લેવાનું પણ તારે એને તર્કની કસોટીએ કસવાનું અને એ સાચું હોય તોજ એ માનવાનું. આવું ગાંધીજીએ પણ લખ્યું છે કે ખબરદાર, મારા વાક્યોને કોઈ પ્રમાણ નહિ માને. પણ જો તમારે પ્રમાણ માંન્વાજ હોય તો પૂર્વના વાક્યોની જગ્યાએ ઉત્તરના વાક્યોને પ્રમાણ માનવા. જગત ગતિશીલ છે એટલે સત્ય પણ ગતિશીલ છે તો જગતનું દિગ્દર્શન કરાવનાર સત્ય પણ ગતિશીલ છે. જો તમે એ સત્યને સ્ટોપ કરી દો તો જગત આગળ નીકળી જાયને સત્ય પાછળ રહી જાય. ભારતમાં જે વિસંવાદ થયો એનું કારણ આજ છે. જગત આગળ નીકળી ગયું અને સત્ય પાછળ રહી ગયું. હવે પાછળ પડી ગયેલું સત્ય આગળના જગતની અપેક્ષાઓ પૂરી કરી શકતું નથી. દા.ત. અમારે સન્યાસીઓ માટે લખ્યું છે કે ગામની બહાર રહેવું, ઝાડ નીચે રહેવું, કોઈ મકાનમાં ના રહેવું, એક જગ્યાએ ત્રણ દિવસથી વધારે ના રહેવું. પાંચ ઘરની ભિક્ષા પાણીમાં બોળીને એકજ ટાઈમ જમવું અને ૭૫ વર્ષે સન્યાસ લેવો, આ સત્ય થયું. @30.10min. એ સત્ય અહી રહી ગયું અને જગત આગળ નીકળી ગયું. હવે આ સત્ય આજે મેળવી શકાય એવું છે ખરું? કારણકે જગતમાં ગતિશીલતા છે. હવે અહીંયા તમારામાં જે ૭૫ વર્ષની ઉંમરના બેઠા હોય એમણે એવો સન્યાસ લેવો હોય, તે હાથ ઊંચા કરે. કોઈ ટાઈમ હશે ત્યારની આ વાત બરાબર છે પણ આજે ૭૫ વર્ષના ડોસા માટે આ વાત શક્ય નથી. એટલા માટે આજના સંન્યાસીઓને જુના શાસ્ત્રો પ્રમાણે અમારું કશું મળતું નથી, છતાં પણ તમે અમને સન્યાસી માનો છો. હું ગાડી રાખું છું, ગાડીમાં બેસીને અહી આવ્યો, તમને કશો વાંધો નથી. પણ આજ ગાડીવાળો સન્યાસી આજથી ૨૦૦૦ વર્ષો પહેલાં જો થયો હોય અને રથ ઉપર બેસીને ગામમાં ફરવા નીકળે તો લોકો એને સહન કરી શકે ખરા? પહેલા તો ગોર મહારાજજ લગ્ન નક્કી કરી દેતા. તો પણ ત્યારનું દામ્પત્ય સારી રીતે ચાલતું હતું. ત્યારે આજે હવે એ પ્રમાણે થઇ શકતું નથી, કારણકે જગતમાં ગતિ છે. આજે આદિવાસી ક્ષેત્રમાં, પછાત વર્ગમાં જગત સ્ટોપ થઇ ગયેલું છે એટલે ૧૦૦ વર્ષ પહેલાં જે જીવન હતું એજ જીવન આજે છે, કારણકે એમનું જગત આગળ નથી વધ્યું. બુદ્ધ અને મહાવીરનું ચિંતન એ મુક્ત ચિંતન છે. મહાવીર સ્વામી માટે એમ કહી શકાય કે એમના પૂર્વમાં તીર્થંકરો હતા પાર્શ્વનાથ સ્વામી, વૃષભદેવજી વિગેરે એટલે પરંપરાના ચિંતનમાં એ ચાલતા હતા, એમ કહી શકાય, પણ બુદ્ધના પહેલા તો કોઈ ન હતું. એ તો મુક્ત ચિંતક હતા. @35.00min. એનું પરિણામ એ આવ્યું કે એને બહુ સરળતા થઇ ગઈ. એમણે આખો ધર્મ ત્રણ પાયા ઉપર કર્યો, શીલ, સમાધિ અને પ્રજ્ઞા. એવીજ રીતે જૈનોએ પણ કર્યો. શીલ એટલે તમારા વ્યક્તિગત જીવનની શુદ્ધિ, સમાધિ એટલે તમારી આંતરિક અધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને પ્રજ્ઞા એટલે તમારો બૌદ્ધિક વિકાસ. આ ત્રણ ઉપર અખો ધર્મ ઉભો કર્યો અને એ ત્રણે તત્વોના પ્રત્યક્ષ પરિણામ છે. હવે જે ગ્રંથબદ્ધ લોકો હતા એમણે તો ગ્રંથમાં યજ્ઞો વિગેરેની વાતો મનાવવી હતી. એટલે જેટલી સરળતાથી બુદ્ધ નવીનીકરણ કરી શક્યા એટલી સરળતાથી ગ્રંથબદ્ધ લોકો ના કરી શક્યા. પછી બુદ્ધના ઉત્તર્વર્તી કાળનું ચિંતન વ્યક્તીબદ્ધ એટલે બુદ્ધના વિચારોથી બધ્ધ ચિંતન થઇ ગયું. એજ પ્રમાણે મહાવીરના ચિંતનનું પણ વ્યક્તીબદ્ધ ચિંતન થઇ ગયું. બુદ્ધે અને મહાવીરે કહ્યું એજ પ્રમાણ અને વેદમાં લખેલું હોય એજ પ્રમાણ એટલે ચિંતન સ્થગિત થઇ ગયું. આ વ્યક્તિબધ્ધતા ભારતમાં જબરજસ્ત રીતે વ્યાપેલી છે. નાસ્તિકોની સભામાં સ્વામીજીનો અનુભવ સાંભળો. સ્વામીજીએ સ્પષ્ટતા કરી કે આપણી બંનેની એકબીજાને ઓળખવામાં ભૂલ થઇ છે અને હું આવ્યોજ છું તો તમારી સારંગી વગાડીને નહિ જાઉ પણ તમારા જે દોષો છે એ બતાવીને જઈશ. સ્વામીજીએ એમણે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો કે એકલી બુદ્ધિથી જીવનનો કદી નિર્ણય થઇ શકે નહીં. બુધ્ધિ જરૂરી છે પણ એની સાથે હૃદય પણ જરૂરી છે. તમને તમારા કદરૂપા છોકરા પ્રત્યે જેટલો પ્રેમ થાય છે એટલો પાડોશીના રૂપાળા છોકરા ઉપર એટલો પ્રેમ કેમ નથી થતો? બુદ્ધિથી શું જવાબ આપશો? એક તમને ગમતો માણસ, તમારો મિત્ર રસોઈ પીરસે છે અને એ વસ્તુ તમને બહુ ભાવે છે, પણ એની એજ વસ્તુ તમારો દુશ્મન પીરસવા આવે તો કેમ નથી ભાવતી? જો તમે ડૉ. કાઉર પાસેથી ઉત્તરો મળવવા માંગતા હોવ તો હું ગીતા પાસેથી મેળવું એમાં મારી શું ભૂલ? તમારા ઉત્તરો તમારા પાસે તો નથીને? અંતે તમારે કોઈ માણસ સાથે બધ્ધ થવું પડે છેને? ડૉ. કૌરની ઉપર તમને શ્રદ્ધા છે, એટલે ગીતાને લખવું પડ્યું, કે  योयत श्रधसएवस – શ્રદ્ધા વિનાનો કોઈ માણસ હોતોજ નથી. નાસ્તિકને પણ કોઈને કોઈ જગ્યાએ શ્રદ્ધા તો હોયજ છે. @40.00min. અને જ્યાં શ્રદ્ધા રાખે છે, ત્યાં બધ્ધ થઇ જાય છે. અને એ બધ્ધ્તાનું નામ છે, વ્યક્તિ બધ્ધતા. તો આવી રીતે બુદ્ધનું મુક્ત ચિંતન છે પણ બુદ્ધના ઉત્તર કાળમાં, અનુયાયીઓએ કરેલું ચિંતન વ્યક્તિબધ્ધ ચિંતન છે. એટલે એ ચિંતન ત્યાંજ અટકી ગયું. દુનિયા આગળ નીકળી ગઈ, ચિંતન અટકી ગયું, કારણકે એ વ્યક્તિબધ્ધ હતું. યુરોપનું ચિંતન પ્રયોગશાળામાં ગયું, એટલે એ મુક્ત ચિંતન હતું. એટલે આજે પણ કોરોનરી બાયપાસ કરાવવી હશે, કીડની બદલાવવી હશે તો પશ્ચિમનો આશરો લેવો પડશે. એક આયુર્વેદના સંમેલનનો સ્વામીજીનો અનુભવ સાંભળો.એટલે બ્રહ્મ્સુત્રની જયારે રચના થઇ ત્યારે આ ત્રણ પ્રકારની પ્રક્રિયા હતી. એક તો ગ્રંથને સામે રાખીને ગ્રંથ પ્રમાણે ચાલનારા માણસો, એક મુક્ત રીતે વિચાર કરનારા માણસો અને એક વર્ગ મુક્ત તો હતો પણ એમાં આધ્યાત્મિકતા ન હતી. બુદ્ધ આધ્યાત્મિક છે. પણ ચારવાક આધ્યાત્મિક નથી. એટલે એક મુદ્દાનો ભેદ છે. ચારવાક આધ્યાત્મિક નથી પણ એ અમાનવતાવાદી પણ નથી. એ તમને ચોરી કરવાનું નથી કહેતો. ચારવાક કહે આવતો જનમ છેજ નહિ એટલે भस्मी भूतस्य देहस्य पुनरागमनं कुत: આ શરીર બળીને ભષ્મ થઇ ગયું તો પછી નવો જનમ કેવો? નવો જન્મજ નથી તો પછી કોઈને આપવું-લેવું એ વાતજ ખોટી. વૈજ્ઞાનિકોનું ચિંતન અને ચારવાકના ચિંતનમાં એક મુદ્દાનો ભેદ છે. @45.00min. વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગશાળામાં, તત્વનું પૃથ્થકરણ કરી દુનિયા આગળ મુકે છે. એટમ-અણુંનું વિખંડન કર્યું, એ વૈજ્ઞાનિક કાર્ય હતું. એ વિખંડનમાંથી જે શક્તિ ઉત્પન્ન થઇ, એનો એટમબોમ્બ બનાવવો એ રાજકીય કામ છે. વૈજ્ઞાનિકનું સત્ય તો માત્ર પદાર્થને શોધી આપવાનું છે. ચારવાક પદાર્થને શોધવા ઉપર ભાર નથી મુકતો એ ભાર મુકે છે કે તમે ખાઓ, પીઓ અને મજા કરો. શું કામ માથાકૂટ કરો છો? ભારતમાં ચારવાક જેવા સુખ ભોગી દર્શનો બહુ થોડા થયા,  બાકી મોટા ભાગના આધ્યાત્મિક દર્શનો સુખ દ્રોહી થયા. પશ્ચિમની પ્રજા ભારત ઉપર એક બહુ મોટો આક્ષેપકે છે કે ભારતના મુખ્ય દર્શનો સુખ દ્રોહી છે. પશ્ચિમવાળા કહે છે કે જે તમને સુખ મળ્યું હોય એને છેલ્લી ઘડી સુધી ભોગાવો. સુખ દ્રોહની પ્રક્રિયા ભારતમાં ઘણી ફળી, ફૂલી, એનું પરિણામ એ આવ્યું કે ભારતની પ્રજા સુખના ક્ષેત્રમાં જેટલી ઈર્ષાળુ છે, એટલી દુનિયાની કોઈ પ્રજા ઈર્ષ્યાળુ નથી. તમારું સુખ તમારા પડોસીથી સહન નથી થતું, એનું મૂળ કારણ અમે સાધુઓ છીએ એટલે ગાંધીજીને પોતડી પહેરવી પડી. આફ્રિકાથી આવ્યા એ વખતે જો શૂટ-પાટલુન પહેર્યા હોત તો દેશના નેતા તો થઇ શક્ય હોત પણ દેશના બાપુ ના થઇ શક્યા હોત. આનું પરિણામ એ આવ્યું કે અમારા ઘણાએ મહાત્માઓ દિવસે ઝુંપડીમાં રહે છે અને રાત્રે બંગલામાં રહે છે. તમે મારા આશ્રમમાં આવો અને મને સારા ખાટલા ઉપર, મચ્છરદાની લગાવેલી હોય, ઉપર પંખો ફરતો જુઓ એટલે તમારી શ્રદ્ધા તૂટી જાય કે, આ મહારાજ તો આપણા જેવાજ છે. આજ બધું ભોગવવું હતું તો સાધુ શા માટે થયા? એટલે દર્શનાર્થી આવવાના હોય ત્યારે તમને ગમે એવું વાતાવરણ બનાવીએ. તમે જાવ એટલે જેવા હતા એવાજ થઇ જઈએ છીએ. એનું પરિણામ એ આવ્યું કે ભારતમાં ડુપ્લીકેટ જીવન થયું. @50.01min. એક લોકોને બતાવવા માટેનું જીવન અને એક પોતાનું આંતરિક જીવન. એક ખાદીના કપડાં પહેરતા નેતાની વાત સાંભળો કે જાતે કરીને ફાડે અને પછી એના ઉપર થીંગડું લગાવીને પહેરે એટલે લોકોને એમ થાય કે જુઓ આ નેતા તો થીંગડાવાળા કપડાં પહેરે છે. પશ્ચિમના દેશોમાં ડુપ્લીકેટ જીવન નથી એટલે ત્યાં સત્યની પ્રતિષ્ઠા છે. આપણે ત્યાં સત્યની પ્રતિષ્ઠા કરી શકાતી નથી. પ્રજાને સુખ દ્રોહી બનાવી દો એટલે એનો વિકાસ અટકી જશે. પશ્ચિમની પ્રજા સુખાનુરાગી થઇ એટલે એમનો વિકાસ થયો. કારણકે સુખ સગવડોમાંથી આવે છે અને સગવડો વૈજ્ઞાનિક વિકાસ વિના ઉભી કરી શકાતી નથી. એટલે પ્રજા આપોઆપ વિકસિત થવાની. અત્યારે ઘણા લોકો એમ કહે છે કે ૧૦૦-૨૦૦ વર્ષ પહેલાનો જમાનો સારો હતો, પણ એમને ખબર નથી કે બે-બે માઈલ સુધી જઈને માથે ઉપાડીને પાણી લાવવું પડતું હતું. કેટલાએને વાળા નીકળતા અને રોગ થતા એમાં કેટલાએ મરી જતા. સુખ દ્રોહ એટલે સગવડ નહિ, એટલે વિકાસ નહિ એટલે પ્રજા હતી ત્યાંની ત્યાં સ્થગિત થઇ જાય. એટલે ભારતમાં અને પશ્ચિમમાં ચિંતનનો આ ભેદ થયો. બ્રહ્મ્સુત્રની જયારે રચના કરવામાં આવી ત્યારે પણ એમની સાથે કેટલાક દર્શનો જુદા પડતા હતા, કેટલાક વિચારો જુદા પડતા હતા. એ જુદા વિચારો પડતા હતા એના માટે એક આખો અધ્યાય રચ્યો અને એ અધ્યાયનું નામ રાખ્યું છે, અવિરોધાધ્યાય અથવા વિરોધપરિહરાધ્યાય. તમારી સાથે જે વિરોધ છે એનો પરિહાર કરી, પોતાના વિચારોને સ્થાપિત કરવા માટેનો આ અધ્યાય છે. આ એવો ગ્રંથ છે કે તમારી પાસે વર્ષ-બે વર્ષનો પુરતો ટીમ હોય, રોજ એક-એક સુત્ર એના ભાષ્ય સાથે ચાલતું હોય અને બે-ત્રણ વર્ષો એમાં ખર્ચો તો તમારું મસ્તિષ્ક એકદમ ચોખ્ખું થઇ જાય. પછી કોઈ ભ્રાંતિ, અશાંતિ કે બ્રહ્મણા રહે નહીં. હરિ ઓમ, કૃષ્ણ કનૈયા લાલકી જય, સદગુરુ દેવકી જય, ૐ નમ: પાર્વતી પતે હર હર મહાદેવ હર. 
 

Leave a comment

Filed under Uncategorized

ઉગ્યું પ્રભાત નવલુ નવરંગી સપના લઇ આવો કંકુએ વધાવીએ +ડીસેમ્બર અંગે રસપ્રદ માહિતી

December got its name from the Latin word decem (meaning ten) because it was originally the tenth month of the year in the Roman calendar, contains the winter solstice in the Northern Hemisphere, the day with the fewest daylight hours, and the summer solstice in the Southern Hemisphere, the beginning of the astronomical winter is traditionally 21 December or the date of the solstice.

Meteor showers occurring in December are the Andromedids (September 25 – December 6, peaking around November 9), the Canis-Minorids (December 4 – December 15, peaking around December 10-11), the Coma Berenicids (December 12 to December 23, peaking around December 16), the Delta Cancrids (December 14 to February 14, the main shower from January 1 to January 24, peaking on January 17), the Geminids (December 13-14), the Monocerotids (December 7 to December 20, peaking on December 9. This shower can also start in November), the Phoenicids (November 29 to December 9, with a peak occurring around 5/6 December), the Quadrantids (typically a January shower but can also start in December), the Sigma Hydrids (December 4-15), and the Ursids (December 17-to December 25/26, peaking around December 22).

 

Leave a comment

Filed under ઘટના, Uncategorized

during the golden hour

“During sunrise and sunset, the sun’s rays have to travel a longer distance through the atmosphere before reaching our eyes. This increased distance causes more of the blue portion of the sun’s rays to scatter away from our eyes, and more of the yellow, orange and red portion of the sun’s rays to reach our eyes,” AccuWeather Meteorologist Bob Smerbeck said.
Bird Dance
A bird dances at sunrise. (tahir abbas/iStockphoto/Getty Images)

Not only does the yellow hue look incredible in photos, the light is also coming in at a good angle.
“Golden hour is great for shooting because of the direction the light comes in. The colors it produces are much more flattering than any other times of the day. It allows me to be able to backlight a subject and prevent shadows from covering the face,” photographer Kevin Michaels said.
Portraits and landscapes benefit the most from this special light. However, shoot into the sun for a full or partial silhouette.
22563886_1472282276185060_1102699062_o.jpg
A silhouette captured during the golden hour. (Image via Instagram/kevinmichaelspix)

“Photographers are able to do so much more during this time, such as capturing a silhouette. This lets the photographers give clients a variety to choose from,” Michaels said.
The best way to make sure you don’t miss the small window of amazing lighting is to schedule your plans around the golden hour. Arrive at your shooting location beforehand to set up.
“During sunrise and sunset, the sun’s rays have to travel a longer distance through the atmosphere before reaching our eyes. This increased distance causes more of the blue portion of the sun’s rays to scatter away from our eyes, and more of the yellow, orange and red portion of the sun’s rays to reach our eyes,” AccuWeather Meteorologist Bob Smerbeck said.
Bird Dance
A bird dances at sunrise. (tahir abbas/iStockphoto/Getty Images)

Not only does the yellow hue look incredible in photos, the light is also coming in at a good angle.
“Golden hour is great for shooting because of the direction the light comes in. The colors it produces are much more flattering than any other times of the day. It allows me to be able to backlight a subject and prevent shadows from covering the face,” photographer Kevin Michaels said.
Portraits and landscapes benefit the most from this special light. However, shoot into the sun for a full or partial silhouette.
22563886_1472282276185060_1102699062_o.jpg
A silhouette captured during the golden hour. (Image via Instagram/kevinmichaelspix)

“Photographers are able to do so much more during this time, such as capturing a silhouette. This lets the photographers give clients a variety to choose from,” Michaels said.
The best way to make sure you don’t miss the small window of amazing lighting is to schedule your plans around the golden hour. Arrive at your shooting location beforehand to set up.
Loving couple
Portrait of a couple using the golden hues of light. (AleksandarNakic/Vetta/Getty Images)
 
Man kissing on smiling girlfriend at sunny day
A gold flare helps to set this photo apart from an average one. (Nomad/Getty Images)
 

Remember, the golden hour is not during sunset or sunrise, but shortly before and after.
 
__._,_.___

સૌજન્ય: Deepak Punjabi <indigoblue2005@yahoo.com>

1 ટીકા

Filed under Uncategorized

Animals Got Talent

Animals Got Talent Compilation! The Most Intelligent & Cleverest From Around The World!

                         https://youtube.com/embed/opGZjJc5uko?rel=0
Image result for Animals Got Talent Compilation! The Most Intelligent & Cleverest From Around The World! Images
Image result for Animals Got Talent Compilation! The Most Intelligent & Cleverest From Around The World! Images
  સૌજન્ય      Animals Got Talent Compilation

1 ટીકા

Filed under Uncategorized

બ્રહ્મસુત્ર/ સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી.

હરિ ૐ


PL. OPEN PDF( Attachment A) TO READ THE FOLLOWINGS
 
Swami Sachchidananji, a karmayogi sant, is an eminent thinker and a preacher in his own right with a deep faith in Universal truth and science. He is a social reformer, a humanitarian, a philosopher, a welfare activist and many more. He belongs to no “panth”. He probes into human pitfalls with an aim to uplift the human values and the whole society at large. He preaches to the people to be free from magic, blind faiths, beliefs and miracles. “A Social and Cultural Reformist” I am not here to convert you from your faith, nor do I want to create any followers. I do not belong to any religious sect, nor do I seek donations. What I say may hurt your feelings and your beliefs, and sound like poison to your ears, but for the religion I was proudly born in and the country that I so dearly love, I will truthfully speak my mind, until the day I die. – SWAMI SACHCHIDANAND
 
 
EDUCATED PEOPLE LISTEN THE MOST
BRAHM SUTRA – બ્રહ્મસુત્ર 
આ વેદવ્યાસ રચિત મૂળ ગ્રંથ છે. લખાણ ઘણું છોડી દીધું છે. LINK ઉપર ક્લિક કરી સ્વમીજીને LIVE સાંભળશો તોજ  પૂરેપૂરી સમજણ પડશે. 
સંપ્રદાય વિનાની ધાર્મિકતા એ શુદ્ધ ધાર્મિકતા છે. ગાંધીજી ધાર્મિક માણસ છે પણ સાંપ્રદાયિક નથી. એમનો હવેલીની પરંપરામાં જન્મ થયો પણ એમણે કહ્યું મને એમાંથી કશું મળ્યું નહીં. પછી એ ધર્મની શોધમાં નીકળી પડયા, એમણે ઘણાં ધર્મોનું અધ્યયન કર્યું પણ કોઈ સંપ્રદાયમાં દિક્ષિત ન થયા.
મેં કાશીમાં રહી બધા ધર્મોનું અધ્યયન કર્યા પછી મને સ્પષ્ટ થઇ ગયું કે મોક્ષ માત્ર એક કલ્પના છે અને મને આજે આ ગૃહસ્થના ઉદ્ધારની જેટલી ચિંતા નથી થતી એટલી આ  સાધુઓના ઉદ્ધારની ચિંતા થાય છે કે જે વસ્તુ છેજ નહિ તેની પાછળ આ સાધુઓ પગ ઘસી ઘસીને મરે છે. મારે પ્રશ્નનો જવાબ સ્પષ્ટ આપવો જોઈએ. જો હું ધારત તો મનમાંને મનમાં આ વાતને દબાવી રાખીને બહારથી લોકોને કહેત કે “મોક્ષ મોક્ષ મોક્ષ” તો હું દંભી થઇ જાત, પાખંડી થઇ જાત. સન્યાસનો અર્થ માત્ર મોક્ષ નથી પરંતુ પ્રજાને સત્ય અને કલ્યાણનો માર્ગ બતાવવો તે આ રૂપમાં જેટલું કરી શકું એટલું તમારા રૂપમાં કહી શકું નહિ.- સ્વામી સચ્ચિદાનંદજી. 

Leave a comment

Filed under અધ્યાત્મ, Uncategorized

वियोगिनी कौरवी બોલીનું ગીત/રજૂઆત: યામિની વ્યાસ અને શરદભાઈ દેસાઈ

વિવિધ ભાષામાં કાવ્ય પઠન
અમે રજૂ કર્યું આ લોક ગીત

वियोगिनी
( कौरवी બોલીનું ગીત) 
રજૂઆત: યામિની વ્યાસ અને શરદભાઈ દેસાઈ

मोरे राजा जी, माटी सकेरूँ मैं तो फूलड़े बखेरूँ, जे घर आवो सबेरा जी
मोरी गोरीजी, माटी सकेरो चाये फूलड़े बखेरो, म्हारा तो आवण है नईं जी ।

मोरे राजा जी, क्या किसी दूती ने दूत लगाये, क्या कुछ ओगण म्हारा जी?
मोरी गोरी जी, ना किसी दूती ने दूत लगाये, ना कुछ ओगण थारा जी
बागों में जाती मेरे यारों ने देखी, यो तकसीर तूम्हारी जी ।

मोरे राजा जी, मा थारी गई बहण थारी गई, जिस पीछे हम बी गये जी
मोरी गोरी जी, माँ म्हारी बुढ़िया बहन म्हारी बालक, थारी तो चढ़ी जवानी जी।
मोरी गोरी जी, कूओं पै न्हाती मेरे यारों ने देखी, यो तकसीर तुम्हारी जी।

मोरे राजा जी, मा थारी न्हाई बहण थारी न्हाई, जिस पीछे हम भी न्याये जी ।
मोरी गोरी जी, मा-बहण तो न्हावणिये न्हाय, खूले तू न्हावण न्हाती थी।
मोरी गोरी जी, रसोई जाती सहेलियों ने देखी, व्रत गणगौर तू करती थी ।

मोरे राजा जी, मा थारी गई बहण थारी गई जिस पीछे हम भी गये जी ।
मोरी गोरी जी, मा मारी बुढ़िया बहण मारी बालक, यो तकसीर तुम्हारी जी ।
मोरी गोरी जी, सेजों पे जाती भैया ने देखी, यो तकसीर तुम्हारी जी ।

मोरे राजा जी, मा थारी गई बहण थारी गई, जिस पीछे हम भी गये जी ।
मोरी गोरी जी, मा थी थकी-हारी बहण छोटी बालक, थारी तो चढ़ी जवानी जी ।

मोरे राजा जी, माटी सकेरूँ मैं तो फूलड़े बखेरूं, जो घर आवो सबेरा जी ।
मोरी गोरी जी, माटी सकेरो चाये फूलड़े बखेरो, म्हारा तो आवण है नईं जी ।

Image may contain: 3 people, indoor
Send Ecard!
Send Ecard!
Send Ecard!
Send Ecard!
 
Image may contain: 6 people, people sitting and indoor

1 ટીકા

Filed under કાવ્ય, યામિની વ્યાસ, Uncategorized

યામિની વ્યાસે લખેલી એકોક્તિ રુચા કાપડીઆએ ભજવી હતી.

સાહિત્ય સંગમના હોલમાં ડો. ભારતી રાણેના પ્રવાસપુસ્તક ‘પગલાંનાં પ્રતિબિંબ’નું લોકાર્પણ પદ્મશ્રી પ્રવીણ દરજી, ભગવતીકુમાર શર્મા, રમણ પાઠક, બકુલ ટેલર, જનક નાયક અને સંધ્યા ભટ્ટની ઉપસ્થિતિમાં તા. 30-4-11ના રોજ થયું હતું, ત્યારે પુસ્તકના એક લેખ પરથી યામિની વ્યાસે લખેલી એકોક્તિ રુચા કાપડીઆએ ભજવી હતી.
YOUTUBE.COM

Leave a comment

Filed under Uncategorized