ડોન્ટ @ મી:પરેશ વ્યાસ

ડોન્ટ @ મી: મને જવાબ કે સલાહસૂચન દેશો નહીંસવાલ લાખ ઊઠે જો જવાબ આપું તો,તમે ય વાત ન માનો, જવાબ શું આપું ? –મનહરલાલ ચોક્સીપ્રતિષ્ઠિત મેરિયમ વેબસ્ટર ડિક્સનરીએ ગયા અઠવાડિયે ૫૨૦ નવા શબ્દો ઉમેર્યા. એમણે પ્રસ્તાવના કરતાં કહ્યું કે કોઈ પણ શબ્દો એ દેશ, એ લોકોની સંસ્કૃતિનું પ્રતિબિંબ તો છે જ, પણ એની સાથે સાથે જે તે સમયનું પ્રતિબિંબ પણ છે. દા.ત. આ ૫૨૦ શબ્દો પૈકી એક શબ્દ છે ‘કોવિડ-૧૯’. આપણે તો આ શબ્દને અનુભવી ચૂક્યા છીએ! લોકો એક વાર બોલે અને પછી એક શબ્દ વારંવાર બોલાતો, લખાતો રહે એટલે એ શબ્દને શબ્દકોશ આમેજ કરે એ જરૂરી છે. આ ૫૨૦ નવનિર્વાચિત શબ્દો પૈકીનો એક શબ્દ છે @(એટ). ઈ-મેલનાં આવિષ્કાર પછી @ (એટ)’ અક્ષર સૌ કોઈ જાણે છે. એટ એ તો સરનામું છે. જ્યારે સને ૧૯૭૨માં રે ટોમ્લિન્સને સૌથી પહેલી વખત ઈલેક્ટ્રોનિક પત્ર લખ્યો ત્યારે પ્રતિ શ્રી, પછી તેનું નામ અને તે ઉપરાંત એનું સરનામું પણ તો જરૂરી હતું. ગયા ગામે લખવી કંકોતરી?! તેઓ એક એવી સંજ્ઞાની તલાશમાં હતા જે કોઈ નામમાં ન હોય, જેથી કોઈ પણ કન્ફ્યુઝન નિવારી શકાય. @ (એટ) સંજ્ઞા એવી જ છે, જેનાથી નામ અને સરનામું એ બે અલગ પાડી શકાય. પણ એ સંજ્ઞા @ (એટ)ની એક શબ્દ તરીકેની યાત્રા મજેદાર છે. મેરિયમ વેબસ્ટર ડિક્સનરી અનુસાર @ એટલે કોઈને જવાબ આપવો અથવા પ્રતિક્રિયા આપવી. અથવા કોઈને યુદ્ધ, હરીફાઈ કે દ્વન્દ્વ માટે આહ્વાન, પડકાર આપવો. અથવા નકારાત્મક અર્થમાં- કોઈનાં દૃઢતાપૂર્વકનું કથનનું અવમાન કરવું, એને નગણ્ય ગણવું-જેમ કે ‘ડોન્ટ @ મી’. @ સંજ્ઞા આમ તો મધ્ય યુગમાં પોર્ચુગલ અને સ્પેનમાં વજન માપવાનું એકમ હતું, જે ‘અરોબા’ કહેવાતું. લગભગ પચાસ કિલો જેટલું વજન એટલે એક @. પણ પછી વર્ષો પછી આ સંજ્ઞા પહેલાં ઈમેલ એડ્રેસ અને પછી ટ્વીટરમાં વાપરવા લાગી. શબ્દોની અહીં લિમિટ હતી. આજે ૨૮૦ અક્ષરોની મર્યાદા છે પણ પહેલાં એ મર્યાદા ૧૪૦ અક્ષરોની જ હતી. એટલે થોડામાં ઝાઝું કહેવું હોય તો એની પદ્ધતિ થઈ ગઈ. સને ૨૦૦૮માં ‘ડોન્ટ @ મી’ એવા બોલચાલનાં શબ્દસમૂહનો સાદો સીધો અર્થ થતો હતો- મને ટેગ ન કરો. ટ્વીટર ઉપયોગ કરતાં નેટિઝનો જાણે છે કે જ્યારે તમે કોઈ વાત કહો ત્યારે જે જે લોકોને તમે એ વાત ખાસ જણાવવા માંગતા હો એમને તમે @ સંજ્ઞાથી ટેગ કરો છો. જ્યારે તમે એમ કરો ત્યારે જે તે વ્યક્તિને નોટિફિકેશન જાય કે: સૂન રહા હૈ ન તું, કેહ રહા હૂં મૈં! પછી તો આ ઇન્ટરનેટથી થતાં ફેસબૂક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અને અન્યત્ર પણ @ વપરાવા માંડ્યુ. હવે @ લખો એટલે એનો અર્થ થાય ‘કોન્ટેક્ટ (સંપર્ક)’ અથવા ‘ઇન્ક્લુડ (શામેલ)’. પણ જ્યારે તમે ‘ડોન્ટ @ મી’ કહો ત્યારે તમે કહો કે તમારા અભિપ્રાય, તમારી માન્યતાની મને કાંઈ પડી નથી. મારો સંપર્ક કરતાં નહીં. અમને શામેલ કરતા નહીં. મને પ્રતિક્રિયા આપવાની જરૂરિયાત નથી. હું મજાક કરતો નથી. હું ગંભીર છું. તમારી અમને પડી નથી. ડોન્ટ @ મી. આ તો તમારું અવમાન થયું. જે થયું તે! પણ આ બાબતે તમે મને જોડતા નહીં. ઇન્ટરનેટ વાર્તાલાપની પણ એક રીતભાત હોય છે. કોઈને @ કરવાં કે @ ન કરવાં-નો પ્રસંગ આવે ત્યારે જે કરો તે…. પણ વિચારીને કરવું. કોઈ સેલેબ્રિટીને @ કરો,એનું નામ તમારી પોસ્ટમાં લખો અને આશા રાખો કે એ સેલેબ્રિટી તમારી પોસ્ટ જુએ, એ તમારી નોંધ લેય અને એમનાં લાખો પ્રસંશકો સુધી તમારી વાત પહોંચે. પણ જુઓને, @ કરીને કોઈને હેરાન કરવાની કોશિશ પણ થતી હોય છે. ઘણાં અક્કલમઠાં તો બધાને સાગમટે @ કર્યે રાખે. રીતભાત એ કહે છે કે તમને ખાતરી ન હોય તો પૂછીને @ કરવું. પણ જ્યારે કોઈ તમને ડોન્ટ @ મી કહે ત્યારે તમારે કોઈ ટીકા કે ટીપ્પણી કરવાની જરૂર નથી. દાખલા તરીકે કોઈ લેખક એમ કહે કે મારા લખેલા પુસ્તકમાં તમને કોઈ જોડણીની ભૂલ જડે તો – ડોન્ટ @ મી. એટલે એમ કે મને એ કહેવાની કે મારી ભૂલ સુધારવાની તસ્દી લેવી નહીં. અને કોઈ તમને આવું કહે તો એની વાત માનવી જોઈએ. પુસ્તક આખું ખૂબ સારું હોય પણ એકાદ જોડણીની ભૂલને લોકો બિલોરી કાચથી જોયા કરે અને એની ટીકા કર્યા કરે. હવે એનાથી લેખક કંટાળી ગયા છે. લેખક પછી લખે કે હવે બહુ થયું. તમે એ બધું મને કહેવાનું બંધ કરો. ડોન્ટ @ મી. ડોન્ટ @ મી-નો એક અન્ય ઉપયોગ પણ છે. ડોન્ટ @ મી એટલે એમ કે તમારી વાત સો ટકા સાચી છે. એમાં સુધારાને કોઈ અવકાશ નથી. કોઈ કોમેન્ટ કરશો નહીં. હવે એમ કહીને તમે કોઈનું ધ્યાન ખેંચવા માંગતા હો તો તમે જાણી જોઈને એવું લખો. તમે ના પાડો એટલે લોકોનું ધ્યાન તમારી તરફ સમૂળગાનું આકર્ષિત થાય. બદનામીમાં પણ નામ તો થાય! પછી તો ઘાયલ સાહેબનાં શબ્દોમાં- ચર્ચાનો વિષય એ હોય ભલે, ચર્ચાઇ જવામાં લિજ્જત છે! આવા ટાણે આપણે શું ઉત્તર આપવો? અથવા આપવો કે નહીં? – એ જે હોય તે પણ ‘ટૂ @ ઓર નોટ ટૂ @’ સમજીને કરવું. તઈં શું?મને ન ગમે છતાં લોકો મને સલાહ સૂચન આપે, મારી ટીકા કરે, મને @ કરતાં રહે છે. પણ આ તો લોકો છે. એવું કરે ય ખરા. આનંદ બક્ષી સાહેબ લખી ગયા છે કે કુછ તો લોગ કહેંગે, લોગોકા કામ હૈ કહેના…હેં ને?! અમને જો કે આ એકાક્ષરી @ શબ્દ ગમ્યો. @ એટલે હું તમને શામેલ કરું છું. તમે મારી જિંદગીમાં છો. એ જી, ઓ જી, અમને @ કરો જી! પણ જો ઠીક ન લાગે તો તમે મને કહો: ‘ડોન્ટ @ મી!’ શબ્દ શેષ:“જે તમારા આનંદને ઓછો કરે એવા લોકોની તો અવગણના જ કરવી જોઈએ. એમની ઉપર ધ્યાન જ ન દેવું. કશું ય ન બોલવું. એ જોવું કે એમનો કોઈ પણ હિસ્સો તમારી અંગત જગ્યામાં એન્ટર ન થઇ જાય. કહી દેવું કે ડોન્ટ @ મી!” -અજ્ઞાત

I answer a million questions arise,You also don’t believe, what answer should I give? – Manharlal ChoksiThe prestigious Mariam Webster dictionary added 520 new words last week. He proposed that any words are a reflection of the country, the culture of those people, but also a reflection of that time. The. . This is one word out of 520 words ‘Covid-19’. We have experienced this word! If people speak once and then say one word repeatedly, it is necessary that the dictionary makes that word as a dictionary. This is one word out of 520 newly renovated words @ (et). After the invention of e-mail, everyone knows the letter @ (et) ‘ Et is the address. When Sun wrote an electronic letter to Ray Tomlins for the first time in 1972, per Mr., then his name and address were also needed. Writing Kankotari in the last village?! They were looking for a sign that is not in any name, so that any confusion can be solved. @ (et) Sangna is the same, from which name and address can be separated. But the journey as a word of Sangna @ (et) is fun.According to the Mariam Webster dictionary @ means responding or reacting to someone. Or calling, challenging someone to war, race or flag. Or in a negative sense-insulting someone’s strong statement, counting it as naked-like ‘ don’t @ me ‘. Thus was a weight measuring unit in Portugal and Spain in the Middle Ages, called ‘Aroba’. Weighing about fifty kg means one @. but years later this sign started using first email address and then Twitter. There was a limit to words. Today there is a limit of 280 letters but earlier that limit was of 140 letters only. So if you want to say Zazu in a few, then its method is done. The phrase ‘ Don’t @ me ‘ in Sun 2008 was a plain straight meaning-don’t tag me. Netizens who use Twitter know that when you say something you tag the people you want to know. When you do this, the person who gets a notification says: Are you listening, I am saying! Then this started using on Facebook and Instagram and elsewhere because of the internet. Now write @ means ‘ contact ‘ or ‘ include (insert) ‘. But when you say ‘ don’t @ me ‘ you say your opinion, your beliefs don’t care about me. Don’t contact me. Don’t include us. I don’t need to react. I’m not joking. I’m a serious one. We don’t care about you. Don’t @ me. This is just an insult to you. That’s what happened! But on this matter you don’t connect me.There is also a way of internet conversation. Do whatever you do when there is an event of @ doing or @ not @ someone…. but do it after thinking. @ a celebrity, write his name in your post and hope that celebrity sees your post, notes you and reaches millions of their fans. But see, trying to harass someone by @ is also done. A lot of intelligent people keep everyone @ with them. Ritual says that if you are not sure then do @ by asking. But when someone says don’t @ me you don’t need to criticize or comment. For example, a writer says that if you find a spelling mistake in my book written by me – Don’t @ me. That means I should not take the picture of correcting my mistake. And if someone says this to you, then you should believe it. The whole book is very good, but people look at the spelling mistake with a bilori glass and criticize it. Now the writers are tired of it. The writer then writes that enough is enough now. Y ‘ all stop telling me all that. Don’t @ me.Don’t @ me has another use too. Don’t @ me means that your words are hundred percent true. There is no scope for improvement in this. Don’t make any comments. Now if you want to get someone’s attention by saying this, then write that knowingly. If you say no, people’s attention is attracted to you. Name can also be made in defamation! Then in the words of Ghayal sir-even if the topic of discussion is, there is shame in discussing! What answer should we give at such a time? Or to give or not? – Whatever it is, do it by considering it as ‘ two @ or not two @’ So what?People give me advice, criticize me, keep @ me even though I don’t like it. But these are the people. It is true that he does it. Anand Bakshi Saheb has written that people will say something, people’s work is to say… Isn’t it?! We liked this single @ word. means I include you. You are in my life. A G, O G, @ us G! But if it doesn’t feel okay, you tell me: ‘ Don’t @ me! ‘The word last:′′ Those who lessen your joy should be ignored. Don’t pay attention to them. Don’t say anything. See that no part of them enters your personal space. Say that don’t @ me!”-unknown

Leave a comment

Filed under Uncategorized

અભિનેત્રી જુહી ચાવલા

May be a closeup of 1 person, hair, standing and outerwear

સંપૂર્ણ અભિનેત્રી જુહી ચાવલાખુબસુરત અને પ્રતિભાશાળી અભિનેત્રી, મોડેલ, નિર્માત્રી જુહી ચાવલાનો ૫૩મો જન્મ દિન. ૧૩ નવેમ્બર, ૧૯૬૭ના રોજ અંબાલામાં તેમનો જન્મ થયો હતો. ૧૯૮૪ની મીસ ઇન્ડિયા સ્પર્ધાના તેઓ વિજેતા હતાં. તેમને બે ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સ મળ્યાં છે. મુખ્યત્વે તેમણે હિન્દી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું છે અને તે ઉપરાંત પંજાબી, મલયાલમ, તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ કે બંગાળી ભાષાની ફિલ્મોમાં પણ તેમણે કામ કર્યું છે. એંશીના દાયકાથી પચ્ચીસેક વર્ષ સુધી તેઓ હિન્દી ફિલ્મોની મુખ્ય અભિનેત્રીઓમાંના એક હતાં. તેમના કોમિક ટાઈમિંગ અને ચંચલ પ્રકારની ભૂમિકાઓથી તેઓ આકર્ષક રહ્યાં હતાં. ‘સલ્તનત’ (૧૯૮૬)થી તેમણે ફિલ્મોમાં દેખાવું શરૂ કર્યું હતું. ‘કયામત સે કયામત તક’ના ટ્રેજિક રોમાંસની ફિલ્મમાં તેઓ ખુબ સફળ થયાં હતાં. તે ભૂમિકા માટે તેમને ન્યુ ફેસનો ફિલ્મફેર એવોર્ડ પણ મળ્યો હતો. તેમની ફેમિલી ડ્રામા ‘સ્વર્ગ’ અને થ્રીલર ‘પ્રતિબંધ’ પણ તે વર્ષની સફળ ફિલ્મ બની હતી. પછી ‘બોલ રાધા બોલ’ અને રોમાન્ટિક કોમેડી ‘રાજુ બન ગયા જેન્ટલમેન’ સુપર હીટ થઇ પછી તેઓ સતત સફળ રહ્યાં હતાં. એક્શન થ્રીલર ‘લૂટેરે’ના બાર ડાન્સર, પ્રેમમાં બલિદાન આપતી મહિલા રૂપે ‘આઈના’, રોમાન્ટિક કોમેડી ‘હમ હૈ રાહી પ્યાર કે’ની દક્ષિણ ભારતીય યુવતી રૂપે પણ જબરી સફળતા શ્રેષ્ટ અભિનેત્રીનો ફિલ્મફેર એવોર્ડ મળ્યાં. રોમાન્ટિક થ્રીલર ‘ડર’ની પીડિત મહિલા રૂપે પણ સફળતા મળી. પછી પણ તેઓ સબળ નારી પાત્રો ધરાવતી સફળ ફિલ્મોમાં કામ કરતાં રહ્યાં. ‘દીવાના મસ્તાના’, ‘યેસ બોસ’ કે ‘ઈશ્ક’ આવી. બે હજારના વર્ષના દાયકામાં જુહી ચાવલા સ્વતંત્ર ફિલ્મકાર રૂપે આર્ટ-હાઉસ પ્રોજેક્ટ સમાન કામ કરીને પ્રશંશા પામતાં રહ્યાં. જેમાં ‘ઝંકાર બીટ્સ’, ૩ દીવારેં’, ‘માય બ્રધર નિખીલ’, ‘બસ એક પલ’, ‘આઈ એમ’, ‘ગુલાબ ગેંગ’ અને ‘ચોક એન્ડ ડસ્ટર’ જેવી ફિલ્મો આપી. એક અભિનેત્રી ઉપરાંત જુહી એક ટીવી પર્સનાલીટી, એક માનવતાવાદી અને ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (આઈપીએલ)ની કોલકાતા નાઈટ રાઈડર ટીમના સહ-માલિક રૂપે પણ ઉભરી આવ્યાં છે. ઉદ્યોગપતિ જય મેહતા સાથે ૧૯૯૫માં તેમણે લગ્ન કર્યાં અને બે સંતાનોના માતા પણ બન્યાં છે. હરિયાણાના અંબાલામાં ઇન્ડિયન રેવેન્યુ સર્વિસના અધિકારી એવા પિતાને ત્યાં ૧૩ નવેમ્બર, ૧૯૬૭ના રોજ તેમનો જન્મ થયો હતો. મુંબઈની ફોર્ટ કોન્વેન્ટ સ્કૂલમાં ભણીને મુંબઈની સીડનહામ કોલેજમાં હ્યુમન રિસોર્સ વિષયનું સ્પેશીયલાઈઝેશન તેમણે કર્યું છે. ૧૯૮૪માં જુહી ચાવલા મીસ ઇન્ડિયાનું ટાઈટલ જીત્યાં અને તેજ વર્ષે મીસ યુનિવર્સ સ્પર્ધામાં બેસ્ટ કોસ્ચ્યુમ એવોર્ડ પણ તેમને મળ્યો હતો. તેઓ એક સિદ્ધહસ્ત નર્તકી પણ છે. નર્તકીઓ અને અભિનેત્રીઓના ઇન્ટરવ્યુ આધારિત ફિલ્મ ‘બાજે પાયલ’માં જુહીએ જણાવ્યું છે કે તેમણે ત્રણ વર્ષ કથક નૃત્યની તાલીમ લીધી છે, પછી તે છોડવી પડી તેનો જુહીને રંજ છે કારણ કે નૃત્ય કૌશલ્ય તેમની અભિનેત્રીની કરિયરમાં ખુબ ઉપયોગી સાબિત થઇ શક્યું હોત. હવે તેઓ એક સિદ્ધહસ્ત શાસ્ત્રીય ગાયિકા પણ છે અને તે માટે છેલ્લા છ વર્ષ તાલીમ લીધી છે. ૨૦૧૧માં જુહીએ કરેલી ફિલ્મ ‘આઈ એમ’માં અનેક પ્રકરણોમાં વાત કહેવાય છે. આ ફિલ્મમાં જુહી ચાવલા અને મનીષા કોઈરાલાનો એપિસોડ ‘આઈ એમ મેઘા’ છે. જેમાં જુહી શીર્ષક ભૂમિકા કરે છે. તે બંને અભિનેત્રીઓના અભિનયના વખાણ થયાં હતાં. જુહીને આ પાત્ર માટે લંડન એશિયન ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો એવોર્ડ મળ્યો હતો. અને એશિયાવિઝન મુવી એવોર્ડ્સમાં એકસેલન્સ ઇન હિન્દી સિનેમાનો એવોર્ડ પણ મળ્યો હતો. આ જ પાત્ર માટે તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રીના ફિલ્મફેર એવોર્ડનું નામાંકન પણ મળ્યું હતું. ‘ધ ટેસ્ટ કેસ’ વેબ સીરીઝમાં ૨૦૧૭માં જુહી ચાવલાએ ભારતીય ડીફેન્સ મીનીસ્ટરની ભૂમિકા ‘અલ્ટ બાલાજી’માં ભજવી છે. જુહી ચાવલાએ શાહરુખ ખાન સાથે ૧૮ ફિલ્મો કરી છે! જેમાં ‘રાજુ બન ગયા જેન્ટલમેન’ (૧૯૯૨), ‘ડર’, ‘પરમાત્મા’, ‘કભી હા કભી ના’, ‘રામ જાને’, ‘યેસ બોસ’, ‘ડુપ્લીકેટ’, ‘ફિર ભી દિલ હૈ હિન્દુસ્તાની’, ‘વન ટુ કા ફોર’, ‘અશોકા’નું નિર્માણ, ‘ચલતે ચલતે’નું નિર્માણ, ‘પહેલી’, ‘ઓમ શાંતિ ઓમ’, ‘ક્રેઝી ૪’, ‘ભૂતનાથ’, ‘કિસ્મત કનેક્શન’માં શાહરુખ ઉદઘોષક, ‘લક બાય ચાન્સ’ કે ‘ભૂતનાથ’ (૨૦૧૩)ને યાદ કરી શકાય. નેવુંના દાયકામાં જુહી ચાવલા એક માત્ર એવાં ટોચના અભિનેત્રી હતાં જેમણે સલમાન ખાન સાથે પૂર્ણ નાયિકાની ભૂમિકા નહોતી કરી. જોકે તેમની ‘દીવાના મસ્તાના’માં સલમાન ખાન જુહીના પાત્રના પતિની ફ્રેન્ડલી ભૂમિકામાં સાથે દેખાયા હતા. વર્ષ બે હજારના દાયકામાં જુહી અનેક ટીવી શોના પ્રેઝન્ટર રૂપે જોવા મળ્યાં હતા, જેમાં ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સ, ઝી સિને એવોર્ડ્સ યાદ કરાય. ‘ઝલક દિખલા જા’ની ત્રીજી સીઝનમાં તેઓ જજ રૂપે દેખાયા હતાં. શાહરુખ ખાન અને નિર્દેશક અઝીઝ મિર્ઝા સાથે જુહી ચાવલા ‘ડ્રીમ્ઝ અનલીમીટેડ’ ફિલ્મ નિર્માણ કંપનીના સહ-માલિક અને નિર્માત્રી બન્યાં છે. આ કંપનીની ‘ફિર ભી દિલ હૈ હિન્દુસ્તાની’ અને ‘અસોકા’ હતી, જયારે ત્રીજી ફિલ્મ ‘ચલતે ચલતે’ સફળ થઇ હતી. જુહી ભારતમાં અને વિદેશોમાં અનેક ધર્માદા અને સામાજિક કાર્યો સાથે સંકળાયા છે. થેલેસેમિયા રોગ સામેની લડત માટે ફાળો એકઠો કરવાના કાર્યક્રમોના આયોજન તેમણે કર્યાં છે. મોબાઈલ ફોનના ટાવરના રેડિયેશન અંગે ફોન વપરાશકારોને જાગૃત કરવાનું અભિયાન પણ હાથ ધર્યું હતું. જેને માટે ૨૦૧૫માં જુહીને ઇન્દીરા ગાંધી મેમોરીયલ એવોર્ડ અપાયો હતો. તેઓ શાળાઓની મુલાકાત લે છે, સેમિનારોમાં બોલે છે, નાગરિકોના જૂથમાં કાર્યરત હોય છે, પોતાના મુદ્દાઓ માટે મંત્રીઓ અને અધિકારીઓ સાથે ફોન પર રજુઆતો કરતાં હોય છે. તેઓ ચક્ષુદાતા પણ છે અને રક્તદાતા પણ છે. નવેમ્બરના સિતારા: નરેશ કાપડીઆ – પુસ્તકનો અંશ

Leave a comment

Filed under Uncategorized

સિલ્વર ફોક્સ/ પરેશ વ્યાસ

May be an image of 1 person and beard

સિલ્વર ફોક્સ : સોને જૈસા રંગ હૈ તેરા, ચાંદી જૈસે બાલ.. તારા વાળ સફેદ થાય તોભલે થાયસફેદ એ તો પવિત્રતાનું પ્રતીક છે. – કિરણસિંહ ચૌહાણમેરિયમ વેબ્સટર ડિક્સનરીમાં જે નવીન ૫૨૦ શબ્દો ઉમેરાયા એ પૈકી @ શબ્દની વાત આપણે ગયા અઠવાડિયે કરી. આ નવનિર્વાચિત શબ્દો પૈકી કેટલાંક એવાં શબ્દો હતા, જે માણસની ઓળખાણ આપે એવા હતા. એવા શબ્દો જે કહીએ તો ખ્યાલ આવી જાય કે એ કેવા પ્રકારનો માણસ છે. જેમ કે બાયપોક (BIPOC). આ સંક્ષેપાક્ષર છે. બી-બ્લેક એટલે કાળાં, આઈ-.ઇન્ડિજિનસ્ એટલે દેશી, મૂળ નિવાસી અને પી.ઓ.સી.-પીપલ ઓફ કલર એટલે એવા લોકો કે જે કાળાં નથી પણ ધોળાં તો નથી જ. આપણે ભારતવાસીઓ ઘઉંવર્ણા હોઈએ એટલે અમેરિકામાં આપણે ‘પીપલ ઓફ કલર’ ગણાઈએ. એવો બીજો શબ્દ ઉમેરાયો એ છે ફોક્ષ (Folx) અથવા ફોક્સ (Folks). ફોકસ એટલે લોકો. પણ જ્યારે ફોક્ષ કહીએ ત્યારે દેખીતી રીતે એવા લોકો જે આમ તો હાંસિયામાં ધકેલાઇ ગયા હતા પણ હવે મુખ્ય ધારામાં શામેલ કરાયા છે. આ ઉપરાંત એક એવો જ માણસની ઓળખાણ આપતો શબ્દ છે સેપિઓસેક્સ્યુઅલ (Sapiosexual), જે વિષે અમે અગાઉ લખી ગયા છીએ. એવો તે કિયો પુરુષ હોય જે કોઈ પણ સ્ત્રીને રોમેન્ટિકલી અને/અથવા સેક્સ્યુઅલી આકર્ષિત કરે?- એવો સવાલ આપણે પૂછીએ તો જવાબ મળે કે ઊંચો, શરીર સૌષ્ઠવ ધરાવતો, ગોરોચીકટો પુરુષ સ્ત્રીઓને ગમે. અને એ પુરુષ જો પૈસાવાળો હોય તો તો સોનેપે સુહાગા. પણ સેપિયોસેક્સ્યુઅલ એવા પુરુષ છે, જે અત્યંત બુદ્ધિશાળી છે. એ દેખાતો હોય સાવ સામાન્ય, પૈસા ય ખાસ ન હોય પણ તો ય સ્ત્રીઓને એનું રોમેન્ટિક કે સેક્સ્યુઅલ આકર્ષણ થાય. સેપિયન એટલે બુદ્ધિશાળી અને સેક્યુઅલનો અર્થ તો આપ જાણો છો. આવી જ માણસની ઓળખાણ આપતા શબ્દો પૈકીનો એક શબ્દ છે ‘સિલ્વર ફોક્સ’ (Silver Fox ), જે તાજેતરમાં ડિક્સનરીમાં ઉમેરાયો છે. કેટલાંક પ્રાણીજન્ય શબ્દો છે. જેમ કે કોઈને ગધેડો કહીએ એટલે એ અક્કલ વગરનો છે. શિયાળ કહીએ તો એ લુચ્ચો છે. ઉંદર કહીએ તો એ તુચ્છ છે. સિંહ કહીએ તો એ વિશાળ હૃદય ધરાવે છે. બકરી એટલે સ્વભાવે ભીરું છે અને ઘેટું એટલે એક જ પ્રવાહમાં વિચાર્યા વગર ચાલ્યા કરે તે; જેને આપણે ગાડરિયો પ્રવાહ કહીએ એવું. આજનો શબ્દ સિલ્વર ફોક્સ-માં ફોક્સ એટલે શિયાળ. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર ‘ફોક્સ’ એટલે શિયાળ, કોલું, લુચ્ચો માણસ, છેતરવું, મૂંઝવવું, તપખીરિયા ડાઘા પાડવા તે અને ‘સિલ્વર ફોક્સ’ એટલે સફેદ છેડાવાળી કાળી રુંવાટીવાળું શિયાળ. પણ ગુજરાતી લેક્સિકોનમાં આ શબ્દનો નવો અર્થ શામેલ નથી. અહીં ‘સિલ્વર ફોક્સ’ પુરુષની (ક્યારેક સ્ત્રીની પણ) પોઝિટિવ ક્વોલિટી દર્શાવે છે. કોઈને સિલ્વર ફોક્સ કહેવું, એ સારી વાત છે. લુચ્ચું શિયાળ ખરાબ પણ કોઈને રૂપેરી શિયાળ કહો તો એનાં વખાણ કહેવાય! કહે છે કે શિયાળ હોંશિયાર હોય છે. આમ જુઓ તો લુચ્ચાઈ અને હોંશિયારીમાં ઝાઝો ફરક હોતો નથી! આ ઉપરાંત શિયાળ આકર્ષક પણ હોય છે. સિલ્વર ફોક્સ એટલે એવો આધેડ વયનો પુરુષ જેનાં દાઢી, મૂછ કે માથાનાં વાળ ગ્રે અથવા વ્હાઇટ છે, ચાંદી જેવા અથવા રૂપેરી છે; પણ એનું શરીર, એનો શારીરિક નોક નકશો ભારે આકર્ષક છે. એ હોંશિયાર છે. એ આકર્ષક છે. સ્ત્રીઓને આવો પુરુષ ગમતો હોય છે. સોને જૈસા રંગ હૈ તેરા, ચાંદી જૈસે બાલ, એક તૂ હી ધનવાન ઓ ભાયડે, બાકી સબ કંગાલ !આજથી સો વર્ષ પહેલા અમેરિકામાં બેઝબોલનો એક ખૂબ જ કાબેલ ખેલાડી હતો. જેનું નામ હતું જેસ પેટ્ટી. જેસ ચેમ્પિયન હતો. આમ તો યુવાન પણ એનાં વાળ અકાળે કાબરચીતરાં થઈ ગયા હતા. લોકો એને પ્રેમથી સિલ્વર ફોક્સ કહેવા માંડ્યા. અહીં આકર્ષણ છે પણ સેક્સ્યુયલ આકર્ષણ હોવું જરૂરી નથી. સિલ્વર ફોક્સ શબ્દમાં એ જ અર્થ જળવાયો છે. કોઈ ધોળા વાળવાળો આધેડ વયનો પુરુષ કોઈ છોકરીને કે કોઈ સ્ત્રીને ગમે તો એ જરૂરી નથી કે એની પ્રત્યે શારીરિક આકર્ષણ હોય જ. એવું ય કહે છે કે પુરુષ પચાસનો થાય ત્યારે એની સ્ત્રીને આકર્ષવાની શક્તિ સૌથી વધારે હોય છે. પચાસની ઉંમરે એ ધન સંપદા મેળવી ચૂક્યો હોય છે. શારીરિક રીતે સક્ષમ છે. આવું વ્યક્તિત્વ સ્ત્રીઓને ગમે. સ્ત્રીની બાબતમાં એવું મનાય છે કે એની ઉંમર ત્રેવીસની હોય ત્યારે એનો આકર્ષણ સૂચકાંક સૌથી વધારે હોય છે. ત્યારે એ પ્રજનન કરવામાં સૌથી વધારે સક્ષમ હોય છે. એટલે આકર્ષક લાગે જ લાગે.આ એક ડેટિંગ સાઇટ દ્વારા કરવામાં આવેલા વિસ્તૃત સંશોધનથી પૂરવાર થયેલી હકીકત છે. પણ અમને એવું લાગે છે કે સંશોધનથી તમે ધારો એ પૂરવાર કરી શકો!સિલ્વર ફોક્સ આમ તો પુરુષ માટે જ વપરાય છે. પણ કોઈ આધેડ ઉંમરની સ્ત્રી કે જેનાં વાળ આછા આછા સફેદ થઈ ગયા હોય તો? એને માટે સિલ્વર વેક્સન શબ્દ ક્યાંક ક્યાંક પ્રયોજાયો હતો પણ પોપ્યુલર થયો નથી. વેક્સન એટલે માદા શિયાળ (ફીમેલ ફોક્સ). પણ હા, એમને માટે પણ સિલ્વર ફોક્સ શબ્દ જ વપરાય છે. હોલીવૂડની વીતેલાં વર્ષોની અભિનેત્રીનાં કસરત કરતાં ફિટનેસ વીડિયો માટે પણ લખાયું છે: હોલીવૂડ્સ ફીમેલ સિલ્વર ફોક્સિસ: વિમેન હૂ રોક્સ ગ્રે હેર! માટે હે ગુજરાતી ભાયડાઓ, તમે ધોળું કાળું કરવાનો ક્રિયાકર્મ રહેવા દો. સિલ્વર ફોક્સ બનો. તમે બધાને ગમશો. હા, પણ ફિટનેસ જરૂરી છે. મોટી ફાંદવાળા, જાડિયા અને પાડિયા અને માથે સફેદ કે ભૂખરાં વાળવાળા પુરુષો ઇચ્છનીય નથી, તેઓ નિંદનીય છે. માટે ચાલો, દોડો, તરો, સાઈકલિંગ કરો કે જીમમાં વજન ઊઠાવો, કાળા કામ નહીં કરશો તો કશું ય ખાટું મોળું નઇ થાય! શબ્દ શેષ: “મારા સફેદ વાળ એ મારા બુદ્ધિચાતુર્ય અને શાણપણની હાઇલાઇટ્સ છે.” –અજ્ઞાતMy Shabdsanhita article as published in Gujarat Samachar last WednesdaySilver Fox: Your color is like gold, hair like silver..If your hair becomes whiteNo matter what happensWhite is the symbol of holiness. – Kiransinh ChauhanOne of the new 520 words added to the Mariam Webster Dictionary @ word talk we did last week. Some of these newly elected words were words, which introduced man. If we say such words, we will realize what kind of person he is. Such as a bypoc (BIPOC). This is the abbreviation. B-black means black, i -. Indigenous means native, native and p. . C.- People of color means people who are not black but are not white. We Indians are wheat so in America we are considered ‘people of color’. Another word added is Folx or Folks. Focus is the people. But when we say Fox, apparently people who were pushed into the swan are now included in the mainstream. In addition to this, the word that identifies the same man is sepiosexual, about which we have written earlier. Which is the Kio man who attracts any woman romantically and / or sexually?- If we ask such a question, we get the answer that tall, body dignified, gorochikato men like women. And if that man is rich then he is suhaga in gold. But sepiosexual are men, who are extremely intelligent. It looks very common, money is not special but still women have romantic or sexual attraction. Sepian means intelligent and secual means you know the meaning. One of the words that identify such a man is ‘Silver Fox’ (Silver Fox), which has been recently added to the dictionary.There are some animal words. Just like calling someone a donkey means he is brainless. If we say fox, he is a scoundrel. If we call it a rat, it is a pity. He has a huge heart to say lion. Goat means wet by nature and sheep means walking in the same stream without thinking; which we call Gadriyo stream. Word of the day Silver Fox-in Fox means Fox. According to Gujarati Lexicon ‘ Fox ‘ means fox, crusher, scoundrel man, cheating, confusing, staining and ‘ Silver Fox ‘ means white-shaved black hairy fox. But Gujarati lexicon does not include new meaning of this word. Positive quality of ‘Silver Fox’ men (sometimes women too) hereShowing up. Calling someone Silver Fox, is a good thing. Rascal fox is bad but if you call someone silver fox then it is called praise! Says foxes are clever. If you see like this, there is no difference between bastardness and cleverness! Besides this, foxes are attractive too. Silver Fox is a middle-aged male whose beard, mustache or hair is grey or white, like silver or silver; but his body, his body nose map is very attractive. This is a clever one. This is so attractive. Women like this kind of man. Your color is like gold, hair like silver, only you are rich, rest all are poor!Hundred years ago today, America had a very capable baseball player. Whose name was Jess Petty. Jess was the champion. Thus even the young man had his hair prematurely become graveyard. People started calling it Silver Fox with love. There’s attraction here but it doesn’t have to be sexual attraction. The word Silver Fox has the same meaning. If a middle aged man with gray hair likes a girl or a woman, it is not necessary that he has physical attraction. It is also said that when a man becomes fifty, his power to attract a woman is the most. At the age of fifty, he has earned wealth. Is physically capable. Women like this kind of personality. In the case of a woman, it is believed that when she is of years, her attraction indicator is the highest. Then they are most capable of reproducing. So it seems attractive. This is a fact supplied by extensive research done by a dating site. But we think research can supplement what you guess!Silver fox is usually used for men only. But what if any middle aged woman whose hair has turned light white? The word Silver Vaxon was used somewhere for him but it has not become popular. Vaxon means female fox (female fox). But yes, the word Silver Fox is used for them too. Also written for fitness videos of Hollywood actress exercising over the past years: Hollywood’s Female Silver Foxis: Women Who Rocks Gray Hair!Hey Gujarati brothers, let the process of blackening the dust remain. Be a silver fox. Y ‘ all will like it. Yes, but fitness is necessary. Men with big traps, thick and pedals and white or gray hair on their heads are not desirable, they are deplorable. So walk, run, swim, cycling or lift weights in the gym, if you don’t work black then nothing is sour!The word last:′′ My white hair is the highlights of my intelligence and wisdom.”-Unknown

Leave a comment

Filed under Uncategorized

કલાગુરુ વી શાંતારામ

May be an image of 1 person

મહાન ફિલ્મકાર અને કલાગુરુ વી શાંતારામકલાગુરુ વી. શાંતારામનો ૧૧૮મો જન્મ દિવસ. ૧૮ નવેમ્બર, ૧૯૦૧ના રોજ કોલ્હાપુરમાં મરાઠી જૈન પરિવારમાં તેમનો જન્મ. તેમની ફિલ્મો સાહિત્ય, સંગીત અને નૃત્ય કલાથી એવી સરભર રહેતી કે શાંતારામને લોકો કલાગુરુ રૂપે જોતાં હતાં. ફિલ્મોના નિર્માણ, નિર્દેશન અને અભિનય સાથે તેઓ ઘનિષ્ઠ રીતે સંકળાયા હતા. તેમની ઘણી ફિલ્મો ભારતીય ક્લાસિક રૂપે ગણાય છે. જેમાં દુનિયા ના માને (૧૯૩૭), ડૉ. કોટનીસ કી અમર કહાની (૧૯૪૬), ઝનક ઝનક પાયલ બાજે, દો આંખે બારહ હાથ, નવરંગ, ગીત ગાયા પથ્થરોને, બુંદ જો બન ગઈ મોતી કે પિંજરા ને યાદ કરી શકાય. તેમણે નિર્દેશિત કરેલી પહેલી મૂંગી ફિલ્મ ‘નેતાજી પાલકર’ (૧૯૨૭) હતી. ૧૯૨૯માં તેમણે અન્યો સાથે પ્રભાત ફિલ્મ કંપની સ્થાપી હતી. જેમાં શાંતારામ નિર્દેશિત મરાઠી ભાષાની પહેલી ફિલ્મ ‘અયોધ્યાચા રાજા’ બની. ૧૯૪૨માં પ્રભાતથી જુદા થઈને તેમણે રાજકમલ કલામદિરની સ્થાપના મુંબઈમાં કરી. સમય જતાં રાજકમલ એ દેશના આધુનિક સ્ટુડીઓમાંનો એક બન્યો, જ્યાં આપણે જોયેલી સેંકડો ફિલ્મો બની. શાંતારામને સંગીતમાં ઊંડો રસ હતો. પોતાના અનેક ગીતોને માન્ય રાખતા પહેલાં તેઓ વારંવાર રીયાઝ કરાવતા.શાંતારામે બાબુરાવ પેઈન્ટરના કોલ્હાપુરની મહારાષ્ટ્ર ફિલ્મ કંપનીમાં નાના મોટા કામ કરીને શરૂઆત કરી હતી. ‘સુરેખા હરણ’ નામની ૧૯૨૧ની મૂંગી ફિલ્મમાં શાંતારામે પહેલીવાર અભિનય કર્યો હતો. અન્નાસાહેબ તરીકે જાણીતા શાંતારામે છ દાયકાઓ સુધી ફિલ્મો બનાવી. કુરિવાજો, જુનવાણી વિચારો દૂર કરી ન્યાયપ્રિયતા અને માનવતાની મહેક પ્રસરાવવામાં શાંતારામે સિનેમાના માધ્યમનો સુપેરે સફળતાથી ઉપયોગ કર્યો હતો. શાંતારામને ભારતીય સિનેમાનું સર્વોચ્ચ સન્માન દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ ૧૯૮૫માં અપાયું હતું. ૧૯૯૨માં તેમને ‘પદ્મવિભૂષણ’થી નવાજાયા હતા. તેમની આત્મકથા ‘શાંતારામા’ હિન્દી અને મરાઠીમાં પ્રકાશિત થઇ છે. શાંતારામે ત્રણ વખત લગ્ન કર્યા હતાં. પહેલાં પત્ની વિમલા દ્વારા તેમને ત્રણ સંતાનો હતાં. દીકરા પ્રભાત કુમાર અને દીકરીઓ સરોજ અને ચારુશીલા તેમના સંતાનો. ત્યાર બાદ બીજા પત્ની અને અભિનેત્રી જયશ્રી (કામુલકર) દ્વારા તેમને ત્રણ સંતાન થયા, જે મરાઠી ફિલ્મ નિર્માતા કિરણ, અભિનેત્રી રાજશ્રી અને તેજશ્રી બન્યા. શાંતારામના ત્રીજા પત્ની અભિનેત્રી સંધ્યા (વિજયા દેશમુખ) તેમના ‘દો આંખે બારહ હાથ’માં સહઅભિનેત્રી હતાં. તે ઉપરાંત તેમની ફિલ્મો ‘ઝનક ઝનક..’, ‘નવરંગ’, ‘જલ બિન મછલી..’ અને ‘સેહરા’ના તેઓ નાયિકા હતાં. શાંતારામના દીકરી સરોજે તેમનું ઘર સાચવ્યું છે અને તેને ‘વેલી વ્યુ’ હોટેલમાં ફેરવ્યું છે. શાંતારામે ‘ગીત ગાયા પથ્થરોને’માં રાજેશ્રી અને જીતેન્દ્રને પહેલીવાર રજૂ કર્યા હતાં. તો ‘જલ બિન મછલી..’ના લક્ષ્મીકાંત પ્યારેલાલે સ્વરબદ્ધ કરેલાં ગીતો ભારતીય ફિલ્મોની પહેલી સ્ટીરીઓ રેકોર્ડ પર રજુ થયાં હતાં. કમનસીબે તકનીકી સગવડને અભાવે એ ગીતો ફિલ્મમાં તો મોનો રેકોર્ડીંગ રૂપે જ સામેલ કરાયાં હતાં. ૩૦ ઓક્ટોબર ૧૯૯૦ના રોજ મુંબઈમાં ૮૯ વર્ષની વયે વ્હી. શાંતારામનું નિધન થયું હતું. તેમની યાદમાં ૧૯૯૩માં બનેલી વી. શાંતારામ મોશન પિક્ચર સાયન્ટીફીક રીસર્ચ એન્ડ કલ્ચરલ ફાઉન્ડેશન સંસ્થા દ્વારા ફિલ્મકારોને ૧૮ નવેમ્બરે વિવિધ એવોર્ડસ આપવામાં આવે છે. ૨૦૦૧માં તેમની યાદમાં ભારતીય ટપાલ ટિકિટ બહાર પડાઈ હતી. વી. શાંતારામના યાદગાર ગીતો: અય માલિક તેરે બંદે હમ, ઉમડ ઉમડ કર આઈ રે ઘટા, સૈયા જુઠો કા બડા સરતાજ નિકલા – દો આંખે બારહ હાથ, નૈન સો નૈન નાહી મિલાઓ, મેરે એ દિલ બતા અને ઝનક ઝનક પાયલ બાજે (એજ શીર્ષક), આધા હૈ ચંદ્રમાં, અરે જારે હટ નટખટ, શ્યામલ શ્યામલ વરન, યે માટી સભી કી કહાની કહેગી, તુ છુપી હૈ કહાં (નવરંગ), સાંસો કે તાર પર, આઈયે પધારિયે, તેરે ખયાલો મેં હમ (ગીત ગાયા પથ્થરોને), તકદીર કા ફસાના, પંખ હોતે તો ઉડ આતી રે, તુમ તો પ્યાર હો સજના (સેહરા), હાં મૈને ભી પ્યાર કિયા, યે કૌન ચિત્રકાર હૈ (બુંદ જો બન ગઈ મોતી), તારોં મેં સજકે, કજરા લગા કે, જો મૈ ચલી, ઓ મિતવા, મન કી પ્યાસ મેરે મન સે (જલ બિન મછલી)

Leave a comment

Filed under Uncategorized

ટૅન્ટ્રમ્:પરેશ વ્યાસ

ટૅન્ટ્રમ્: લાગણીનો સ્ફોટ, ક્રોધાવેશ, ખીજનો ઉભરોમાદરબખત મન, જો તારે હોત તનઅંગે અંગે કાપત તને, ઘાએ ઘાએમીઠું ભરત; અરે, ઉગાડત ગૂમડાંઅને પાકવા દઈ પરુ કરત, દદડતાપરુ પર માખીઓનાં કટક ઉતારતઅને…પણ, તું તો ઈશ્વર જેવું અદેહી છે.. –ચિનુ મોદી ગુસ્સો આવે એ તો આપણો પોતાનો જ હોય છે. પોતીકો. અને આપણું મન એ તો મહામાયા છે. ટૅન્ટ્રમ્ (Tantrum) શબ્દ અમને ગમે છે. આખો શબ્દ તો છે ટેમ્પર ટૅન્ટ્રમ્. ટેમ્પર એટલે મિજાજ, મનનું વલણ, ગુસ્સો, ચીડ. બાળકને જે જોઈએ એ એને ન મળે એટલે એ પગ પછાડે, ધમપછાડા કરે, રડે, ગુસ્સો કરે. સામાન્ય રીતે બે વર્ષનાં બાળકને આવું થાય. જે અવસ્થાને ‘ટેરિબલ ટૂ’ પણ કહે છે. પણ ઘણાં મોટેરાઓને પણ આવું થાય. ધાર્યું ન મળે તો તેઓ રીસાઈ જાય અથવા તો પછી એવું એવું બોલે કે વાતનું વતેસર થઈ જાય. તેઓ ઝઘડો કરી બેસે. ધારો કે તમને કકડીને ભૂખ લાગી છે અને તમે રેસ્ટોરાંમાં ઓનલાઈન ઓર્ડર આપ્યો. હવે તમે રાહ જોઈ રહ્યા છો. મોબાઈલ એપ બતાવે છે કે ડીલિવરી બોય પાર્સલ લઈને નીકળી ગયો છે. પણ ડીલિવરી બોયને ભૂખ લાગી હોય અને એ રસ્તામાં બેસીને તમારું ખાણું પોતે ખાઈ જાય અને પછી ઉપરથી તમને મેસેજ કરે કે તમારું ખાવાનું તો હું ખાઈ ગિયો…. તો તમે શું કરો? ગુસ્સો તો આવે જ. ભૂખ્યો માણસ તો ગુસ્સો કરે જ કરે. હવે ફરીથી ઓર્ડર આપવાનો. પેલાનું રીફંડ લેવાનું. ઝઘડો કરવાનો. પછી તો ટૅન્ટ્રમ્ ઉર્ફે લાગણીનો સ્ફોટ, ક્રોધાવેશ, ખીજનો ઉભરો આવે તો એ જાયજ જ છે. પણ એક તાજા સમાચાર અનુસાર ઈસ્ટ લંડનમાં જ્યારે આવું જ થયું કે ઉબરઇટ્સનો એક ડીલિવરી બોય એક ઈલી ઇલ્યાસ નામની વિદ્યાર્થિનીએ ઓર્ડર આપેલાં બે બર્ગર્સ, ચિપ્સ અને ચિકન રેપ પોતે જ ખાઈ ગયો અને પછી ઉપરથી એવો મેસેજ કર્યો કે ‘સોરી, લવ..હું તમારું ખાણું ખાઈ ગયો’.. અને ત્યારે નવાઈની વાત બની. એ છોકરીએ કોઈ પ્રતિક્રિયા જ આપી નહીં. ન તો એનો રીપોર્ટ કર્યો. ન એણે ગુસ્સો કર્યો. એણે ફરીથી બીજો ઓર્ડર આપ્યો. અને પછી એ ફૂડ જ્યારે ડીલિવર થયું ત્યારે એણે એનું ખાણું ખાધું. અમને આ સમાચાર વાંચીને નવાઈ લાગી. આવી વાતમાં ગુસ્સો ન આવે એ આમ તો અસ્વાભાવિક ગણાય. સિવાય કે એ વ્યક્તિ ઉદાસીની બીમારી (ડીપ્રેશન)થી પીડાતી હોય અને ત્યારે ગુસ્સો ન આવે. પણ અહીં તો આવું ય નહોતું. પછી અમે વિચાર્યું કે કોઈ પણ પ્રતિક્રિયા ન આપવી એ જ સાચી અને સારી બાબત છે. એટલે એમ કે કદાચ એ ડીલિવરી બોયને ભૂખ લાગે હશે. એટલે એમ કે સારું થયું, એણે ફૂડ પાર્સલ ખાઈ લીધું. ભૂખ્યાને ખવડાવવું એ તો આપણો ધર્મ છે. પણ સાચું કહું તો આવું થાય તો મને તો ગુસ્સો જ આવે. મારા માટે આવેલું ખાવાનું કોઈ બીજો ખાઈ ગયો તો મને તો લાગણીનો ઊભરો ઉર્ફે ક્રોધનો આવેશ આવી જ જાય અને હું તો ધમપછાડા કરું જ કરું. મને જે થાય તે જુદી વાત છે પણ પેલાં પોથીમાંનાં રીંગણની માફક મારે સુજ્ઞ વાંચકોને તો સારી અને સુફિયાણી સલાહ જ આપવી રહી. હા, એટલું જરૂર છે કે હું પણ હવેથી આવી સ્થિતિમાં ટૅન્ટ્રમ્ ઠોકવાની ટ્રાય નહીં કરું. પ્રોમિસ…ટૅન્ટ્રમ્ શબ્દનાં મૂળ વિષે અલગ અલગ માન્યતાઓ છે. અઢારમી સદીથી આ શબ્દ આ ટૅન્ટ્રમ્ લેખાતો વંચાતો આવે છે. ત્યારે એ મોટે ભાગે બહુવચનમાં વપરાતો એટલે એમ કે ટૅન્ટ્રમ્સ, ટૅન્ટારમ્સ કે પછી ટૅન્ટેરમ્સ. ઇંગ્લિશ ભાષામાં એવો જ એક શબ્દ છે એન્ટારિમ્સ જેનો અર્થ થાય છે ગુસ્સા સાથેનું વિચાર કે આચરણનું વિચિત્ર, ઊટપટાંગ કે બેજવાબદારીભર્યું પરિવર્તન. કહે છે કે એનાં પરથી આજનો શબ્દ ટૅન્ટ્રમ્ બોલચાલનાં શબ્દ તરીકે ચલણમાં આવ્યો છે. સેન્ચુરી ડિક્સનરી (૧૯૦૪) અનુસાર બ્રિટનનાં વેલ્સ પ્રદેશમાં બોલાતો શબ્દ ટૅન્ટ (Tant) છે જેનો અર્થ થાય છે લાગણીનો આવેશ, ઓચિંતો હડસેલો, ધક્કો કે પછી હદથી વધારે ખેંચવું તે. મૂળ લેટિન શબ્દ ‘ટેનિઅસ’ એટલે તાણ, ખેંચાણ. એ સોળમી સદીનો શબ્દ છે ટૅન્ટ્રા જેનો અર્થ થાય છે બ્યૂગલ વગાડવું, જેનાં પરથી સામાન્ય બોલચાલનાં શબ્દ તરીકે ટૅન્ટ્રમ્ એટલે કોલાહલ, બૂમરાણ કે પોકાર (કશાકનાં વિરોધમાં) પ્રચલિત થયો હોવાનું મનાય છે. ટૅન્ટ્રમ્ એટલે કારણ વગરનો અથવા તો જરૂર હોય એ કરતાં વધારે પડતો ગુસ્સો કે ધમપછાડા એવો અર્થ થાય. અમે જો કે માનીએ છીએ કે આ શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ ‘તંત્રમ્’ પરથી આવ્યો છે. તંત્રમ્ શબ્દનો એક અર્થ થાય છે વીંટવું કે લપેટવું. કોઈ એવું બને કે ગુસ્સો તમને લપેટી લિયે અને પછી તમે પગ ઠોકો, હાથ ઊંચકો અને વાણીવિલાસ કરો; જે કરવા યોગ્ય ન હોય પણ તમારો એની ઉપર કોઈ કંટ્રોલ જ ન હોય. ટૅન્ટ્રમ્ આવે તો શું? થવા દેવું. મનની ભડાશ નીકળી જાય એ સારી વાત. અથવા તો… એવું કેમ થાય?-એનું કારણ જાણીએ તો બીજી વખત ટૅન્ટ્રમ્ ટાળી શકાય. અથવા એવે ટાણે કોઈ અલગ જ કામ કરો. જેમ કે છોડને પાણી પીવડાવવું, જેમ કે બહાર ચાલીને જવું. અથવા ઘરનું કામ કરી શકાય. વાસીદું વાળી શકાય કે વાસણ ઉટકી શકાય. હા, આપણાં પ્રોબ્લેમ માટે દુનિયાને દોષ દેવાનું ટાળીએ એ સારી વાત છે. અને આપણે પહેલેથી જ નક્કી કરી લેવું કે ગુસ્સો આવે તો એવી કઈ જગ્યા છે જ્યાં તમે જાઓ તો મનને શાંતિ મળે. બસ, ત્યાં પહોંચી જવું. હળવું સંગીત કે પછી હાસ્યજનક ટીવી શૉ કે ફિલ્મ જોઈ શકાય. એનાથી વધારે એ કે આવો ઉભરો વારે વારે આવે, વારે તહેવારે આવે તો મનને વારવું અને માનવું કે આ તો એક તક છે આપણાં જીવનમાં કોઈ હકારાત્મક બદલાવ લાવવા માટે. અને કાંઇ ન થાય તો ઊંડા ઊંડા શ્વાસ લો! કોઈની કોઈ વાત પર કે વર્તન પર ગુસ્સો આવે તો પ્રતિક્રિયા શા માટે? અમને તો ઈસ્ટ લંડનનાં ઈલી ઈલ્યાસબેનની પ્રતિક્રિયા ગમી. ડીલવરી બોય બર્ગર ખાઈ ગયો તો ખાઈ ગયો. કદાચ એની ભૂખ મારી ભૂખથી વધારે હશે. ક્રોધાવેશ શા માટે? વ્હાય ધીસ કોલાવરી ડી?શબ્દશેષ:“કોઈ પણ ટૅન્ટ્રમ્ (ક્રોધાવેશ) કે પાવર સ્ટ્રગલ (સત્તા માટેની ખેંચતાણ)નાં મૂળમાં, જે હજી મળી નથી એવી જરૂરિયાતો હોય છે.” –અમેરિકન સાયકોલોજિસ્ટ લેખક માર્શલ રોઝનબર્ગTantrum: Explosion of emotion, rage, itch emergeMotherly mind, if you had bodyI will cut you on body, injury woundSalt Bharat; Oh, growing gumdaAnd let the ripe be done, beatingThe cuttack of flies on ParuAnd…But, you are like God..-Chinu ModiThe one who gets angry is our own. Granddaughters. And our mind is Mahamaya. We love the word Tantrum. The whole word is temper tantrum. Temper means mood, attitude of mind, anger, irritation. If the child does not get what he wants, then he slips, bully, cries, gets angry. Usually this happens to a two year old. The situation which is also called ‘Terribal Two’. But this happens to many big ones too. If they don’t get what they expect, they get angry or then say such that the talk gets changed. They would have been fighting. Guess you’re hungry for a cucumber and you ordered online at a restaurant. Now you are waiting. Mobile app shows that the delivery boy has left with a parcel. But if the delivery boy is hungry and he eats your food himself sitting on the road and then messages you that I have eaten your food…. So what do you do? Anger will always come. Hungry man gets angry. Now to order again. Taking a refund of that one. To have a fight. Then if the tantrum aka the explosion of emotions, anger, it is justified. Also according to a breaking news when this happened in East London that a delivery boy from Uberites ate two burgers, chips and chicken wrap ordered by a student named Eli Ilyas and then texted from above saying ‘ Sorry, love.. I’m yours Ate mine ‘.. and then it was a matter of surprise. That girl didn’t react at all. Neither did he report it. Neither did he get angry. He gave another order again. And then when that food was delivered, he ate his mine. We were surprised to read this news. It is considered unreal to not get angry in such a thing. Except that person is suffering from sadness (depression) and does not get angry. But here it wasn’t like this. Then we thought that not reacting was the only true and good thing. So maybe that delivery boy is hungry. So it was good that he ate the food parcel. Feeding the hungry is our religion. But if I tell the truth, if this happens then I get angry. If someone else eats the food that came for me, then I will feel the fullness of feelings aka anger and I will always do the bullying. Whatever happens to me is a different thing, but like the ringan in the first book, I have to give good and Sufiyani advice to the wise readers. Yes, there is a need that I won’t even try to throw a tantrum in such a situation anymore. Promise…There are different beliefs about the origin of the word tantrum. From the eighteenth century, this word has been reading these tantrum writings. Then it was often used in polytheism means tantrums, tantrums or tantrums. Antarims is the only word in the English language which means the idea with anger or the weird, outstanding or irresponsible change of behavior. It is said that today’s word tantrum has been currenced as a word of speech. According to the Century Dictionary (1904) the word spoken in the Wales region of Britain is tant which means the arrow of emotion, the strangers hustle, the push or the stretch beyond the limit. The original Latin word ‘tennius’ means stress, stretch. Tantra is the word of the sixteenth century which means playing bugle, from which tantrum as the word of common speaking means chaos, boomran or shout (in opposition to kashak) is believed to have been prevalent. Tantrum means excessive anger or bullying without reason or even need. We however believe that this word came from the Sanskrit word ‘Tantram’. The word tantram means to wrap or wrap. Be someone that anger wraps you up and then you step, raise your hand and speak; which is not worth doing but you have no control over it.What if a tantrum comes? Letting it happen. It is a good thing that the anger of the mind goes away. Or… Why does it happen?- If we know the reason for this, then the tantrum can be avoided for the second time. Or do something different at the same time. Like watering a plant, like walking outside. Or housework can be done. Vasidu can be wore or utensils can be removed. Yes, it’s a good thing to avoid blaming the world for our problems. And we have already decided that if you get angry, which is the place where you get peace of mind. Just gonna get there. Light music or a funny tv show or movie to watch. More than that it comes up again and again, if the festival comes again and again, it is a chance to make a positive change in our lives. And if nothing happens take a deep breath! If you get angry on someone’s talk or behavior, then why react? We liked the reaction of Eli Ilyasben from East London. Delivery boy ate the burger so he ate it. Maybe his hunger will be more than my hunger. Why the rage? Who is this calavary d?Vocabulary:′′ At the root of any tantrum (rage) or power struggle, there are needs that have not yet been met.”-American psychologist writer Marshall Rosenberg  · Hide original  · 

Leave a comment

Filed under Uncategorized

પ્રતિભાશાળી ઝીનત અમાન

May be an image of 1 person, hair, standing and outerwear

ખુબસુરત અને પ્રતિભાશાળી ઝીનત અમાનહિન્દી ફિલ્મોના જાણીતા અભિનેત્રી, મોડેલ અને બ્યુટી ક્વિન ઝીનત અમાનનો ૧૯ નવેમ્બરે ૬૯ મો જન્મ દિવસ. તેઓ સિત્તેર અને એંશીના દાયકાના જાણીતા સ્ટાર હતાં. તેઓ મીસ એશિયા પેસિફિક ટાઈટલ ૧૯૭૦માં જીત્યાં હતાં. આ ટાઈટલ જીતનારા ઝીનત પહેલાં સાઉથ એશિયન મહિલા હતાં. હિન્દી ફિલ્મોમાં ઝીનત અમાનને નાયિકાના આધુનિક સ્વરૂપ માટે યાદ કરવા જોઈએ. ૧૯ નવેમ્બર, ૧૯૫૧ના રોજ મુંબઈમાં ભોપાલ સ્ટેટના શાસક પરિવારના સભ્ય અમાનુલ્લાહ ખાનને ત્યાં તેમનો જન્મ. અમાનુલ્લાહ ‘મુઘલ-એ-આઝમ’ અને ‘પાકીઝા’ જેવી ફિલ્મોના લેખન સાથે સંકળાયા હતાં. તેઓ ‘અમાન’ નામે લખતા, માટે ઝીનતે મોટા થઈને પોતાની અટક રૂપે ‘અમાન’ અપનાવી લીધું. ઝીનત ૧૩ વર્ષના હતાં ત્યારે પિતાજીનું નિધન થયું હતું. તેમના માતા સ્કીંડિયા વર્ધીનીએ હેઇન્સ નામના જર્મન પુરુષ સાથે લગ્ન કર્યા હતાં. ઝીનત રઝા મુરાદની પિતરાઈ બહેન અને અભિનેતા મુરાદના ભત્રીજી થાય. ઝીનત પંચગીનીની સ્કૂલમાં ભણ્યા અને લોસ એન્જિલસની યુનિવર્સીટી ઓફ સર્ધન કેલિફોર્નિયામાં વિદ્યાર્થીની રૂપે ગયેલા પણ સ્નાતક થઇ શક્યા નહોતાં. ભારત પરત થઈને તેમણે ફેમિના સામયિકમાં કામ કરવું શરૂ કર્યું અને પછી મોડેલિંગ તરફ વળ્યાં. ૧૯૬૬માં તેમણે તાજમહાલ ટી માટે મોડેલિંગ કર્યું હતું. મીસ ઇન્ડિયા સ્પર્ધામાં તેઓ સેકંડ રનર-અપ બન્યા અને ૧૯૭૦માં મીસ એશિયા પેસિફિક ટાઈટલ જીત્યાં હતાં. ૧૯૭૧માં ઓ.પી. રાલ્હનની ‘હલચલ’માં ઝીનતે નાની ભૂમિકા કરીને શરૂઆત કરી હતી. કિશોર કુમાર અભિનીત ‘હંગામા’માં તેઓ સાઈડ હિરોઈન બન્યા. બંને ફિલ્મો નિષ્ફળ જતાં તેઓ બેગ-બિસ્તરા બાંધીને માતા અને સાવકા પિતા સાથે ભારત છોડી માલ્ટા જવા તૈયાર થઇ ગયાં હતાં. દેવ આનંદે તેમની ફિલ્મ ‘હરે રામ હરે ક્રિષ્ણ’ માટે ઝાહિદાને પોતાની બેનની ભૂમિકા ઓફર કરી હતી પણ તેમણે તે ન સ્વીકારતા છેલ્લી ઘડીએ ઝીનત અમાનને તે તક મળી હતી. એ ફિલ્મના ‘દમ મારો દમ’ ગીતે ધૂમ મચાવી. ઝીનતને ફિલ્મફેરનો શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી એવોર્ડ મળ્યો. પછી તો દેવ-ઝીનત જોડીએ અડધો ડઝન ફિલ્મો આપી. ‘હીરા પન્ના’, ‘ઈશ્ક ઈશ્ક ઈશ્ક’, ‘પ્રેમ શાસ્ત્ર’, ‘વોરંટ’, ‘ડાર્લિંગ ડાર્લિંગ’ અને ‘કલાબાઝ’. જેમાંથી ‘વોરંટ’ને ખુબ સફળતા મળી. એજ રીતે હાથમાં ગિટાર લઇને ‘ચુરા લિયા હૈ તુમને’ ગાતા ઝીનતને લાખો લોકોએ વખાણ્યા. દરેક હિન્દી ફિલ્મ મેગેઝીનના કવર પેજ પર ઝીનત છવાયા, ‘સિને બ્લિટ્ઝ’ સામયિકનો પહેલો અંક જ ઝીનતના કવરપેજ ફોટોથી આવ્યો. ઝીનતને દેવ આનંદ ઉપરાંત બી.આર. ચોપ્રા, રાજ કપૂર, મનમોહન દેસાઈ, ફિરોઝ ખાન, નાસીર હુસૈન, મનોજ કુમાર, પ્રકાશ મેહરા, રાજ ખોસલા કે શક્તિ સામંત જેવાં નિર્દેશકોએ લીધાં. રાજ કપૂરની ‘સત્યમ શિવમ સુન્દરમ’માં ઝીનતની સેક્સ અપીલનો ભરપુર ઉપયોગ થયો. એ માટે ઝીનતની ખુબ ટીકા પણ થઇ. જોકે એને કલાના કાર્ય તરીકે જોવામાં આવ્યું. તેમને શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનું ફિલ્મફેર નામાંકન મળ્યું. ક્રિશ્ના શાહે ધર્મેન્દ્ર અને રેક્સ હેરીસન સહિતના દેશી-વિદેશી કલાકારો સાથેની ‘શાલીમાર’માં ઝીનતને લીધાં. ફિલ્મ નિષ્ફળ ગઈ. જોકે ‘હિરાલાલ પન્નાલાલ’, ‘ચોર કે ઘર ચોર’ જેવી ફિલ્મો આવી પણ ‘ડોન’ની સફળતાએ ફરી બધું બદલી નાંખ્યું. તેના નિર્માતા નરીમાન ઈરાની ‘ડોન’ બનતી હતી ત્યારે ગુજરી ગયા અને ઝીનતે તે ફિલ્મ માટે કોઈ ફી લીધી નહોતી. પછી ‘ધરમ વીર’, ‘છૈલા બાબુ’ અને ‘ધ ગ્રેટ ગેમ્બલર’ ની સફળતા આવી. એંશીના દાયકામાં મલ્ટી સ્ટારર ફિલ્મો આવી, તેમાં હીરો-ઓરીએન્ટેડ ફિલ્મોમાં સેક્સ અપીલ માટે ઝીનતનો ઉપયોગ થયો. પણ તેનાથી વિપરીત દુષ્કર્મ પીડિતા રૂપે બી.આર. ચોપરાની ફિલ્મ ‘ઇન્સાફ કા તરાઝું’માં ઝીનતનો અભિનય ખીલી ઊઠ્યો. તેમને શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનું ફિલ્મફેર નામાંકન મળ્યું. પછી ‘કુરબાની’, ‘અલીબાબા ઔર ૪૦ ચોર’, ‘દોસ્તાના’ કે ‘લાવારીસ’ની સફળતા આવી. ૧૯૮૯માં નાયિકા રૂપે છેલ્લીવાર ઝીનત ‘ગવાહી’માં જોવા મળ્યાં. એકાદ દસકા બાદ ઝીનત ‘ભોપાલ એક્સપ્રેસ’માં નાની ભૂમિકામાં આવ્યાં. પછી ‘બૂમ’થી ‘સ્ટ્રિંગ્સ ઓફ પેશન’ (૨૦૧૨) સુધી તેઓ દેખાતા રહ્યાં છે. ક્યારેક તેઓ ટીવી પર ઇન્ટરવ્યું આપતાં જોવા મળ્યાં. ૨૦૦૮માં ઝીનતનું તેમના સીનેપ્રદાન માટે ઝી સિને એવોર્ડ કાર્યક્રમમાં લાઈફટાઈમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડથી સન્માન થયું. ૨૦૧૦માં કોલંબોમાં આઈફા એવોર્ડથી સન્માન થયું, જે એવોર્ડ ઝીનતે તેમના માતાજીને અર્પણ કર્યો.ઝીનત અમાને ૧૯૮૫ના મઝહર ખાન સાથે લગ્ન કર્યા અને તેમણે આઝાન અને ઝહાન નામના બે દીકરા છે. ૧૯૯૮માં પતિ મઝહર ખાનનું નિધન થયું. આજે ઝીનત તેમના બે દીકરાઓ સાથે રહે છે. સામાજિક અને એવોર્ડ ફંક્શનમાં તેઓ દેખા દે છે. ઝીનત અમાનના જાણીતા ગીતો: દમ મારો દમ (હરે રામ કરે ક્રિષ્ણ), પન્ના કી તમન્ના હૈ (હીરા પન્ના), ચુરા લિયા હૈ (યાદોં કી બારાત), આપ જૈસા કોઈ મેરી ઝીંદગી મેં આયે, ક્યા દેખતે હો, લૈલા ઓ લૈલા (કુરબાની), હમ દોનોં દો પ્રેમી (અજનબી), સત્યમ શિવમ સુન્દરમ, ભોર ભયે પનઘટ પર, ચંચલ શીતલ નિરમલ કોમલ (સત્યમ શિવમ સુંદરમ), જીસકા મુઝે થા ઇન્તઝાર (ડોન), કબકે બિછડે હુએ હમ આજ (લાવારીસ), હાય હાય યે મજબુરી, મૈ ના ભુલુંગા (રોટી કપડાં ઔર મકાન).નવેમ્બરના સિતારા: નરેશ કાપડીઆ પુસ્તકનો અંશ..

Leave a comment

Filed under Uncategorized

સાત્વિક ભોજન અને હું…પરેશ વ્યાસ

May be an image of food and text

Leave a comment

by | એપ્રિલ 9, 2021 · 2:51 એ એમ (am)

બહુઆયામી કવયિત્રી+++

May be an image of 2 people, including Gaurang Vyas, people standing and text

1 ટીકા

by | એપ્રિલ 8, 2021 · 2:53 એ એમ (am)

વર્ષ જે હતું જ નહીં.

નહીં તો કેટલા હળવા હવાના શ્વાસ? પણ ઉશનસ્બિચારે બે’ક લીધા, ના લીધા ત્યાં થાક લાગ્યા છે!– ઉશનસ્કેવું વર્ષ? વાઇરસે તો ભાઈ માઠી કરી. મહામારી માર માર આવી અને અમે હવાતિયાં માર્યા. ડરી ડરીને ચાલ્યા. દંડા ખાધા. દંડ ભર્યા. માસ્ક પહેર્યા, સેનેટાઇઝર છાંટ્યા અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સ પાળ્યા. અને જીવ ઊકળે ત્યાં લગ ઉકાળા પીધા. ઇમ્યુનિટી વધી? માય ફૂટ… મન ઉચાટમાં રહ્યું સતત. પૈસાની કમી નડતી રહી, કનડતી રહી. ઇન્ટરનેટ હતું તો સંપર્ક રહ્યો. કેટલીય વેબસીરીઝ જોઈ પણ એની અભદ્ર ભાષા, ગંદી ગાળો અમને એઝ યુઝવલ, માનસિક સાંત્વના આપવામાં નિષ્ફળ રહી. દ્ર્શ્યશ્રાવ્ય શારીરિક સંબંધો ઉપરાંત સૃષ્ટિ વિરુદ્ધનાં કર્મોથી ખદબદતી આ વેબસીરીઝમાં શું સારું હતું?- તે તો યાદ રહ્યું જ નહીં. સમય સારો ન હોય ત્યારે અમથી ય સારી વાત ક્યાં યાદ રહે છે? આખું વર્ષ અમે મોબાઈલ કે લેપટોપમાં તાગી તાગીને જોતાં રહ્યા. ટ્રોલ થતાં રહ્યા. અન્યને ટ્રોલ કરતાં રહ્યા. રોજ કોઈની ને કોઇની વર્ષગાંઠ હોય, લગ્નગાંઠ હોય. એકના એક સંદેશ રોજ અમે યંત્રવત લખતા રહ્યા. અને રોજ રોજ વેબિનાર કે વર્ચ્યુયલ મીટિંગમાં અમે કૂચે મરતા રહ્યા. સાલું, થાકી જવાય છે, હોં. આ બધી જદ્દોજિહાદ….. જદ્દોજિહાદ એટલે? ભગવદ્ગોમંડલ અનુસાર જદ્દોજિહાદ એટલે કોશિશ, પ્રયત્ન. હવે કહો, તમે જ કહો કે આ જીવવાની ય કોઈ જદ્દોજિહાદ હોય? આઈ મીન, શ્વાસ જેવા શ્વાસ જો ચાલે તો ચાલે નહીંતર એ ય ઊડન છૂ.. ઓળખીતા પાળખીતામાં કેટલાં ય જણ માંદગીમાં મર્યા. અમે ટેલિફોનિક બેસણુંમાં સહભાગી બન્યા. અથવા ૐ શાંતિનાં સ્ટીરિયોટાઈપ મેસેજ મોકલ્યા કર્યા. મરનારને જાણતા ન હોઈએ તો પણ આમ ૐ શાંતિ લખવામાં આપણું શું જાય? કોઈએ અમથું ય ક્યાં વાંચે છે? અને લાખો નિરાશામાં એક આશાનું કિરણ તો અલબત્ત હતું જ નહીં અથવા હતું તો અમે નજરઅંદાજ કીધું. અળસિયાની જેમ જીવ્યા આખું વર્ષ. કેટલાંય ધંધા પડી ભાંગ્યા. અથવા ભાંગી પડ્યા. આફત સાગમટે આવી અને હવે જવાનું નામ લેતી નથી. એ તો લાંબો વીઝા લઈને આવી છે. પરમેનન્ટ રેસિડન્સી લઈને આવી હોય એ ક્યાંથી જાય? વારે વારે ‘યા’ ‘યા’ બોલતાં યાયાવરો ય ડીસેમ્બરમાં ઈન્ડિયા આવતા હતા. હવે આવતા નથી. સારું થયું નથી આવતા. મીનરલ વોટરનો ખર્ચો બચ્યો. આપણાં કવિઓ લેખકો ગજબ કરતાં રહ્યા. તેઓ તો હકારની વાતો કરતાં રહ્યા. અરે સાહેબો! ક્યાં સુધી દુનિયાને ઊંધા ચશ્માં પહેરાવશો? પોઝિટિવ વાતો કરો, પોઝિટિવ વાતો કરો… હાલી નીકળ્યા, મોટાં. અમે તો ઓણ સાલ ‘પોઝિટિવ’ શબ્દથી જ ડરતા રહ્યા છીએ અને તમે આ વર્ષે શું સારું થયું? –એનાં સંદેશ વાઇરલ કરતાં રહો છો? સૌ સારાવાનાં થશે એવી સાંત્વના દેતા રહો છો? અરે સાહેબ, એવું ક્યાં થાય છે? એ બધી ખોખલી વાતો છે. અને ઉપરથી ચૂંટણી, આંદોલન અને રાજકારણનાં આટાપાટા. એમને સભા, સરઘસ કે મેળાવડાંનાં કોઈ બંધન નડતાં નથી. ખોટા માણસો અને એમની ખોટી વાતો. ખોરી વાતો. દોગ્લી વાતો. તળ સમજવાની ત્રેવડ નહીં. અહીં તો સઘળું ઉપરછલ્લું. કોમિક સ્ટ્રીપ પીનટ્સનું મુખ્ય પાત્ર ચાર્લી બ્રાઉન કહે છે કે આખું વર્ષ દહેશતભર્યું વીત્યું. હવે આગામી વર્ષમાં એવું કરવું નથી. આવતા વર્ષે સાગમટું ડરવું નથી. હવે એક એક દિવસને હું વારાફરતી ડરી ડરીને ગુજારીશ. નવાં વર્ષે આપને એ ગુજારિશ છે આપ પણ એવું જ કરતાં રહો. આપણે રહ્યા દુ:ખનાં દહાડી કામદાર. અને પછી તો આપણો એ જ દેશી ચિરંજીવ મુહાવરો. દુ:ખનું ઓસડ દહાડાં. પણ એટલું પાકકું કે રોજ રોજ, એક પછી એક દિવસ વ્રારફરતી દહેશતમાં ગુજારવો. હેં ને? જુઓને આ આખાય લેખમાં અમે કોઈ પણ સારી વાત લખી નહીં. માત્ર કકળાટ કાઢ્યો. હવે અમને ખરેખર સારું લાગે છે. દુ:ખનાં રોદણાં રડવાથી અમને એક્ચ્યુલી સારું લાગ્યું. જેમ દેરાણી જેઠાણી મળે અને સાસુની ખાનગીમાં નિંદા કરીને જે સુખ પામે, આ તો એવું થયું. અને પછી… ભૂલી જવું. આવું વર્ષ જે હતું જ નહીં.

47You, Yamini Vyas, Gaurang Vyas and 44 others9 CommentsLikeCommentShare

1 ટીકા

Filed under Uncategorized

“પેન્ગ્રી:પરેશ વ્યાસ

“પેન્ગ્રી: વૈશ્વિક મહામારીમાં લોકોની બેકાળજી, ગુસ્સો આવે કે નહીં? ઉઘાડાં મુખે રખડતાં માણસો જોઈ એ બાળકે ફેવિકોલ લગાડી માસ્ક પહેર્યો –યામિની વ્યાસ કોવિડ-૧૯ હવે ૨૦૨૧ સુધી ચાલે એવું લાગે છે. એમ લાગે કે ગયો પણ એ તો આવ જા કરતો રહે છે. લોકો સામાન્ય કાળજી લેતા નથી. મને ગુસ્સો આવે છે અને શબ્દ મળી આવે છે પેન્ગ્રી (Pangry). બે શબ્દો જોડાયા અને એક શબ્દ બન્યો. ઈંગ્લિશમાં એને પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ કહે છે. એવા એક શબ્દ હેન્ગ્રી (Hangry) વિષે લખી ગયા છીએ. મૂળ બે શબ્દો છે; હન્ગ્રી (ભૂખ) અને એન્ગ્રી (ગુસ્સો). અર્થ સાફ છે. ભૂખ લાગે ત્યારે ખાવાનું ન મળે, અથવા મળવામાં વિલંબ થાય તો ગુસ્સો આવે અને પછી એવી સ્થિતિમાં નાની નાની બાબત પર પણ ગુસ્સો આવી જાય. લંચનો સમય હોય ત્યારે તમારે સાહેબ પાસે જવાનું ટાળવું. સાહેબને ભૂખ લાગી હોય. એટલે જલદીથી અકળાઈ જાય. અને એવી હેન્ગ્રી અવસ્થામાં તેઓ ગુસ્સો કરે અને તમારું કામ થાય જ નહીં. બસ એવા જ મતલબનો એક પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ આજકાલ ચલણી બન્યો છે. ના, ડિક્સનરીમાં હજી સ્થાન મળ્યું નથી પણ મળવું જોઈએ, એવું અમને લાગે છે. પેન્ગ્રી શબ્દ અલબત્ત અર્બન ડિક્સનરીમાં છે પણ અર્બન ડિક્સનરી અધિકૃત રીતે માન્ય નથી. આ ડિક્સનરીમાં શામેલ અર્થ લોકો દ્વારા કરાયેલા હોય છે. અર્બન ડિક્સનરી અનુસાર એનો અર્થ થાય છે: પેનિક + એન્ગ્રી. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર પેનિક એટલે ધ્રાસકો, ગભરાટ, ફાળ, (ભીતિ અંગે) નિષ્કારણ, અતિશય, આતંક, ગભરાઈ કે હેબતાઈ જવું, સંત્રસ્ત કરવું, અદમ્ય અને પૂરઝડપે લોકોમાં પ્રસરતી ભીતિ અને એન્ગ્રી. એટલે ગુસ્સે થયેલું, ક્રુદ્ધ,,ખફા. એવી ય સ્થિતિ આવે કે તમને ગભરાટ પણ થાય અને ગુસ્સો પણ આવે. ગુસ્સો એ વાતનો કે જેને તમે સોંપ્યું એ કામ એણે કર્યું નહીં. અને ગભરાટ એનો કે હવે એ થશે કેવી રીતે? પેન્ગ્રી એટલે પેનિક + એન્ગ્રી જો કે અત્યારે જે ‘પેન્ગ્રી’ શબ્દ પ્રચલિત થયો છે એ જાણીતા ઓનલાઈન સમાચાર પત્ર અને બ્લોગ હફિન્ગટન પોસ્ટ દ્વારા ઘડવામાં આવ્યો. આ ય દેખીતી રીતે પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ છે. અહીં પેન્ગ્રી એટલે પૅન્ડેમિક + એન્ગ્રી. પૅન્ડેમિક તો હવે આપણને કોઠે પડી ગયો છે. કોવિડનાં આંકડા હવે આપણને મુઝવતાં નથી. પાડોશી રાજ્યમાં કેસ વધે તો આપણે -એમાં આપણે શુંઉઉ?- એમ કહીને ખભા ઊલાળીએ છીએ. તેમ છતાં આપણે બજારમાં જઈએ તો ઘણાં એવા નફ્ફટ અને નફિકરાં લોક ફરે છે જેઓ માસ્ક પહેરતા નથી. શારીરિક અંતર જાળવતા નથી. તેઓ અડિયલ છે. તમને અડ અડ કરે છે. ટોળે મળવું એમનો સ્વભાવ છે. આજકાલ માણસ પણ રાજકારણી જેવા થઈ ગયા છે. હશે ભાઈ! પણ અમને આવું આવું જોઈને ગુસ્સો આવે છે. બસ એને જ કહેવાય પેન્ગ્રી. આમ પણ રોગનો પ્રભાવ એવો છે કે જરાય નોર્મલ થવા જઈએ છે, છૂટ લઈએ છીએ અને પરિસ્થિતિ વકરે છે. અમારો સ્વભાવ જ ગુસ્સેદાર થઈ ગયો છે. હતાશા આવી જાય છે. લોકો કેમ કાંઇ સમજતા નથી. જો તમને એવું થતું હોય તો તમે એકલાં નથી. ઘણાંને આવું થાય છે. શું કરીએ? કેમ કરીએ? લાગણીનું તો ભઇ એવું કે એ તો આવે ને જાય. લાગણીમાં નથી કાંઇ સારું કે નથી ખરાબ. લાગણીમાં કશું ય સાચું નથી કે નથી કાંઇ ખોટું. લાગણી તો બસ લાગણી છે. જે છે તે છે. પેન્ગ્રીપણું આવે તો મનમાં ને મનમાં ન રાખવું, કોઈને કહી દેવું અથવા તો લખી નાંખવું. રોગચાળો સતત કાંકરીચાળો કર્યા કરે અને તમને થાય કે કાંઇ કેટલું છે, જે હવે તમે મિસ કરી રહ્યા છો. ફરવા જવાનું મર્યાદિત થયું છે. લોકોની સાથે મેળમિલાપ પણ કયાં પહેલાં જેવો થાય છે? પ્રેમની અંગત રંગત સંગત અનુભૂતિ હવે નદારદ છે. પણ જો તમે બસ આવું ને આવું જ વિચાર્યા કરશો તો પેન્ગ્રી અવસ્થા વધારે જટિલ બનશે. તમે શું ગુમાવ્યું?-તે કરતાં આડકતરી રીતે શું સારું થયું?- એનો વિચાર કરીએ તો સારું. આજકાલ વેબસીરીઝ ઘણી આવી રહી છે. સમય વ્યતીત કરવાનું આ સારું સાધન છે. ધ્યાન અન્યત્ર જાય એટલે સારું. કોવિડ વિષેનાં સમાચારને વારંવાર જોવા સાંભળવા નહીં. એક કરવા જેવુ કામ છે. અને એ છે ન્યૂઝ ચેનલ્સનો ઉપવાસ. રોજ બધે એકનું એક બને છે. આટલાં નવાં કેસ. અહીં યુકેનો સ્ટ્રેન અને ત્યાં બ્રાઝિલનો સ્ટ્રેન તો ક્યાંક સાઉથ આફ્રિકાનો સ્ટ્રેન. વાઇરસ પણ રૂપ બદલે છે. પણ આપણે એવું રોજ રોજ જાણીને શું ફાયદો? ગુસ્સો આવી જાય છે. નિરાશા ઘેરી વળે. માટે એક સલાહ એ કે ન્યૂઝનું એકટાણું કરવું. એકાદ વખત નજર નાંખો એટલે પત્યું. અને હા, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પણ મહામારીનાં વીડિયો ખોલવા જ નહીં. એક બીજી વાત. મહામારી છે તો ઈચ્છા પ્રમાણે કશું ય થવાનું નથી. અપેક્ષા હોય પણ શક્ય નથી. તો શું? ઈચ્છા કે આકાંક્ષા કે અપેક્ષા તો હોય જ, ભલે પછી એ દુ:ખનું કારણ બને. અહીં ઈચ્છાને સમૂળગી ત્યજી દેવાનું સૂચન નથી. આપણે ઓર્ડિનરી માણસો છીએ. ઇચ્છાનું હલેસું છે તો આ જનમની હોડીમાં બેસીને ભવસાગર પાર કરવાની ખેવના આપણે કરીએ છીએ. બસ, ઇચ્છાને થોડી ફાઇન ટ્યુન કરો. એનું સ્વરૂપ બદલો. એની ફ્રીક્વન્સી બદલો. એવું કરશો તો પેન્ગ્રી અવસ્થામાં રાહત મળશે. અને હા, જાતની સંભાળ લેવાની ચૂકશો નહીં. અન્ય માટે કરવું પણ જાતનાં ભોગે કશું ય નહીં. સ્વાર્થ સારી વાત છે. મહામારી વૈશ્વિક છે. ગુસ્સો વ્યાપક છે. મનની સ્થતિ અઘરી છે. પણ આ જ તો છે આપણી ચેલેન્જ. ટકી જવું. ડાર્વિનનો ઉત્ક્રાંતિવાદ કહે છે જીવવા માટે જદ્દોજિહાદ અને સમર્થ હોય એ ટકી જાય. અમે કહીએ છીએ કે જે ટકી જાય એ જ સમર્થ. જો ટક્યા, વોહ સિકંદર.. ! શબ્દ શેષ: “ગુસ્સો આવે તો બોલતાં પહેલાં મનોમન એકથી દસ સુધી ગણવું. ખૂબ ગુસ્સો આવે તો સો સુધી ગણવું.” –ત્રીજા અમેરિકી પ્રેસિડન્ટ થોમસ જેફરસન”.
Paresh wrote: “પેન્ગ્રી: વૈશ્વિક મહામારીમાં લોકોની બેકાળજી, ગુસ્સો આવે કે નહીં? ઉઘાડાં મુખે રખડતાં માણસો જોઈ એ બાળકે ફેવિકોલ લગાડી માસ્ક પહેર્યો –યામિની વ્યાસ કોવિડ-૧૯ હવે ૨૦૨૧ સુધી ચાલે એવું લાગે છે. એમ લાગે કે ગયો પણ એ તો આવ જા કરતો રહે છે. લોકો સામાન્ય કાળજી લેતા નથી. મને ગુસ્સો આવે છે અને શબ્દ મળી આવે છે પેન્ગ્રી (Pangry). બે શબ્દો જોડાયા અને એક શબ્દ બન્યો. ઈંગ્લિશમાં એને પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ કહે છે. એવા એક શબ્દ હેન્ગ્રી (Hangry) વિષે લખી ગયા છીએ. મૂળ બે શબ્દો છે; હન્ગ્રી (ભૂખ) અને એન્ગ્રી (ગુસ્સો). અર્થ સાફ છે. ભૂખ લાગે ત્યારે ખાવાનું ન મળે, અથવા મળવામાં વિલંબ થાય તો ગુસ્સો આવે અને પછી એવી સ્થિતિમાં નાની નાની બાબત પર પણ ગુસ્સો આવી જાય. લંચનો સમય હોય ત્યારે તમારે સાહેબ પાસે જવાનું ટાળવું. સાહેબને ભૂખ લાગી હોય. એટલે જલદીથી અકળાઈ જાય. અને એવી હેન્ગ્રી અવસ્થામાં તેઓ ગુસ્સો કરે અને તમારું કામ થાય જ નહીં. બસ એવા જ મતલબનો એક પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ આજકાલ ચલણી બન્યો છે. ના, ડિક્સનરીમાં હજી સ્થાન મળ્યું નથી પણ મળવું જોઈએ, એવું અમને લાગે છે. પેન્ગ્રી શબ્દ અલબત્ત અર્બન ડિક્સનરીમાં છે પણ અર્બન ડિક્સનરી અધિકૃત રીતે માન્ય નથી. આ ડિક્સનરીમાં શામેલ અર્થ લોકો દ્વારા કરાયેલા હોય છે. અર્બન ડિક્સનરી અનુસાર એનો અર્થ થાય છે: પેનિક + એન્ગ્રી. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર પેનિક એટલે ધ્રાસકો, ગભરાટ, ફાળ, (ભીતિ અંગે) નિષ્કારણ, અતિશય, આતંક, ગભરાઈ કે હેબતાઈ જવું, સંત્રસ્ત કરવું, અદમ્ય અને પૂરઝડપે લોકોમાં પ્રસરતી ભીતિ અને એન્ગ્રી. એટલે ગુસ્સે થયેલું, ક્રુદ્ધ,,ખફા. એવી ય સ્થિતિ આવે કે તમને ગભરાટ પણ થાય અને ગુસ્સો પણ આવે. ગુસ્સો એ વાતનો કે જેને તમે સોંપ્યું એ કામ એણે કર્યું નહીં. અને ગભરાટ એનો કે હવે એ થશે કેવી રીતે? પેન્ગ્રી એટલે પેનિક + એન્ગ્રી જો કે અત્યારે જે ‘પેન્ગ્રી’ શબ્દ પ્રચલિત થયો છે એ જાણીતા ઓનલાઈન સમાચાર પત્ર અને બ્લોગ હફિન્ગટન પોસ્ટ દ્વારા ઘડવામાં આવ્યો. આ ય દેખીતી રીતે પૉર્ટ્મૅન્ટો શબ્દ છે. અહીં પેન્ગ્રી એટલે પૅન્ડેમિક + એન્ગ્રી. પૅન્ડેમિક તો હવે આપણને કોઠે પડી ગયો છે. કોવિડનાં આંકડા હવે આપણને મુઝવતાં નથી. પાડોશી રાજ્યમાં કેસ વધે તો આપણે -એમાં આપણે શુંઉઉ?- એમ કહીને ખભા ઊલાળીએ છીએ. તેમ છતાં આપણે બજારમાં જઈએ તો ઘણાં એવા નફ્ફટ અને નફિકરાં લોક ફરે છે જેઓ માસ્ક પહેરતા નથી. શારીરિક અંતર જાળવતા નથી. તેઓ અડિયલ છે. તમને અડ અડ કરે છે. ટોળે મળવું એમનો સ્વભાવ છે. આજકાલ માણસ પણ રાજકારણી જેવા થઈ ગયા છે. હશે ભાઈ! પણ અમને આવું આવું જોઈને ગુસ્સો આવે છે. બસ એને જ કહેવાય પેન્ગ્રી. આમ પણ રોગનો પ્રભાવ એવો છે કે જરાય નોર્મલ થવા જઈએ છે, છૂટ લઈએ છીએ અને પરિસ્થિતિ વકરે છે. અમારો સ્વભાવ જ ગુસ્સેદાર થઈ ગયો છે. હતાશા આવી જાય છે. લોકો કેમ કાંઇ સમજતા નથી. જો તમને એવું થતું હોય તો તમે એકલાં નથી. ઘણાંને આવું થાય છે. શું કરીએ? કેમ કરીએ? લાગણીનું તો ભઇ એવું કે એ તો આવે ને જાય. લાગણીમાં નથી કાંઇ સારું કે નથી ખરાબ. લાગણીમાં કશું ય સાચું નથી કે નથી કાંઇ ખોટું. લાગણી તો બસ લાગણી છે. જે છે તે છે. પેન્ગ્રીપણું આવે તો મનમાં ને મનમાં ન રાખવું, કોઈને કહી દેવું અથવા તો લખી નાંખવું. રોગચાળો સતત કાંકરીચાળો કર્યા કરે અને તમને થાય કે કાંઇ કેટલું છે, જે હવે તમે મિસ કરી રહ્યા છો. ફરવા જવાનું મર્યાદિત થયું છે. લોકોની સાથે મેળમિલાપ પણ કયાં પહેલાં જેવો થાય છે? પ્રેમની અંગત રંગત સંગત અનુભૂતિ હવે નદારદ છે. પણ જો તમે બસ આવું ને આવું જ વિચાર્યા કરશો તો પેન્ગ્રી અવસ્થા વધારે જટિલ બનશે. તમે શું ગુમાવ્યું?-તે કરતાં આડકતરી રીતે શું સારું થયું?- એનો વિચાર કરીએ તો સારું. આજકાલ વેબસીરીઝ ઘણી આવી રહી છે. સમય વ્યતીત કરવાનું આ સારું સાધન છે. ધ્યાન અન્યત્ર જાય એટલે સારું. કોવિડ વિષેનાં સમાચારને વારંવાર જોવા સાંભળવા નહીં. એક કરવા જેવુ કામ છે. અને એ છે ન્યૂઝ ચેનલ્સનો ઉપવાસ. રોજ બધે એકનું એક બને છે. આટલાં નવાં કેસ. અહીં યુકેનો સ્ટ્રેન અને ત્યાં બ્રાઝિલનો સ્ટ્રેન તો ક્યાંક સાઉથ આફ્રિકાનો સ્ટ્રેન. વાઇરસ પણ રૂપ બદલે છે. પણ આપણે એવું રોજ રોજ જાણીને શું ફાયદો? ગુસ્સો આવી જાય છે. નિરાશા ઘેરી વળે. માટે એક સલાહ એ કે ન્યૂઝનું એકટાણું કરવું. એકાદ વખત નજર નાંખો એટલે પત્યું. અને હા, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પણ મહામારીનાં વીડિયો ખોલવા જ નહીં. એક બીજી વાત. મહામારી છે તો ઈચ્છા પ્રમાણે કશું ય થવાનું નથી. અપેક્ષા હોય પણ શક્ય નથી. તો શું? ઈચ્છા કે આકાંક્ષા કે અપેક્ષા તો હોય જ, ભલે પછી એ દુ:ખનું કારણ બને. અહીં ઈચ્છાને સમૂળગી ત્યજી દેવાનું સૂચન નથી. આપણે ઓર્ડિનરી માણસો છીએ. ઇચ્છાનું હલેસું છે તો આ જનમની હોડીમાં બેસીને ભવસાગર પાર કરવાની ખેવના આપણે કરીએ છીએ. બસ, ઇચ્છાને થોડી ફાઇન ટ્યુન કરો. એનું સ્વરૂપ બદલો. એની ફ્રીક્વન્સી બદલો. એવું કરશો તો પેન્ગ્રી અવસ્થામાં રાહત મળશે. અને હા, જાતની સંભાળ લેવાની ચૂકશો નહીં. અન્ય માટે કરવું પણ જાતનાં ભોગે કશું ય નહીં. સ્વાર્થ સારી વાત છે. મહામારી વૈશ્વિક છે. ગુસ્સો વ્યાપક છે. મનની સ્થતિ અઘરી છે. પણ આ જ તો છે આપણી ચેલેન્જ. ટકી જવું. ડાર્વિનનો ઉત્ક્રાંતિવાદ કહે છે જીવવા માટે જદ્દોજિહાદ અને સમર્થ હોય એ ટકી જાય. અમે કહીએ છીએ કે જે ટકી જાય એ જ સમર્થ. જો ટક્યા, વોહ સિકંદર.. ! શબ્દ શેષ: “ગુસ્સો આવે તો બોલતાં પહેલાં મનોમન એકથી દસ સુધી ગણવું. ખૂબ ગુસ્સો આવે તો સો સુધી ગણવું.” –ત્રીજા અમેરિકી પ્રેસિડન્ટ થોમસ જેફરસન”

Leave a comment

Filed under Uncategorized